MÜNAZARA
Herhangi bir konu üzerinde zıt düşüncelerin karşılıklı olarak savunulmasına
Münazara denir. Münazarada önemli olan
"savunma" dır.
Taraftarı az olan bir düşünce, iyi savunulduğu zaman çok kişi tarafından takdir
edilebilir.
Münazara için genellikle üçer ya
da dörder kişilik iki grup kurulmalı-dır. Gruplardan birisi işlenecek konuya
olumlu, diğeri ise olumsuz yönden savunmalıdır. Yani, bir grup "tez",
diğer grup ise "antitez" i almalıdır. Ayrıca, münazara
yapacak kişileri değerlendirecek bir "jüri" seçilmelidir. Jüri, ya
başlangıçta ya da münazara yapılacağı gün seçilebilir.
Olumlu tezin savunulması, olumsuzdan daha
kolay olduğu için, konuşmaya, olumlu tezi savunan gruptan biri başlamalıdır.
Konuşmacıların savunmalarının gücü kadar, taraflı ve tarafsız dinleyicilerin
gösterilerinin de jüri üzerinde etkisi bulunur. Ancak, taraf tutan
dinleyicilerin, karşı taraf konuşmacılarının moralini bozacak nitelikte
gösteride bulunmaları doğru değildir. (K. GARİPOĞLU, Kompozisyon Bilgileri, s.
31)
Münazaraya katılacak kişilerle, jüri üyeleri
münazara tekniği konusunda bilgilendirilmelidir. İki grup da kendi aralarında iş
ve konu bölümü yapıp münazara gününe kadar hazırlıklarını tamamlamalıdır.
Konuşmacılara, araştırma için en az 2-3 hafta süre verilmelidir.
Gruptaki her kişi savundukları konunun
değişik alt konuları hakkında konuşmak zorundadır. Birden fazla kişi, aynı alt
konuyu savunamaz. Münazarada yazılı metne bakarak okuma olmaz. Savunulan konu;
sözlü ele alınmalıdır. Konuşmacıların, konularını bir kâğıda yazıp okumaları çok
yanlıştır.
Münazarada etkili savunmanın önemli olması gibi,
belli zaman içinde konuşmak da önemlidir. Bu nedenle konuşmacılara eşit zaman
dilimleri verilmelidir. Bu zaman, genellikle 5-15 dakikadır.Ayrıca, münazarayı
izleyen grup da çok önemlidir. Konuşmacılar; konularını savunurken izleyicilerin
büyük bir sessizlikle konuları dinlemesi gerekmektedir. Konuşmacıların tutarsız
bir düşüncesi, yanlış yerde yapılmış bir mimik hareketi izleyicilerde tepkiye
neden olmamalıdır. İzleyiciler
savunulan düşüncenin doğruluğunu ya da yanlışlığını onaylayacak davranışlardan
uzak durmalıdır. Ancak, böylece jürinin doğru ve tarafsız değerlendirmesi mümkün
olur.
Jürinin, değerlendirmede dikkat
edeceği özellikler:
a)Türkçeyi kullanma gücü. (Diksiyon, vurgu, tonlama, kelime
hazinesi, cümle kurma vb.)
b) El, kol ve yüz hareketlerini yerinde kullanma.
c) Savunmada inandırıcı olma. (Belgeler, istatistikî
bilgiler, resimler,
gazete ve dergi haberleri, güncel olaylarla örnekleme vb.)
ç) Konuşmacıların fizikî özellikleri. (Temiz ve düzenli
kıyafet, saç, sakal tıraşı vb.)
Örnek Münazara Konuları:
Çok gezen mi çok bilir, çok okuyan mı?
İlk insanlar mı daha mutludur, günümüz insanı mı?
Savaşta bilgi mi üstündür, kılıç mı ?
Toplumun ilerlemesinde kadın mı, erkek mi daha önemlidir?
Başarıda çalışmak mı, şans mı önemlidir?
Kalkınmada köyden mi, kentten mi başlamalı?
İklim; insanın kişiliğini değiştirir mi, değiştirmez mi?
Turizmin
gelişmesinde para mı önemli, eğitim
mi?
Uygarlığın gelişmesinde sanat mı, bilim mi önemlidir?
Ormanların korunmasında yasalar mı, çevre bilinci mi etkili olur?
Çocuk eğitiminde aile mi, okul mu etkilidir?
Başarıya ulaşmak için zekâ mı, çalışmak mı önemlidir?
Para; her kapıyı açar mı, açmaz mı?
Çocuk eğitiminde anne mi, baba mı daha önemlidir?
Ülkenin kalkınmasında tarım mı, sanayi mi önde tutulmalıdır?
Ailede kadın çalışmalı mı, çalışmamalı mı?
