KİTABIN
ADI :KIRIK HAYATLAR
KİTABIN
YAZARI :Halid Ziya UŞAKLIGİL
YAYIN EVİ
:İnkilâp Kitap Evi
BASIM
YILI :1989
1.KİTABIN
KONUSU
Kitaptaki
olaylar Osmanlı’nın son döneminde geçmektedir.Osmanlı’nın
son döneminde Türk halkında batıya karşı körü körüne bir
özenti oluşur.Batıdan alınması gereken teknoloji, ilim,
bilim değilde; bizim yaşantımıza ters düşen kültürü taklit
edilir.Özellikle İstanbul’da zengin diye nitelendirilen ve
kendilerini halkdan daha üstün gören bir gurup,
kendilerine batıda yapılan çılgın eğlenceleri örnek alıp,
hemen her yerde görgüsüzce eğlenmeye çalışıyorlardı.Bu
durum özellikle Türk aile yapısına aykırıydı ve bunun
sonucu olarak bu tabakada aile bağları iyice zayıflamış
hatta kopmuştu.Çirkeflik başını almış gidiyordu. Eşler
birbirine sadık kalmıyor, hatta eşini aldatmak, ailesine
bağlı kalmamak bir başarı olarak görülüyordu.Kitap o
günün bu acı tablosunu çok güzel bir şekilde anlatıyor.
2.KİTABIN ÖZETİ
Ömer Behiç yıllardır hayalindeki eve nihayet
kavuşmuştu.Yatılı okulda okuduğu yıllarda hayal ettiği
sıcak yuvasın a kavuşmak için çok beklemişti.Bu gün onun
en büyük hayaline kavuştuğu gündü.
Ömer Behiç bir doktordur.Ailesi onun siyasal
okuyup önemli bir memur olarak devlet dairesinde
çalışmasını istiyordu. Böylece onun hayatını kurtaracağını
düşünüyorlardı. Fakat o ailesinden gizli olarak
tıbbiyenin sınavlarına girer ve kazandığı gün gelir,
ailesine haber verir.Bundan sonra ailesi de onun seçimini
kabul etmek zorunda kalır.Okulda çok başarılı bir
öğrencidir. Geçmişinden gelen eziklikten dolayı pek sosyal
bir insan değildir.Arkadaşları onu inek diye nitelendirir.
Onu sosyal etkinliklere katılmaya ikna edebilen tek kişi
vardır.O da arkadaşlarının tabiri ile ‘Piç Bekir’dir.Okulun
son senesinde Ömer Behiç Babasını kaybeder.Okul bittikten
sonra Fransa’ya master yapmaya gider. Burada iken de
annesini kaybeder.Ona artık sahip çıkacak kimse
yoktur.Fransa’da fakirlik içinde zorlukla eğitimini devam
ettirir.Nihayet Fransa’daki eğitimini bitirip İstanbul’a
geri döner.Halası artık onun evlenmesi gerektiğini düşünür
ve onun için Vedide’yi istemeye giderler. Ömer Behiç
Vedide’yi ilk gördüğü anda ona vurulur.Vedide el değmemiş,
ailesi zengin olmasına rağmen İstanbul’un o karmaşık
eğlence haytına dalmamış bir kızdır.Bu tanışmanın sonu
evlilikle biter.O şimdi hayallerine karısını da
eklemiştir.İşte bu gün sekiz yıllık arkadaşı ile ortak
hayalleri gerçekleşmiştir.
Ömer Behiç evinin bir bölümünü de muayenehane
olarak da kullanmaktadır. Burada birçok zengin hastalarını
tedavi etmesinin yanında da fakir hastaları da ücretsiz
tedavi etmektedir.Bu mutlu günlerinde karısı ilr birlikte
etraflarındaki kötü olayları düşünüp, bu olayların kendi
ailelerinin başına gelmemesi için de dua etmektedirler.irler.
Ömer Behiç bir gün yolda eski bir arkadaşına
rastlar.Bu doktor arkadaşı İstanbul sosyetesinde
çaplıkınlıkları ile ünlü ve bundan büyük gurur duyan bir
şahıstır.Tabiki bu Piç Bekir’den başkası
değildir.Karşılaştıkları günden itibaren Bekir Servet ile
sık sık görüşmeye başlarlar.Bekir ona hovardalıklarını
anlattıkça Ömer Behiç ona çok acımaktadır.Son zamanlarda
Bekir Servet İstanbul’da zenginliği ile ve çapkınlığı ile
tanınan bir ailenin uçarı kızı olan Nebile ile aşk
yaşamaktadır.Bir gün Bekir Servet, Ömer Behiç’e bir
hastasını bakması için daha doğrusu ondan görüş almak için
rica eder.Gittikleri ev Nebile’nin evidir.Nebile rahat
tavırları ile Ömer Behiç’I oldukça şaşırtmıştır.Bekir
Servet ile Nebile onun karşışında Aşk oyunları yapmaktan
geri kalmamışlardır.İşleri bitip çıkarken Nebile’nin küçük
kardeşi Neyyir ortaya çıkar.Ömer Behiç onu görür görmez
içinde fırtınalar kopar, eve geldiğinde hâlâ onu
düşünmektedir. Bir süre sonra Neyyir hasta olduğu bahanesi
ile Ömer Behiç’i eve çağırır.Kontrol sırasında çok
yakınlaşırlar ve Neyyir’in çıplak vücuduna dokunan Ömer
Behiç, ona daha da vurulur.Kız ona bir adres verir ve
orada buluşmalarında herşeyin daha farklı olacağını
söyler.Böylece yasaklı aşk başlar. Bu sırada Bekir Servet
Müzzan isimli dul bir kadına aşık olur ve onunla evlenip
geçmişine bir sünger çeker.Bu durumda Ömer Behiç yasak
aşkını arkadaşı ile dahi paylaşamaz.
