SOHBET (SÖYLEŞİ)
Bir yazarın, kişisel görüş ve düşüncelerini fazla
derinleştirmeden, okuyucusuyla konuşuyormuş gibi içten bir hava
içinde yazdığı yazılara sohbet denir.
İnsanlar karşılıklı konuşmayı sevdiklerinden, söyleşi
türündeki yazıları okumayı severler. İyi bildiği ve herkesin
ilgilendiği bir konuda çoğu kişi söyleşi yazabilir. Bunun için bir
konuda, ne söyleyeceğini bilmenin yanı sıra, nasıl söyleyeceğini
bilmek gerekir. Söylenecekler, küçük şakalarla daha çekici duruma
getirilebilir. İyi bir dinleyici olmak, iyi bir söyleşi yazmak için
önemlidir. Usta bir söyleşi yazarı çok ağır konuları bile herkesin
okuyup anlayabileceği bir duruma getirir. Sohbetlerde yalın, içten,
samimi ve senlibenli bir dil kullanmak esastır.
SOHBETİN (SÖYLEŞİNİN) ÖZELLİKLERİ
1.Herkesi ilgilendiren konular seçilir.
2. Düşünsel plânla yazılır.
3. Cümleler çoğu zaman konuşmadaki gibi devriktir.
4. Yazar, sorulu-cevaplı cümlelerle konuşuyormuş hissi
verir.
5. İçtenlik, samimilik, doğallık sohbetin
özelliklerindendir.
6. Yazar anlattıklarının doğruluğuna, okuyucusu ile olan
bağına güvenmeli, anlattıklarını günlük konuşma havasıyla, fakat
mantık çerçevesinden ayrılmadan anlatabilmelidir.
7. Kolay okunabilir bir üslup yakalayabilmelidir.
MAKALE İLE SOHBETİN FARKLARI
1. Sohbet, makaleden üslûp yönüyle ayrılır. Çoğunlukla,
günlük konuların işlendiği sohbet yazılarında senli benli bir
anlatım yolu seçilir, hatıralardan, halk fıkralarından, nüktelerden,
özlü sözlerden yararlanılır.
2. Makaleye
benzer bir yazı türüdür. Konusu daha çok genel ya da
günlük sanat
olaylarıdır; fakat konu, tez ve savunma amacı güdülmeden ve
karşılıklı konuşma havası içinde, sıcak bir dille yazılır.
SOHBET TÜRÜNÜN TÜRK EDEBİYATI’NDAKİ ÖNEMLİ TEMSİLCİLERİ:
Ahmet
Rasim - Ramazan Sohbetleri,
Suut Kemal Yetkin - Edebiyat Söyleşileri,
Şevket Rado - Eşref Saati,
Melih Cevdet Anday - Dilimiz Üzerine Söyleşiler,
Nurullah Ataç - Karalama Defteri.
Cenap Şahabettin,
Refik Halit Karay,
Hasan Ali Yücel,
Attila İlhan
gibi yazarlarımız da bu türde eserler
vermişlerdir.
Halil İbrahim ARSLANHAN
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
www.edebiyatogretmeni.net