İnsan mı doğaya, doğa mı insana hâkimdir?
İnsana suç işleten kendisi midir, toplum mu?
Ülkeyi kalkındıracak olan para mıdır, eğitim midir?
Ülkenin hızlı kalkınmasını sağlayan kamu sektörü müdür, özel sektör mü?
Çocuk eğitiminde çevre mi,
aile mi etkilidir?
Atomun bulunması insanlık için yararlı mı, zararlı mı olmuştur?
Bir toplumun gelişmesinde sinema mı, tiyatro mu etkilidir?
Savaşlar yapıcı mıdır, yıkıcı mıdır?
(S. SARICA - M. GÜNDÜZ, Güzel Konuşma Yazma, s. 271)
Veliler (anne-baba) en iyi öğretmendir. Fikrine katılıyor
musunuz?
Son zamanlarda yemek yapmak kolay hale geldi. Bu kolaylık insanların yaşam
tarzında bir gelişme sağladı mı?
Televizyon arkadaş ve aileler arasındaki ilişkiyi bozmuştur. Buna katılıyor
musunuz?
Nerede yaşamayı tercih ederdiniz? Şehirde mi yoksa, köyde mi?
Eğitim kurumlarının eğitime aktardıkları para kadar öğrencilerin spor
aktivitelerine de aktarmaları gerekir. Fikrine kalıyor musunuz?
Bazıları lokantada, bazıları da evde kendisi hazırlayıp yemeği tercih ederler.
Siz nerede yemek isterdiniz?
Bazıları derler ki, üniversite derslerine katılım serbest olmalı. Bazıları da
üniversite derslerine devam mecburiyeti olmalı, der. Bunların hangisine
katılıyorsunuz?
Evinizin hemen yanında yeni bir disko açılacakmış. Buna karşı mısınız veya
destekliyor musunuz?
Devlet toplu taşıma araçlarını mı yenilemeli mi, yoksa daha güzel yollar mı
yapmalı?
Çocuklar için köyde yaşamak şehirde yaşamaktan daha iyidir? Buna katılıyor
musunuz?
Öğrenciler
okurken çalışmalı mı? Buna katılıyor musunuz?
İnsanlar bazen sevmedikleri şeyleri de yapmalılar. Buna katılıyor musunuz?
Televizyon, gazeteler
ve dergiler meşhurların özel hayatlarına çok fazla yer veriyorlar. Bu
konuda ne düşünüyorsunuz?
Bazıları dünyaya insanlar tarafından zarar verildiğini düşünüyorlar. Buna
katılıyor musunuz?
Bazı insanlar hayatlarını hep aynı yerde geçirirler bazıları da daha iyi iş
için, ortam için, ev için hatta hava için değişiklerde yaşarlar. Siz hangisini
tercih edersiniz?
Paranızı kazanır kazanmaz harcamak mı iyi, biriktirmek mi iyi?
Biri size bir miktar para hediye etti. Bu parayla ya bir mücevher ya da katılmak
istediğiniz bir konser bileti alabilirsiniz. Siz hangisini tercih ederdiniz?
Canlı yayına katılmak televizyonda herhangi bir olayı izlemekten daha
eğlencelidir. Katılıyor musunuz?
Gelişme her zaman iyidir, fikrine katılıyor musunuz?
Geçmişi bilmenin şimdiki yaşayanlara bir faydası yoktur. Fikrine katılıyor
musunuz?
Teknoloji sayesinde öğrenciler daha iyi ve daha hızlı öğreniyorlar konusuna
katılıyor musunuz?
Asla vazgeçme! Bu neyin ifadesi: Hiçbir zaman hedeflerine ulaşmak için durma
daha da çok çalış demektir. Fikrine katılıyor musunuz?
Bazıları arkadaşla, bazıları da yalnız mı seyahat etmeyi severler. Siz hangisini
tercih ederdiniz?
Bazıları erken kalkıp işe hemen başlamayı, bazıları da geç kalkıp gece geç
saatlere kadar çalışmayı tercih ederler. Siz hangisini tercih ederdiniz?
Çok büyük bir holdingde mi yoksa küçük bir firmada mı çalışmayı tercih
ederdiniz?
Yüz yüze diyalog diğer iletişim (mektup, telefon vs) lerden daha iyidir. Buna
katılıyor musunuz?
Bazıları bir işi bildiği en iyi metotla yapmayı, bazıları da yeni metotlar veya
riskler almayı severler. Siz neyi tercih ederdiniz?
Başarı nasıl elde edilir? Planlı çalışarak mı yoksa bazı riskler alıp hayattaki
şansları değerlendirerek mi?
İnsanın dış görünüşüne bakarak asla hüküm vermemeliyiz. Buna katılıyor musunuz?
