RÖPORTAJ
Yazarın
okuyucularına bir konuyu inandırmak için kişi, eşya, eser ya
da yer ile ilgili yaptığı incelemeleri
fotoğraflarla süsleyerek
kendi görüşlerini de katarak yazdığı
gazete ve dergi yazılarına röportaj denir.
Röportaj, gazeteciliğin gelişmesi ile
ortaya çıkmıştır. Gazetecilerin uyguladığı bir türdür.
Radyo ve televizyonlar
röportaj aracı konumundadır.
Bu sözcük Latince toplamak getirmek
anlamındadır. Türk edebiyatında 1960 yılından sonra halkın
sorunlarını yansıtmak gazetelerin vazgeçilmez bir birimi
olan röportajla sağlanmıştır. Başlıca özellikleri;
1- Yazar bilgiden başka izlenimlerini,
görüşlerini, düşüncelerini yazmalıdır.
2- Röportajdaki konu iyice
öğrenilmeli, gerekli incelemeler yapılmalı, gerekli belgeler
toplanmalıdır.
3- Röportajda öznellik hakimdir.
Gerçekleri öznel yaşamla harmanlar.
4- Birinci tekil kişi ağzından
yazılır.
5- İnsanların söze katılmaları
anlatımı canlandırır.
6- Kaleme alınan olay bizzat yaşanmış
olmalıdır.
7- Röportajda
öykülemeye ağırlık
verilmelidir. Okuyucuda heyecan yaratmalı, özelden
genele gidilmelidir.
8- İyi bir röportajda
gezip
görülen yerlerin yorumlanması ya da değerlendirmesi
olmalıdır.
Dünya edebiyatında; Jack
London, Heming Way, Selohow Sortre, röportaj örneği vermiş
sanatçılardır.
Türk edebiyatında: Rujen Eşref Ünaydın,
Falih
Rıfkı Atay, Abdi İpekçi, Fikret Otyam,
Yaşar Kemal,
Mete Akyol, Mustafa Ekmekçi, Halit Çapın, Dursun Akşam
röportaj örneği vermiştir.
Röportajda konularına göre üç’e
ayrılır:
1- Bir yeri konu alan röportajlar; Bu
röportajlarda ya da tanıtılan yeri, yaşamı her yönüyle
bilinir. Farklı yönleri fotoğraflarla filmlerle kanıtlanır.
2- Eşyayı konu alan röportajlar;
Eşyanın dikkat çekici özelliği, düşündürücü özellikleri ele
alınır.
3- İnsanı konu alan röportajlar; Belli
bir üne kavuşmuş kimselerin, dikkat çeken ve düşündüren
yönleri belirtilir. Fotoğraflarla desteklenir.
* Röportajlarda ses kayıtları,
fotoğraflar, filmler vb.
teknolojik aletler inandırıcılık kazandıran
öğelerdir.
* Röportaj metinlerinde
öyküleyici, betimleyici, öğretici ve açıklayıcı anlatım
türleri kullanılır.
Röportaj’ın Diğer Edebi Türlerden
Farkları
1-
Haber Yazısı ile Röportaj arasındaki
fark
Haber yazılarında
haber, olduğu gibi
objektif yansıtılır. Röportajda yazarın kişisel görüşleri
vardır. Haberin genişletilmiş halidir.
2- Röportaj ile Gezi
Yazısı’nın farkı
Gezi yazılarında fotoğraf,
resim gibi belgeler bulunmaz. Röportajlarda resimlere,
fotoğraflara yer verilir.
Gezi yazılarında insan konuşmalarına
(diyaloglara) yer verilmez. Röportajda konuşmalara yer
verilir.
Gezi Yazısı ile Röportaj’ın Benzer
Yönleri
1- Her iki tür de bilgilendirme
amaçlıdır.
2- Her iki tür de
haber yazısıdır.
3- Gözlem önemlidir.
Röportaj ile Biyografi’nin Farkı
Röportajlarda konuşmalara yer
verilirken biyografide yoktur.
Röportajlarda kişisel yorum varken
biyografilerde yoktur.
Röportajlar yaşayan sanatçılarla
yapılır. Biyografiler belgelere dayandırılarak yapılır.
Röportaj Sunuş Biçimine Göre İki’ye
Ayrılır
1- Amerikan Röportajı: Bu tür
röportajlarda giriş bölümünde okuyucu beklenmedik bir giriş
karşılaşması yapılır. En son söylenmesi gereken sözcükler en
önce söylenir. Okuyucu adeta bir şok yaşar, böylece bir
dikkat çekilir.
2- Alman Röportajı: Yazar,
konuyu anlatırken yazıya kendini katar. Konuyu kendi
eksininde anlatır.
Gönderen: Seyithan TEMEL
Bu
Sayfa Yeterli Gelmedi mi Sorun Değil, Aşağıdaki Dosyamızla
da İlgilenebilirsiniz.
En Güzel Paylaşımlar İçin Mail
Grubumuza Üye Olun
DÜZYAZI
TÜRLERİ
