Roman Özeti :İnce Memed
Yaşar Kemal
KİTABIN ÖZETİ :
Toroslar’dan Akdeniz’e uzanan Dikenliözü’ndeki beş köyden
birisi Değirmenoluk’tur. Bu köyün insanları köylerinden
dışarıya çıkmazlar. Onun için buraların kendine has kanun ve
töreleri vardır. Bu kanun ve töreleri Abdi Ağa koyar ve
uygular. Dışarıdan kimse gelmez ve karışmaz.
Köyün yağız delikanlılarından Memed günlerdir Abdi Ağa’nın
tarlasını sürmektedir. Artık dayanamayacağını anlayınca
herşeyi bırakıp Kemse Köyü’ne gider ve Süleyman’a sığınır.
Memed’in bu yaptığı aslında bütün köy ahalisinin hayalidir.
Memed kışı Kesme Köyü’nde geçirir. Anasını ve köyünü özlemiş
olmasına rağmen dönmemekte kararlıdır. Bir gün köyden bir
tanıdık onu görür ve bu haberi hemen Abdi Ağa’ya yetiştirir.
Bunu öğrenen Abdi Ağa Süleyman’ın kapısına dikilir ve Memed
alıp köye götürür. O yaz Memed hasatı yapar ve Abdi Ağa’nın
topraklarını sürer. Abdi Ağa ise ceza olarak ona hasatın
beşte birini verir. O kış Memed ve anası çok zorluk
çekerler.
Memed arkadaşı Mustafa ile ilk defa kasabaya giderler. Yolda
iyi, mert bir eşkiya olan ve hayranlık duydukları Kara
Ahmet’le karşılaşırlar. Kasabadaki yaşam Memed’i çok
etkiler. Ağaların olmadığı herkesin hür olduğu bu hayat
özlemiyle Memed sevgilisi Hatçe’yi kaçırmak için köye gider
ve barber kaçarlar. Abdi Ağa’nın yeğeninin nişanlısı olan
Hatçe ile Memed’in kaçmalarının ardından Ağa’nın adamları ve
yeğeni onları yakalamak için izlerini sürerler. Nitekim
bulurlar. Aralarında çatışma çıkar. Abdi Ağa’nın yeğeni
ölür, Memed yaralanır ve kaçar. Hatçe ise yakalanır.
Memed’in sığınacak bir yeri olmadığı için Deli Durdu denilen
bir eşkiyanın çetesine sığınır. Çetenin yaptığı
haksızlıkları gören Memed Deli Durdu’dan nefret eder.
Bu sırada Abdi Ağa Hatçe’yi cezalandırmak için ona bir tuzak
kurar. Yeğenini Hatçe’nin öldürdüğüne jandarmaları ikna eder
ve Hatçe hapishaneye düşer.
Eşkiyalığa iyice alışan Memed zulmetmeye dayanamaz ve
çeteden ayrılıp yeni
dostlar bulur ve onlarla gezmeye başlar. Bir gece köye
geldiğinde anasının öldüğünü duyar ve Hatçe’nin başına
gelenleri öğrenir. Ardından Abdi Ağa’nın izini sürmeye
başlar.
Bu arada Abdi Ağa Memed’i ortadan kaldırmak için bir tuzak
kurar. Memed ise kasabada Hatçe’yi bulur ve bir yolunu bulup
onu ve arkadaşını hapishaneden kaçırmayı başarır. Köylüleri
de Abdi Ağa’ya karşı gelmeleri konusunda yüreklendirir. O
kış köylüler Abdi Ağa’ya hasatlarından bir buğday tanesi
bile vermezler.
Abdi Ağa Ankara’ya telgraf çeker ve Memed’in gizlendiği yeri
ihbar eder. Jandarmalar Memed’i kıstırırlar. Aralarında
çatışma çıkar. Tam bu sırada Hatçe doğum yapar. Memed eşi ve
çocuğu için teslim olur fakat bu esnada Hatçe vurulur.
Memed’in dünyası yıkılır. O sırada çıkan afla serbest kalır.
Doğan çocuğunu Hatçe’nin hapishane arkadaşı alır ve
Gaziantep’in bir köyüne götürür.
Olaylardan Abdi Ağa’yı sorumlu tutan Memed köye gelir ve
Abdi Ağa’yı vurur. Bu duruma sevinen köylü bayram eder.
Memed ise atını dağlara doğru sürer ve o günden sonra
Memed’den haber alınmaz.
O gün bu gündür Dikenlidüzü Köylüleri, çift koşmadan önce
çakırdikenleri ateşe verirler. İşte tam o günlerde Alidağ’ın
doruğunda bir top ışık patlar, üç gün üç gece yanar durur.
KİTABIN ANA FİKRİ : En yüksek makamlarda bile olsak kimseye
haksızlık etmeye hakkımız yoktur.
KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
İnce Memed: Toroslar’da Değirmenoluk Köyü’nde yaşayan yoksul
ve yetim bir köylü çocuğu. Abdi Ağa’nın baskısına dayanamaz,
onun yeğenini öldürür ve dağa çıkıp eşkiya olur.
Abdi Ağa: Dikenliözü’nde bulunan beş köyün sahibi,
merhametsiz, bencil ve zengin bir köy ağası.
YAZAR HAKKINDA KISA BİLGİ:
HAYATI
• 1922’de Adana’da doğdu.
• Asıl adı Kemal Sadık GÖKÇELİ olan
Yaşar KEMAL, ortaokul son sınıfa kadar okudu. İşçilik,
katiplik, bekçilik, memurluk, arzujhalcilik gibi çok çeşitli
işlerde çalıştı.
• Yazı hayatına şiirle başladı. İlk
şiiri Adana Halkevi dergisi “Görüşler”de yayınlandı.
• Uzun zaman folklorla uğraştı, derlemeler yaptık.
• Cumhuriyet gazetesinde
fıkralar ve röportajlar yazdı.
• İstanbul’a taşındıktan sonra
hikayeler yazdı(1951).
ESERLERİ
• HİKAYE KİTAPLARI;
Sarı Sıcak(1952)
• ROMANLARI;
İnce Memed
• RÖPORTAJ;
Yanan Ormanlarda Elli Gün (1955),
Çukurova Yana Yana(1943),
Peri Bacaları(1957),
Bulut Kaynıyor(1974).
•
DENEMELER, FIKRALAR;
Taş Çatlas(1961),
Baldaki Tuz(1974),
• DERLEME
Ağıtlar (1943)