İnsan önemli bir kararı kendi başına vermemelidir. Buna katılıyor musunuz?
Bazı filmler insanları düşündürmek için bazıları da sadece güldürüp eğlendirmek
için yapılmıştır. Siz hangisine katılıyorsunuz?
İş adamları kar sağlamak için her şeyi yapmalıdır? Buna katılıyor musunuz?
Bazıları bir işi yaparken veya yaptırırken acele eder bazıları da işi ağırdan
alır. Siz hangisine katılıyorsunuz?
Oyunlar çocuklar kadar
önemli olduğu kadar büyükler için de önemlidir. Buna katılıyor musunuz?
Yetişkinler çocukları adına karar verebilir mi?
Hayatta yaşadığımız bazı tecrübeler önce bize zor gibi görünse de gelecek için
önemli birer ders olmuştur. Buna katılıyor musunuz?
Bazı insanlar işçi bazıları da iş veren olmayı isterler.
Siz......................
Şehirler eski tarihi binalarını korumalı mı yoksa, onları yıkıp yerlerine daha
modern binalar mı inşa etmeli?
Çocuğun başarısında sınıftaki arkadaşlarının etkisi anne babasından daha çoktur?
Buna katılıyor musunuz?
Eğer siz işveren olsaydınız ne tür bir işçi alırdınız? Tecrübesiz düşük ücretli
mi yoksa tecrübeli yüksek ücretli mi?
Sizce bir öğrenciye her gün ödev
vermek gerekli mi?
Araba insan hayatını geliştirmiş midir yoksa ciddi problemler mi meydana
getirmiştir?
Yüksek ücretli, uzun mesaili, aile ve arkadaşlarınıza daha az zaman kalan bir iş
mi; yoksa düşük ücretli, kısa mesaili, aile ve arkadaşlarınıza daha fazla zaman
kalan bir iş mi, isterdiniz?
Notun öğrencinin öğrenmesine katkısı vardır fikrine katılıyor musunuz?
Bilgisayar hayatı kolaylaştırıp daha elverişli hale mi getirmiştir yoksa
zorlaştırıp kompleksleştirmiş midir?
Grup halinde seyahat etmenin en iyi yolu rehber ile seyahat etmektir. Buna
katılıyor musunuz?
Üniversitede öğrencilerin bir çok derse katılmaları mı; yoksa tek bir dalda
uzmanlaşmaları mı daha iyidir?
Çocuk okula başlar başlamaz yabancı dil öğrenmeye başlamalıdır? Buna katılıyor
musunuz?
Erkekler ve kızlar ayrı okullarda okumalıdır? Buna katılıyor musunuz?
Gruplar halinde çalışmak mı, ferdi çalışmak mı daha iyidir?
Teknoloji dünyaya faydalı
mıdır, zararlı mıdır?
Reklam bir ülke hakkında bir çok fikir veya bilgi verebilir. Buna katılıyor
musunuz?
Modern teknoloji dünyayı tek kültür haline getirmiştir. Buna katılıyor musunuz?
İnternet insanlara çok ve değerli bilgiler sağlar bazıları da çok fazla bilginin
problem çıkartacağını söyler. Buna katılıyor musunuz?
Dans etmenin kültürde önemli bir rolü vardır? Buna katılıyor musunuz?
Bazı insanlar Hükümetlerin uzay araştırmalarına daha çok para harcaması
gerektiğini bazıları da yer yüzündeki temel ihtiyaçlara para harcanması
gerektiğini söylerler.
Bazı insanlar hep aynı iklimin yaşandığı yerlerde bazıları da değişken
iklimlerde yaşamayı isterler. Siz nerede yaşamak isterdiniz?
Öğretmenler
öğrencilerin öğrendiği kadar para almalıdır. Buna katılıyor musunuz?
Elle iş yapmayı mı, makine kullanmayı mı tercih ederdiniz? Okul öğrencilerden,
öğretmenleri değerlendirmelerini istemeli mi?
Üniversite öğrenimi bütün öğrencilere sağlanmalıdır. Buna katılıyor musunuz?
Hayatı öğrenmenin en iyi yolu arkadaş ve ailenin tavsiyelerini dinlemek mi;
yoksa kendi tecrübelerine göre hareket etmek mi?
Yabancı ülkeye göç eden birisi kendi adetlerini mi yaşamalı; yoksa göç ettiği
ülkenin adetlerini mi yaşamalı?
Vaktinizi yalnız mı; yoksa arkadaşlarınızla mı geçirmeyi tercih ederdiniz?
Genç yetişkinlerde, ailenin mi yoksa arkadaşların mı etkisi daha çoktur?
İnsan boş vakitlerini geçirmek için plan yapmalı mı, yapmamalı mı?
