41.    Geceleri gölgem yollarda donar

         Kar gibi kürürüm kendi gölgemi

İkinci dizedeki edebî sanat, aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)  Sevgi dağ zirvesi kin dipsiz kuyu

      Karıştan kısadır hayatın boyu

B)  Her kuşluk vaktine, her ikindiye

      Bölerim gölgemi üçe, ikiye

C)  Soyunur aynalar ışıktan, renkten

      Bazan akşamüstü, bazan erken

D)  Kuşlar gökten yuvasına dönerken

      Güneşte görürüm kendi gölgemi

E)  Kirletirse şayet toprağı, suyu

      Göğsünden vururum kendi gölgemi

42.   Nush ile uslanmayanı etmeli tektir

        Tektir ile uslanmayanın hakkı kötektir

Ziya Paşa'nın bu beyiti için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A)  Benzetmelere başvurulmuştur.

B)  insan dışı varlıklar kişileştirilmiştir.

C)  Ders verme amacı güdülmüştür.

D)  Belgisiz sıfatlardan yararlanılmıştır.

E)  Ölçü ve kafiye gözetilmeden yazılmıştır.

43.   Baran değil, şafak değil, ebr - i seher değil

       Göz yaşıdır, ciğer kanıdır, dûd -1 âhtır

Beyitte, birinci mısradaki "baran" (yağmur), "şafak", "ebr - i seher" (seher bulutu) kavramlarının karşılığı olarak ikinci mısrada "göz yaşı", "ciğer kanı" "dûd -1 âh" (ah dumanı) kavramları verilmiştir.

Açıklamaya uygun söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tecâhül - i Arif          B) Leff ü Neşr

C) Tekrir                        D) Cinas

E) Tevriye

44.   Koyup kaldırmada ikide birde

        Kazan devrildi söndürdü ocağı

Dizede "kazan kaldırma" sonucu Yeniçeri ocağının kaldırılması anlatılıyor.

Bir sözün birden çok anlama gelecek şekildeki kullanımıyla aşağıdaki söz sanatlarından hangisi örneklenmiştir?

A) Cinas                        B) Tekrir                 C) Tariz                            D) İntak                        E) Tevriye

45.  Şu karşıma göğüs geren

       Taş bağırtı dağlar mısın

Dizede geçen "taş bağırlı dağlar" sözünde aşağıdaki açıklamaların hangisine uygun bir söz sanatı vardır?

A)  Bir gerçeği sezdirmek için bir sözü hem gerçek hem de mecaz anlamıyla kullanma

B)  Benzetme amacı gütmeden bir sözü başka bir söz (kavram) yerine kullanma

C)  Bir anlam inceliği oluşturabilmek için bildi­ğini bilmezden gelme

D)  Bir durumu,  nesneyi olduğundan üstün gösterme

E)  Anlam bakımından birbiriyle ilgili sözlerin bir arada kullanılması

46.   Kısmetindir gezdiren yer yer seni

        Arşa çıksan akıbet yer yer seni

Dizelerdeki "yer yer" sözüyle oluşturulan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tezat                 

B) Kişileştirme         

C) Benzetme                      

D) Cinas                  

E) Mecaz -ı Mürsel

47.   İçimde kor donar, buzlar çözülür

        Yağan ateş midir, kar mıdır, bilmem

Dizelerdeki en belirgin söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Telmih              

B) Tezat     

C) Kişileştirme

D) Cinas                 

E) Tariz

48.  Aşağıdaki dizelerin hangisinde cinas vardır?

A)  Akşam pembeleşiyor bembeyaz tepelerde

B)  Boynu bükük adalar tanıyor sanki bizi

C)  Eyleme vaktini zayi; deme kış yaz, oku yaz

D)  Ey güzel köy! Viran olma sakın şu genç yaşında

E)  Ey çobanlar! Beni anın coşkun sular başında

17.   Ne kadar büyüleyiciymişsin,  ey hürriyetin güzel yüzü

         Aşkının esiri olduk ama kurtulduk esaretten Yukarıdaki söyleyişte görülen en belirgin söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tezat     