Kara bulutlar ailenin başındadır.Ömer Behiç’in
iki lızı vardır.Küçük olan kızlarının eski bir hastalığı
tekrar başlar.Çocuk günden güne erir ve doktorlar bir çare
bulamazlar.Ömer Behiç’in yasak aşk cephesi de kötü
geçmektedir.Neyyir zengin biri ile evlenma hazırlıklarına
başlar.Fakat ilişkileri hâlâ sürmektedir.Bu kötü olaylar
Ömer Behiç’I harap eder. Neyyir’in etkisi ile ailesini
hatta hasta kızını ihmal eder.Karısı ise bu yasak aşktan
haberdar olmuştur bile.Aynı evde iki yabancı
gibidirler.Küçük kızlar kısa bir süre sonra vefat eder.Vedide
iyice kendi iç âlemine dalar.Tüm gün odasına çekilip,
namaz kılıp, kur’an okumaya başlar.Bu sırada Neyyir de
evlenmiş fakat yasak aşkını hâlâ sürdürmek
istemektedir.Ömer Behiç onun her teklifini geri çevirir.Neyyir’in
son mesajında onu son defa olarak görmek isteidği
yazmaktadır.Ömer Behiç bunu kabul eder.Fakat onu görünce
tekrar bu ilişkinin başlamasından da korkmaktadır.Tam
Neyyir’in yalısına giderken karar değiştirip kızının
mezarına gider.Yaptığı herşeye pişman olur ve mezarın
başında saatlerce ağlar.Acele ile evine geri döner.Hızla
Vedide’nin odasına dalar.Vedide her zamanki gibi
seccadesinin üstündedir.Çok eskiden olduğu gibi başını
melek karısının dizlerine koyup ağlamaya başlar. Vedide
ilk önce tepki vermez, daha sonra ise sıcak göz yaşlari
Ömer Behiç’in yüzüne damlamaya başlar.Karı-koca
birbirlerine sarılıp ağlamaya başlarlar.Ömer Behiç bir
şeyi daha yeni farkeder.Vedide’nin simsiyah olan lüle lüle
saçaları çoktan ağarmıştır…
3.KİTABIN ANA FİKRİ
Kendi
kültürüne sahip çıkmayan, diğer toplumları körükörüne
taklit eden toplumlar yozlaşmaya ve mutsuz yaşamaya
mahkûmdurlar.
4.KİTAPTAKİ ŞAHISLARINDEĞERLENDİRİLMESİ
Ömer
Behiç:Kültürlü,birşeyler öğrenme arzusu ile yanan,
idealist olmayan bir kişidir.
Vedide:Ailesi
için herşeyini feda edebilecek kültürlü, iyi yetişmiş bir
annedir.
Bekir
Servet:Hayatı günü gününe yaşayan, kadınlara gereken
değeri vermeyen, çapkın bir İstanbul beyefendisidir.
Neyyir:Minyon
tipli, karşısındakini kendine bağlamayı çok iyi başaran,
güzel, fakat Türk aile toplumuna aykırı bir yaşantısı
olan bir genç kızdır.
Nebile:Kardeşine
göre biraz daha şişman olan ve kardeşi kadar etkileyici
olmayan, yaşantısı kardeşi gibi olan bir genç kızdır.
5.KİTAP HAKKINDAKİ ŞAHSİ GÖRÜŞLER
Kitaptaki olaylar o kadar güzel işlenmiş ki okuyucu sanki
olayları kendi yaşıyormuş gibi hissediyor.Hatta kendim
okurken olayalrı kendimi o kadar kaptırmış oluyordum ki,
roman kahramanlarına kendi kendime bağırıp
çağırıyordum.Kitap o günkü yaşantıyı ve çevreyi çok güzel
tasvir ediyor.Ama bu tasvir sırasında süslü sözlere çok
yer verdiği oluyor.Dili ağır olan bir kitaptır.
6.KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ
Halid Ziya UŞAKLIGİL (1866-1945)
Srevet-i
Fünun romancılarından, İstanbul’da doğdu ve yine bu
şehirde öldü.İlk tahsilinden sonra Fatih Askeri
Rüştiyesi’ne gitti ve 17 yaşında okuldan ayrıldı.1884’te
‘Nevruz’ gazetesini,
daha sonra ’Hizmet’ ve ‘Ahenk’
gazetelerini
kurdu.İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca öğretmenliği
yaptı.İdadi’de Türk
Edebiyatı
dersi okuttu.Reji Müdürlüğü başkatibi oldu.Servet-I Fünun
dergisine girdi ve en büyük romanları burada yayımlandı.Kitaplaarındaki
kişileri her zaman gerçek hayattan
seçmiştir..Fransızca,İngilizce,İtalyanca, Almanca, Arapça
‘da birçok eserleri vardır.Her konuda eserleri vardır
