21 Ağustos 1898’de İstanbul Beylerbeyi'de doğdu. 1957’de
Ankara'da yaşamını yitirdi. Türk edebiyatında modern anlamda
deneme türünde ürün veren ilk
yazar ve eleştirmen. Asıl ismi Ali Nurullah Ata.
Öğretmen
Mehmet Ata Bey'in oğlu. İlkokuldan sonra 4 yıl Mekteb-i
Sultani'de öğrenim gördü. Öğrenimini tamamlamak ve Fransızca
öğrenmek için İsviçre'ye gitti. 1919'da Türkiye'ye döndü.
Sınava girerek
Darülfünun
öğretmeni
oldu. İstanbul'da Nişantaşı, Vefa, Üsküdar liseleri ile
Adana Lisesi'nde Fransızca dersleri verdi. Ankara Orta
Öğretim Mektebi, İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek
Okulu, Gazi Terbiye Enstitüsü, Ankara Atatürk Lisesi'nde de
öğretmenlik yaptı. Cumhurbaşkanlığı çevirmeni oldu. Emekliye
ayrılana dek bu görevi sürdürdü. Yazmaya
Yahya Kemal Beyatlı'nın yönettiği Dergâh
dergisinde
yayınlanan şiir ve yazılarıyla başladı. Daha sonra yalnızca
deneme ve
eleştiri türünde ürünler verdi ve çeviriler
yaptı. Eski Türk edebiyatı ile çağdaş
Batı edebiyatını
inceledi. Yeni bir kültür, edebiyat ve dil arayışı içinde
oldu. Çoğulcu bir düşünce yapısına ulaşmak için Batı
hümanizmi ve demokratikleşme sürecini sindirmek gerektiğini
savundu. Türkiye'de ulusal benliği koruyan bir Batılalaşma
modeli uygulanmasını önerdi. Eleştirmenin okura
sezinleyemediği güzellikleri tanıtması gerektiğini savundu.
Kendi türettiği sözcükleri, devrik tümceleri ve kendine özgü
biçemiyle dili bir uygarlık sorunu olarak ele aldı.
Batılılaşma,
Divan şiiri, yeni şiir,
eleştiri gibi çeşitli
konularda, kişisel yönü ağır basan yazılarındaki kuşkucu ve
cesur tavrıyla pek çok genç
yazarı etkiledi.
ESERLERİ
Günlerin Getirdiği (1946)
Sözden Söze (1952)
Karalama Defteri (1953)
Ararken (1954)
Diyelim (1954)
Söz Arasında (1957)
Okuruma
Mektuplar (1958)
Prospero ile Caliban (1961)
Söyleşiler (1964)
Günce I -II (1972)
Dergilerde (1980)