Sizce en iyi öğrenme metodu hangisidir: Yaparak yaşayarak öğrenme mi, okuyarak
mı, ya da başkalarını dinleyerek mi?
Hayatınızda hep yeni değişiklikler olmasını mı; yoksa hep aynı kalmasını mı
isterdiniz?
İnsan hemen mi karar vermeli; yoksa dikkatlice düşünerek mi karar vermeli?
Bir başkası hakkındaki ilk kanı her zaman doğru çıkar. Buna katılıyor musunuz?
İnsan hep elindekiyle yetinmez ve hep daha fazlasını ister fikrine katılıyor
musunuz?
İnsanların değişik elbiseler giymesi onların davranışlarına etki eder mi?
İnsanlar gerçek olaylar hakkında kitaplar mı; yoksa hayal ürünü kitaplar mı
okumalı?
Öğrenciler için
Tarih ve Edebiyat okumak Fen ve
Matematik okumaktan daha mı önemlidir?
Bütün öğrenciler ortaokulda sanat ve müzik dersleri almalıdır. Buna katılıyor
musunuz?
Gençler yaşlılara bir şeyler öğretebilir mi?
Roman ve kısa
hikaye okuma film
bakmaktan daha eğlencelidir? Buna katılıyor musunuz?
Her gün okulda jimnastik yapılmalı mıdır? Yoksa öğrenciler sadece akademik
çalışmalarla mı meşgul olmalıdır?
Sadece çok para kazanan insanlar mı başarılıdır??
İnsanın çocukluk yılları hayatını en önemli yıllarıdır. Buna katılıyor musunuz?
Çocuklar yapabilmeye başladıkları andan itibaren ev işlerinde yardımcı olamaya
başlamalıdırlar? Buna katılıyor musunuz?
Öğrenciler okullarda üniforma giymeli mi?
Oyun oynamak sadece kazandığın zaman mı eğlencelidir?
Grup üyesi olmak mı, grup lideri olmak mı daha güzel?
Öğrenciler
okumak istedikleri dersleri mi okumalıdır?
Hipnozla kısa sürede yabancı dil öğrenilebilir mi?
Geleceği bugünden bilmek mümkün müdür?
Size göre insanlar ölüme çare bulabilirler mi?
Bir insanın uzun yaşaması mı, ömrünü değerlendirerek yaşaması mı daha önemlidir?
Ölümün olması mı olmaması mı daha iyidir?
Bazı tablolar, 10 milyon dolara kadar alıcı bulmaktadır. Bunu mantıklı buluyor
musunuz ?
İnsanların herhangi bir konuda fanatik olmaları sizce doğru mudur?
Sizce hayvanat bahçelerinin olması gerekli midir?
Tabiatta mükemmel bir düzenin olduğunu söyleyebilir miyiz?
Eğer mitolojik hikayeler ve efsaneler olmasaydı,
yazarlar güzel romanlar
yazabilir miydi?
Dünyamızdan başka gezegenlerde hayat olabilir mi?
Gelecekten haber veren insanlara inanır mısınız?
Trafik eğitimi adılı bir desin gerekli olup olmadığını tartışınız.
Bir toplumun gelişmesinde ihtiyarların mı, yoksa gençlerin mi katkısı daha
büyüktür?
Huzur evleri gerekli midir?
Günümüzde ihtiyarlara gereken saygı gösteriliyor mu? Gösterilmiyor diyorsanız
bunun sebepleri nelerdir?
Dünya genelinde insanlar dengeli ve yeterince beslenebiliyorlar mı?
“Kainattaki herşey insanın emrine verilmiştir.” sözü doğru mudur?
Siz iki gözünüzü 1 milyar dolara satar mısınız?
Bir millet, başka bir milletin kültürünü çok kısa bir zamanda benimseyebilir mi?
Sizce gelecekte depremlerin olması engellenebilecek mi?
“Siz mi zamanı yönetiyorsunuz, yoksa zaman mı sizi yönetiyor?” Tartışınız.
Sizce suçlulara idam cezası verilmeli mi, verilmemeli mi?
Öğrencilere okuma kitaplarının seçiminde müdahale edilmeli midir, edilmemeli
midir?
Kitap daha çok gençlikte mi yaşlılıkta mı okunmalıdır?
Çok gezen mi, çok okuyan mı daha çok bilir?
İmkânsız olsa yerli araba mı yoksa yabancı araba mı alırsınız? Niçin?
Yabancı firmaların veya yatırımcıların ülkenizde çalışmasını destekliyor musunuz
destelemiyor musunuz?
Teknolojinin çok hızlı bir şekilde gelişiyor olması günümüz insanını mutlu
etmeye yetiyor mu?
Bilgisayar öğretmenin yerini alabilir mi?
Zengin olmak, mutlu olmak için yeterli midir?
Münazara Videoları
