21.   Gel yine ceylan gözlüm,

        Bana eskisi gibi

Bu dizelerdeki edebi sanatın örneği aşağıdakilerin hangisinde vardır?

A)   Gönlüm senin evindir,

       Kalbim yalnız senindir

B)   Ateş yoksa duman tütmez,

      Gül olmazsa bülbül ötmez.

C)   Yürümekle yollar bitmez,

       Koşa koşa gel sen bana.

D)   Gel güzelim barışalım,

       Mutlulukla yarışalım.

E)   Gel gidelim kara gözlüm;

      Bu yer bizim yerler değil.

22.     Hadi nazlım yaylamıza gidelim.

        Ardıç, meşe, pelit, çamlar bizimdir.

İkinci dizede geçen sözcüklerin hemen hepsi birer ağaç türüdür.

Bu dizede olduğu gibi aynı konu ile ilgili kavram ya da adların bir arada kullanılması sanatı aşağıdaki­lerden hangisidir?

A)   Mübalağa (abartma)

B)   Teşhis (kişileştirme)

C)   Tezat (karşıtlık)

D)   Tenasüp (uygunluk-oranlama)

E)   Mecaz-ı mürsel (ad aktarması)

23.   İçimde sönmeyen bir kor ayrılık

        Özlemim ay değil, binlerce yıllık

Bu dizelerde aşağıdakilerin hangisinde verilen söz sanatları vardır?

A)   Teşbih - tevriye

B)   Tezat - kinaye

C)   Teşbih - mübalağa

D)   istiare - mübalağa

E)   Teşhis - mecaz-ı mürsel

24.  Aşağıdaki dizelerden hangisinde teşbih  (benzetme) sanatı yoktur?

A)   Servilerin içinde bir alev Emir Sultan

B)   İçten dualar gibi geçiyor sanki rüzgâr

C)   Bir ilahi adaya benzeyen Yıldırım'dan

D)   Karşıdan renk içinde solgun ay görünüyor

E)   Şu karşıki kulübe bir saray görünüyor

25.   Uzanıp koylara sessiz uyuyan

        Deniz ifrit kesilir fırtınadan

Bu dizelerdeki edebi sanat, aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)   Tekneler tersyüz olur, damlar uçar;

       Yalanın gerçeğe benzer ne kadar.

B)   Var mıyım, yok mu; hiç mi, her şey mi?

       Yadırgarım gün olur ellerimi.

C)   Sonra bir rüzgâr eser tatlı, ılık

      Ta uzaktan yanıp söner bir ışık

D)   Yazık ki kısa sürer bütün bunlar

       Bu sahilin açan havası kadar

E)   Bilinmeden hayal mi gerçek mi, ?

      Işıklar terk edip gider içimi.

26.  Aşağıdaki dizelerden hangisinde mübalağa (abartma) sanatı vardır?

A)   Mor dağlarda karargâhlar kurulur

       Eteğinde bölük bölük durulur

B)   Ah çekerim resmine her bakışta

      Bir mahzunluk var, o boyun büküşte

C)   Her şey yerli yerinde; havuz başında servi

      Sarmaşıklar ve böcek sesleri sarmış evi

D)   Akdeniz'in dalgası gönlüm kadar taşmadı  

      Sen ne dağsın ki dalgam dizine yaklaşmadı

E)   Dağın kuşları ürker bizim gürültümüzden

       Sarı yapraklar gibi uçarlar üstümüzden

27.   Beni oku; beni oku ki içindeki karanlıklar aydınlansın

      Ben okundukça kitap, sen okudukça insansın.

Bu dizelerde aşağıdakilerin hangisinde verilen edebi sanatlar vardır?

A) Tevriye - tezat                         B) Tezat - intak

C) Teşhis - teşbih                        D) İstiare - kinaye

E) Hüsn-i talil - mecaz

28.    Balıklar çıkacak yoluna, karşıcı;

       Sevineceksin, ağları silkeledikçe

       Deniz gelecek eline pul pul.

Bu dizelerde aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir edebi sanat vardır?

A)   Aynı konu ile ilgili kavramlar bir arada kul­lanılmıştır.

B)   Bir söz, hem gerçek, hem mecaz anlama gelecek biçimde kullanılmıştır.

C)   Bir söz, benzerlik ilgisi olmaksızın başka bir söz yerine kullanılmıştır.

D)   Bir söz, birden çok anlama gelecek biçimde kul­lanılmıştır.

E)   Karşıt anlamlı sözler bir arada kullanılmıştır.

29.   Müzeyyen oldu, bezendi bağ u çemen

         Meğer ki bağa haber geldi yârdan bu gece

(müzeyyen oldu: süslendi, bağ u çemen: bağ bahçe)

Bu dizelerde aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir edebi sanat vardır?

A)   Karşıt anlamlı sözler bir arada kullanılmıştır.

B)   Bir kavram ya da varlık kendinden daha güçlü olana benzetilmiştir.

C)   Doğal bir olay, gerçek nedeninin dışında başka bir nedene bağlanmıştır.

D)   Bir benzetmede, benzeyen verilmeksizin sadece kendisine benzetilen açıklanmıştır.

E)   Bir söz birden çok anlama gelecek biçimde kul­lanılmıştır.

30.  Derd-i aşkın zerrece kılmadılar dermanını

       Âlem içre niceler Lokman u Eflatun olup

Bu beyitte aşağıdakilerin hangisinde verilen söz sanatları vardır?

A) Tezat - telmih                  

B) Teşbih - teşhis

C) Tezat - mübalağa           

D) Mecaz-ı mürsel - telmih

E) Tevriye - telmih

31.  Canı kim cananı için sevse, cananın sever

       Canı için kim ki cananın sever, canın sever

Bu beyitte öne çıkan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?

A) Teşbih                           B) Tezat                    

C) Telmih                            D) Tekrir                   

E) Cinas

32.    O güzel günler, hangi köşelerde gizlendi.

Bu dizedeki edebi sanat aşağıdakilerin hangisinde vardır?

A)   Bir gemidir dalgalara karışır,

       Benim derdim tazelenir, gelişir.

B)   Ölen ile kolay ölünmez

       Hem ölünmez, hem ölenden geçilmez.

C)   Şu karşı evin boş odalarında

      Duvarlara sinmiş bir hayalet var.

D)   En güzel yaz günü sağnakla biter

       Gök delinmiş gibi yağmakla biter

E)   Gerçeğin tıpkı yalan ey dünya!

      Gücüm yetişmedi hiç anlamaya.

33.    Şiir bir cennet bahçesi

       Girmeyene anlatılmaz

Bu dizelerdeki edebî sanat, aşağıdakilerin hangisinde vardır?

A)  Şairler sultanı Yunus

      Her sözü yüz defa yumuş

B)  İne gönül, kalka gönül

      Hep doğruya baka gönül

C)  Şiir toprak kokusudur

     Şiir damla damla sudur

D)  Cennet nedir, bahçe nasıl

     Görmeyene anlatılmaz

E)  Hak vergisi... Hakka gönül

     Vermeyene anlatılmaz

34.  Aşağıdakilerden hangisinde bir kişileştirme vardır?

A)  Tutuşsak elele bir yaz sabahı

      Çıksak Şardağı'nın yücelerine

B)  Kovsak saatleri, dakikaları

     Baksak Elbistan'ın gecelerine

C)  Çiçek sular gibi saf sevgimizi

      Döksek türkülerin hecelerine

D)  Her yağmur öncesi dost duyguları

      Eksek cümle gönül bahçelerine

E)  Göklere çekilse göz uykuları

      Dolunay uzanıp öpse suları

35.   Durmadan ıslık çal, suyu gösterme

      Kimseye düğünü, toyu gösterme

      Ekmeği, çorbayı, çayı gösterme

      Beş sene cilve yap, naz eyle zalim

Şair, dörtlükte söylediklerinin tam tersi bir anlamı dile getirmek için aşağıdaki edebî sanatlardan hangisine başvurmuştur?

A) Tevriye      

B) Tariz    

C) Cinas     

D) Mecaz -1 Mürsel    

E) Tecahül - i Arif

36.     Susayan toprağı gökler emzirir

         Acıkan ağacı kökler emzirir

Bu dizelerdeki sanatlı söyleyişe benzer bir söyleyiş, aşağıdaki dizelerin hangisinde vardır?

A)  Yalnızlık... caddede, sokakta, evde

     Ben beni özlerim; gurbet bu derim

B)  Mezarlıkta güler bir yaşlı dede

     Yaşarır gözlerim; gaflet bu derim

C)  Dünyamı zalimler elimden aldı

     Günlerim azapla işkence doldu

D)  Yastığım yaralı, yorganım hasta

     Duvarlar utanır, kapılar hasta

E)  Dursam bulanırdım şişede, tasta

     Çağlayan sellerde durulan benim

37.     "Kargayı, kuzgunu kovardı, kondurmazdı."

Yukarıdaki cümlede bazı sesler (harfler) tekrar edilerek ahenk oluşturulmuştur.

Cümlede görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Cinas                    

B) Tekrir             

C) Tevriye

D) Telmih                  

E) Aliterasyon

38. Aşağıdakilerden hangisinde bir benzetme vardır?

A)  Gözlerimiz kurşun, elimiz bıçak

      Severken öldürdük güzellikleri

B)  Acele gel diye çağırdım seni

      Şimdi iş değişti dur, dinle beni

C)  Elimle musluğunu açtığım sular yandı

      Yürüyerek içinden geçtiğim sular yandı

D)  Varsa gurur, kibir, şiddet ziyandır

      Onları orada koy da gel

E)  Yazı, kışı, güzü bahar zamanı

     Yaşadın bilirsin ki her zamanı

39. Aşağıdakilerden hangisinde bir kişileştirme vardır?

A)  İnce hesaplarla biz bizi yerken

      Ya sabah geç geldin ya akşam erken

B)  Saksı, vitrin, kafes, akvaryum derken

      Zindana doldurduk güzellikleri

C)  Hayâle sarıldık gerçek yerine

     Resimi kokladık çiçek yerine

D)  Yeşili bölüştü dayılarımız

     Talana uğradı kıyılarımız

E)  Çıplak dağlar utancından eğilir

      Kökünden yoldurduk güzellikleri

40.   Ben avcı olurum, o ceylan olur

        Kovalar dururum kendi gölgemi

        Umut toprak olur, dert zaman olur

        İp takar sürürüm kendi gölgemi

Aşağıdakilerden hangisi dörtlükteki benzetme öğelerinden biri değildir?

A) Avcı           B) Ceylan                C) İp                D) Toprak                E) Zaman

                                                      Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN