7 Aralık 1875’te Balıkesir’de doğdu. 18 Ekim 1957’de
İstanbul’da yaşamını yitirdi.
Edebiyat-ı Cedide akımının önde gelen isimlerinden.
1895-6'da Mülkiye Mektebi’ni bitirdi. Maarif Nezareti
Mektubi Kalemi’nde memur olarak çalıştı. 1897'den sonra Vefa
ve Mercan idadilerinde Fransızca ve
Türkçe
öğretmenliği, yöneticilik yaptı.
Tevfik Fikret'ten sonra
Servet-i Fünun dergisinin yönetimini üstlendi. Bir
çevirisi nedeniyle yargılanıp aklandı ama
dergi kapatıldı.
1908'de 2'nci Meşrutiyet'in ilanından sonra Tevfik Fikret ve
Hüseyin Kazım Kadri ile birlikte Tanin
Gazetesi'ni
çıkardı. Aynı yıl İttihat ve Terakki Cemiyeti'nden İstanbul
mebusu seçildi. 1920'de İstanbul'un İngilizler tarafından
işgalinden sonra tutuklanıp Malta Adası'na sürüldü. 1922'de
sürgün dönüşü Tanin'i yeniden çıkardı. Cumhuriyet'in ilk
yıllarında çıkarılan yasaları ve bazı uygulamaları
eleştirince İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve beraat
etti. 1925'te ikinci kez yargılandı, Çorum'a süresiz sürgüne
gönderildi, Tanin gazetesi kapatıldı. 1926'da af sonucu
cezası kalkınca İstanbul'a döndü. 1933-1940 arasında "Fikir
Hareketleri" dergisini çıkardı.
Atatürk'ün
ölümünden sonra tekrar politikaya döndü. 1935-1939 arasında
Çankırı, 1943-1946 arasında İstanbul milletvekili oldu.
1943-1947 arasında Tanin gazetesini tekrar yayınladı. Ulus
gazetesinde
başyazarlık yaptı. Ulus'ta yayınlanan bir yazısı nedeniyle
dokunulmazlığı kaldırıldı. 1954'te bu kez Demokrat Parti
aleyhindeki yazıları nedeniyle hapse mahkum edildi, ama
cumhurbaşkanı tarafından affedildi. Öğrencilik yıllarında
yazmaya başladı. Yazıları Mütalaa, Tarik, Sabah ve Saadet
gibi
gazetelerde
yayınlandı. Biçim ve öz bakımından
Ahmet Mithat
etkisi görülen ilk romanı "Nadide" 1981'de
basıldı. İkinci romanı "Hayal İçinde"de gerçekçi bir
yaklaşım temelinde ruhsal çözümlemelere yer verdi.
Öykülerinde İstanbul'da yaşayan azınlıkları, seçkin
kişileri anlattı.
Servet-i Fünun dergisinin yanında,
Edebiyat-ı Cedide Kütüphanesi’nin kurulmasını sağladı.
Ayrıca Servet-i Fünun karşıtı yazarlarla yapılan kalem
kavgalarında hep ön planda yer aldı. Çeviriler yaptı, elli
kadar eseri
Türkçe'ye kazandırdı.
ESERLERİ:
ROMAN:
Nadide (1891)
Hayal İçinde (1901)
ÖYKÜ:
Hayat-ı Muhayyel (1899)
Niçin Aldatırlarmış? (1922)
Hayat-ı Hakikiye Sahneleri (1909)
DİĞER:
Kavgalarım (1910)
Edebi Hatıralar (1935)
Siyasal Anılar (1975)
Talat Paşa (1943)
Türkçe Sarf ve Nahiv (1908)
Benim Görüşümle Olaylar (4 cilt, 1945-47)
Seçme
Makaleler (1951)