B) Tevriye 

C) Tariz

D) Tekrir   

E) Cinas

49. Aşağıdakilerin hangisinde bir benzetme vardır?

A)  Boyunduruk yiyen aklın şaşırır

      Hangi tuşun neresini yazayım

B)  Kime sual etsem "işler yaş" diyor

      Hangi yaşın neresini yazayım

C)  Sitemin var bana "mektup yaz" diye

     Hangi işin neresini yazayım

D)  Garibanlar yolunuyor kaz gibi

      Hangi kuşun neresini yazayım

E)  Anası esrarkeş, kızı alkolik

     Hangi keşin neresini yazayım

50.   Aşağıdakilerden hangisinde bir kişileştirme vardır?

A)  Buluta yaslandım, ışığı tuttum Seni hatırladım, seni unuttum

B)  Toprağı boyadım otlar ağladı Oturdum, kalkmadım otlar ağladı

C)  Topladım yolları eyledim yumak Musalladan gayrı görmedim durak

D)  Aydınlığa koştum karanlık çıktı Her sevgi, her vefa bir anlık çıktı

E)  Yok yere yokluğu vurdum dün gece Gönlümü toprağa serdim dün gece

51.   Çukurova bayramlığın giyerken

        Çıplaklığın üzerinden soyarken

        Şubat ayı kış yelini kovarken

         Cennet demek sana yakışır dağlar

Dörtlükte kişileştirilen varlıklar, aşağıdaki­lerden hangisinde verilmiştir?

A)  Bayramlık - kış yeli

B)  Çukurova - kış yeli

C)  Çukurova - şubat ayı

D)  Cennet - dağlar

E)  Bayramlık - dağlar

52.   Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik

         Bin atlı, o gün dev gibi bir orduyu yendik

Bu dizelerdeki benzetme, aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)  Sevmiyorum suyunda yıkanmamış rüzgârı

     Dalgaların gözümde tütüyor mavi, yeşil

B)  Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor

      Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum

C)  Bakıp imreniyorum akınına

      Şehrin üstünden uçan bulutların

D)  Beni bu güzel havalar mahvetti

      Böyle havada istifa ettim

E)  Park yeni yeni kendine geliyordu

      Bir serçe su içiyordu havuzdan

53.   Yapraktan saçını yerlere yaymış

         Sonbahar ağlıyor ayaklarımda

Dizelerde kişileştirilen varlık, aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) Yaprak                     B) Saç               C) Yerler

D) Sonbahar                 E) Ayaklar

54.   Yaslı gelin gibi mahzun mu, bilmem

         Yüce dağ başında siyah tül vardır.

Dizelerdeki en belirgin söz sanatları aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A)  Benzetme - Kişileştirme

B)  Benzetme - Tevriye

C)  Tevriye - Kişileştirme

D)  Cinas - Tariz

E)  Cinas – Tevriye

55.   Çamlar hüzünlü, yollara düşmüş söğüt, çınar

Dizedeki en belirgin edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

A) Benzetme                  B) Tevriye              C) Tariz

D) Kapalı istiare             E) Mecaz -ı Mürsel

56.   O çay ağır akar, yorgun mu, bilmem

        Mehtabı, hasta mı solgun mu bilmem

Dizelerde görülen en belirgin edebî sanat, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tezat                        B) Cinas                 C) Benzetme

D) Tevriye                      E) Kişileştirme

57.   Dinle yolcu bu ses onun sesidir

         Sinsi adımlarla akşam yürüyor

İkinci dizedeki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kinaye                  B) Benzetme         C) Kişileştirme

D) Cinas                     E) Tezat

58.   Âvâzeyi bu âleme Dâvûd gibi sal

        Bakî kalan bu kubbede bir hoş şada imiş

Beyitteki en belirgin söz sanatı aşağıdaki­lerden hangisidir?

A) Cinas                   B) Benzetme          C) Tevriye

D) Mübalağa             E) Telmih

59.  Aşağıdakilerden hangisinde bir kinaye vardır?

A)  Bakarım bakarım sılam görünmez

     Aramızda yıkılası dağlar var

B)  Sarı saç üstüne sarışın yazma

      Yakışır başına kurban olduğum

C)  Sıla diye diye yanıyor içim

      Yâr olmasa bu dünyada ben hiçim

D)  Sen gittin gideli burada sensiz

      Perişan hâllerim tez gel efendim

E)  Bahar gelsin şu dağlara gideyim

      Belki derdimize çare bir çiçek

60.   Havada bir dost eli okşuyor derimizi

Bu dizedeki en belirgin edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tezat                          B) Cinas             C) Kişileştirme D) Mecaz –ı  Mürsel         E) Açık istiare

                                                      Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN