81.  "Kır ata nal mı dayanır?

        Dağlar uykudan uyanır.

Yukarıdaki dizelerde hangi söz sanatı var­dır?

A)   Kapalı eğretileme (İstiare)

B)   Açık eğretileme

C)   Teşbih-i beliğ (Yalın benzetme)

D)   Kinaye (Değinmece)

E)   Tariz (Dokundurma)

82.   "Bir sözün hem gerçek, hem de mecaz an­lamda kullanılması sanatına "kinaye" denir."

Aşağıdaki dizelerden hangisinde böyle bir kullanım örneklenmiştir?

A)   Yârin dudağından getirilmiş

       Bir katre alevdir bu karanfil

B)   Şu karşıma göğüs geren

      Taş bağırlı dağlar mısın?

C)   Mehlika Sultan'a âşık yedi genç

      Gece şehrin kapısından çıktı.

D)   Gördüm seni bir gün

      Yeni açmış güle döndüm.

E)   Bahar oldu beyim evde durulmaz.

       Bu mevsimde çemenzâre doyulmaz.

82.    "Dedim inci nedir, dedi dişimdir.

        Dedim kalem nedir, dedi kasımdır."

Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Kinaye (Değinmece)

B)   Bilmezlikten gelme (Tecahül-ü arif)

C)   Benzetme (Teşbih)

D)   Eğretileme (istiare)

E)   Cinas

84.   "Gökyüzünün başka rengi de varmış,

         Geç farkettim taşın sert olduğunu

         Su insanı boğar, ateş yakarmış."

Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Abartma (Mübalağa)

B)   Bilmezlikten gelme (Tecahül-ı arif)

C)   Karşıtlık (Tezat)

D)   Kinaye (Değinmece)

E)   Cinas

85.  "Güzel şeyler düşünelim diye Yemyeşil oluvermiş ağaçlar."

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki açıklama­lardan hangisine uygun bir söz sanatı vardır?

A)   Bilinen bir şeyi bilmezden gelme

B)   Bir olayı gerçek nedeninin dışında daha güzel bir nedenle açıklama

C)   Bir şeyi olduğundan daha büyük gös­terme

D)   Anlamca ilgili sözcükleri bir arada kul­lanma

E)   Benzetme amacıyla bir sözü bir başka sözün yerine kullanma

86. "İkimiz denize karşı yan yana oturmuşuz ve plakta eski bir meyhane şarkısı hıçkırıklı bir sesle yakınır sevgiliden..."

Bu şiirdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Eğretileme             B)   Benzetme

C)   Cinas                       D)  Mecaz-ı mürsel

E)   Tecahül-i arif

87.     "Ben gidersem sazım sen kal dünyada

          Gizli sırlarımı aşikar etme

          Lâl olsun dillerin söyleme yâda

          Garip bülbül gibi âh ü zâr etme."

Bu dörtlükteki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Yineleme (Tekrir)

B)   Düz değişmece (Mecaz-ı mürsel)

C)   Dokundurma (Tariz)

D)   Abartma (Mübalağa)

E)   Kişileştirme (Teşhis)

88.  "Alışmışsan zevke safaya çekilmezi boz, kır

         Unutma ki benim gönlüm sensiz yine bozkır." Yukarıdaki şiirde dize sonlarında yapılan söz sanatı aşağıdakilerin hangisinde vardır?

A)   Yıldızlar, aydınlık düşünceler gibi duruyor gökyüzünde.

B)   Bizim kuş tavlada yenilince sinirlendi.

C)   Mahzun esirler savaş şarkıları kadar mahzun

D)   Gül sende, gülsen sende, şen bülbül yine sende.

E)   Bu yaz da bana en güzel şarkılarını yaz.

89.  "Yar sana yar sana

         Çağlar sular yar sana

        Uslanmam elersin deli gönül

        Şu dağları yarsana"

Bu dörtlükteki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Mecaz-ı mürsel 

B)   Tecahül-i arif

C)   Cinas 

D)  Tezat

E)   Benzetme

90.   "Bir tencere kaynar ocakta

         Et mi kaynar, dert mi kaynar bilinmez"

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri bir arada kullanılmıştır?

A)   Mecaz-ı mürsel / Tecahül-i arif

B)   Kinaye / Teşbih -i beliğ

C)   İstiare / Tezat

D)   Mübalağa/Benzetme

E)   Telmih / Hüsn-i talil

91.  "Karadutum, çatal karam, çingenem

        Nar tanem, nur tanem, bir tanem"

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

A)   Kapalı eğretileme (K. İstiare)

B)   Değinmece (Kinaye)

C)   Açık eğretileme (A. İstiare)

D)   Yalın Benzetme (Teşbih-i Beliğ)

E)   Kişileştirme (Teşhis)

92.   "Bir med zamanı gökyüzü kurşunla örtülü"

Dizesindeki "kurşun" sözcüğündeki söz sanatı aşağıdaki dizelerin hangisinde vardır?

