Karahanlı edip, şâir ve devlet adamı. Doğu Türkistan’daki
Balasagun şehrinde, muhtemelen 1017 yılında doğdu. Asil bir
Türk ve Müslüman âileye mensup olduğu tahmin edilmektedir.
Balasagun’da tahsil ve terbiye gördü. Karahanlı hizmetine
girip, “Has Hâcib” unvânını almadan önce Balasagunlu Yûsuf,
olarak tanındı. Balasagunlu Yûsuf, kendini çok iyi
yetiştirdi. Elli yaşlarındayken on sekiz ay içerisinde
manzum olarak
Kutadgu Bilig adlı meşhur eserini yazdı. Bu
kitabı, Kaşgar’a gelip, 1070’te Karahanlı hükümdarı,
edebiyat meraklısı Uluğ Kara Buğra Hana arz etti. Kara Buğra
Han, Türklerin ahlâk hukuk ve devlet idâresi ile törelerini
çok güzel olarak dile getiren eseri, Balasagunlu Yûsuf’a,
sarayında okuttu. Kutadgu Bilig, Karahanlı Sarayında
günlerce okunup, çok beğenildi. “Uluğ Has Hâcib” unvânı ile
başvezir yardımcılığı ile taltif edilerek, en yüksek
Karahanlı devlet memuriyetlerinden biri verildi. Bu
vazifesiyle “Yûsuf Has Hâcib” olarak tanınıp, târih ve
edebiyat literatürüne girdi.
Yûsuf Has Hâcib, İslâmî Türk edebiyatının, eseri elimize
geçen ilk yazarıdır. Devrinin bilgin bir yazarı ve Türk
tefekkür târihinin mümtaz bir düşünürüdür. Eserini, münâcât,
nât, cihâr yâr-ı güzîn’i övme ile süslemiştir. Yûsuf Has
Hâcib’in vefâtı muhtemelen 1077’dir.
Picasa Slayt ve Fotoğraf Programı
En Güzel Paylaşımlar İçin Mail
Grubumuza Üye Olun