A)   Andırıyor hisarlar birer tütsü kabını

B)   Başka yerden başka vadilerden es

C)  Ve çobanlar gibi tutkun doğaya

D)  Ta gerilerden başka kağnılar yetişti geçti gacır gucur.

E)   İçimde savrulur kül dertli dertli

93.  "O çay ağır akar yorgun mu bilmem?

       Mehtabı hasta mı, solgun mu bilmem?"

Bu iki dizedeki söz sanatı İçin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)   Abartma (Mübalağa)

B)   Kişileştirme (Teşhis)

C)   İstifham (Soru sorma)

D)   Benzetme (Teşbih)

E)   Tenasüp (Uygunluk)

94.  "Ne nergis, ne leylak, ne lale, ne gül;

       Hepsiyle dolu bir selesin güzel"

Yukarıdaki birinci dizede hangi söz sanatı yapılmıştır?

A)   İntak (Konuşturma)

B)   Kişileştirme (Teşhis)

C)   Tenasüp (Uygunluk)

D)   Tezat (Karşıtlık)

E)   Mübalağa (Abartma)

95.    "Anadolu âlim değil fakat ariftir."

Bu cümledeki söz sanatı, aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)   Onun annesi attın kalpli bir insandır.

B)   Çocukların hepsi sanki birer bilim adamı­dır.

C)   Anadolu insanının bağrı yanıktır.

D)   Beyaz gerdanına bir de ben gerek.

E)   O, kalemiyle geçinen büyük bir yazardır.

96.    "Saçıma karlar yağmış

         Boşuna yaz beklemek"

Bu dizelerde aşağıdaki açıklamaların hangisine uygun bir söz sanatı vardır?

A)   Bilinen bir gerçeği bilmez gibi görünme

B)   Bir olayı gerçek nedeninin dışında, güzel bir nedene bağlama

C)   Bir sözcüğü uzak anlamını vurgulamak için kullanma

D)   Bir sözcüğü, benzetme amacıyla bir başka sözcük yerine kullanma

E)   Bir sözcüğü, karşıt anlamını vurgulayacak biçimde kullanma

97.  "İşkence yaptıkça bana gülerdi

       Benim sadık yârim kara topraktır"

Yukarıdaki dizelerde hangi söz sanatı var­dır?

A)   Hatırlatmak (telmih)

B)   Karşıtlık (tezat)

C)   Eğretileme (istiare)

D)   Değinmece (kinaye)

E)   Güzel neden bulma (Hüsn-i tali!)

98.  Bir sözün aynı yerde hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanılmasına "kinaye" denir.

Aşağıdaki dizelerden hangisinde böyle bir kullanım örneklenmiştir?

A)   Bulamadım dünyada gönüle mekân

       Nerde bir gül bitse etrafı diken

B)   Adalardan yaza ettik de veda

       Sızlıyor bağrımız üstündeki dağ

C)   Sevmiyorum suyunda yıkanmamış rüzgârı

       Dalgaların gözümde tütüyor mavi yeşil

D)   Su değil mevsimin havası akan

       Duyulan yaprağın, daim sesidir.

E)   Dinmiş, lodosların uğultusu içinde

       İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı

99.  "Neden böyle düşman görünürsünüz.

        Yıllar yılı dost bildiğim aynalar."

Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)   Beni bende demen bende değilim

     Bir ben vardır bende benden içeri

B)   Bir gün gelir de unuturmuş insan

      En sevdiği hatıraları bile

C)   Gün söndü, karanlık... ışığa çıkıyorum

      Ölmüşlerin duası doğadaki fısıltı

D)   Şakaklarıma kar mı yağdı, ne var

       Benim mi Allah'ım bu çizgili yüz

E)   Körfezdeki dalgın suya bir bak, görecek­sin

       Geçmiş gecelerden biri durmakta derinde

100.  Yıkanırdı gölgesi bir kuytu derede

         Yaz kış yeşil bir saksı pencerede"

Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)   Kapanırdı daha gün batmadan kapılar

B)   Şimdi, o dünyadan hiçbir haber yok

C)   Gül hasretinle yollara tutsun kulağın

D)   Atamam kendimi denize dünya güzel

E)   Gül diyeceğim, gül dereceğim gül üstüne

101.  "Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle"

Yukarıdaki dizedeki söz sanatı aşağıdaki­lerden hangisidir?

A)   Düz değişmece (Mecaz-ı mürsel)

B)   Kişileştirme (Teşhis)

C)   Dokundurma (Tariz)

D)   Değinmece (Kinaye)

E)   Abartma (Mübalağa)

102.  "Üzdü beni zalim kanlı yaramaz

        Gayet çoktur değil benim yaram az

       Bana yardan gayri cerrah yaramaz."

Yukarıda, dize sonlarında yapılan söz sa­natı aşağıdakilerden hangisidir?

A)  Teşbih           B)   Tevriye             C)  Kinaye

D)  Cinas             E)   Mecaz-ı Mürsel

                                                      Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN