Türkmen Halk İnançları

[Lâle]

Dinle ilgili halk inançları

1- Elini yıkadıktan sonra sallama, şeytan eline yapışır.
2- Mukaddes yerlere sağ ayakla girilmelidir.
3- Parmaklarını kaç defa çıtırdatırsan, şeytan o kadar ömrünü kısaltır.
4- Dişleri süpürge çöpüyle temizlemek günahtır.
5- Ayakta yemek yersen, şeytan rızkını yer.
6- Yalan söyleyenin evinden bereket gider.
7- Sözünde durmayan adamın evinde huzur olmaz.
8- Yeminini bozan kimsenin, sağlığı bozulur ve ömrü kısa olur.
9- Tandırda çörek pişerken erkek adamın orada durması doğru değildir.
10-İğde ağcının altında uyumak doğru değildir.
11-Ayak basılan yere kirli su ve ak zatları (un, süt, ayran gibi) dökmek günahtır.
12-Ev süpürüldükten sonra süpürge duvara dik olarak bırakılmaz.
13-Akşam ev temizlendikten sonra çöpler dışarı atılmaz, evin bereketi gider.
14-Evden biri yolculuğa çıktığı zaman gideceği yere varıncaya kadar ev süpürülmez.
15-Evden birisi vefat etmişse kırk gün radyo, televizyon ve teyp çaldırılmaz.
16-Cenaze olan evdeki kadınlar siyah örtü takar, erkekler başına siyah telpek (takke) giyer.
17-Nazar değmesin diye ellerine, boynuna siyah-beyaz ip bağlamaktadırlar.
18-Hava karardıktan sonra hayvan kesmek günahtır.
19-Ayakta def-i hacet yapan kimse fakirleşir, kazancının bereketi olmaz.
20-Kurban bayram günleri salıncakta sallanırsan günahlar dökülür diye inanılmaktadır.
21-Kurban bayramından bir gün önce ve bayramdan bir gün sonra kurban kesme inancı vardır.
22-Bayram günü yola gidecekler, kurbanın kulağını keserek kan akıtmaktadır.
23-Türkmenlerde kadınlar kurban kesme veya kestirme hakkına sahip değildir.
24-Genç kızlar kısmetlerinin açılması için gelinin başından atılan şekerden alırlar.
25-Kısmetlerinin açılması için değirmene gidip kiremitleri ters çevirmektedirler.
26-Nevruz günü gençler tekke ve türbeleri ziyaret ederek dilek ve temennide bulunurlar.
27-Türkmenlerde nevruz günü dini bayram olarak kabul edilmekte ve kutlanmaktadır,


Evlilikle ilgili olan inançlar

1-Türkmenlerde düğün yapılacağı tarih, yıldızlara bakarak molla tarafından belirlenir.
2- Nikahtan sonra, gelin ve damada cesur olsun diye yürek ve böbrek yedirirler.
3- Gelinin eline un sürülerek onun hayatta mutlu olması dilenir.
4- Gelin evin avlusuna girdiğinde "yüzerlik" otu yakılarak tütsü yapılır.
5- Hamile kadının ağrıları başladığı zaman kolay doğum yapsın diye silahla ateş açarlar.
6- Doğumdan sonra uyuduğu zaman kadını al basmasın diye yanında erkek bulundurulur.
7- Kadını al basmaması için yanına demir, süpürge ve ateş konulmaktadır.
8- Doğum yapan kadının başında al örtü varsa erkek, sarı örtü varsa kızı olmuştur.
9- Çocuğu ziyarete gelenler “oğul devletin başı, kız da olursa gönül hoşu” derler.
10-Doğumdan kırk gün sonra çocuk ve annesi kırk bir tane kaşığın suyu ile yıkanmaktadır.
11-Çocuk yıkandıktan sonra erkeği tazı, kızı at derisine sararlar ki cesaretli ve uysal olsun.
12-Yeni doğan bebeğin yıkanmış eşyalarının gündüz dışarı bırakılması uygun görülmez.
13-Bir kadın hamileyken tavşan eti yerse çocuğun sakat olacağı inancı vardır.
14-Doğuma yakın anne adayı eşeğe binerse çocuğu aptal ve tembel olur.
15-Hamile kadın ata binerse çocuğun yiğit olacağı inancı vardır.
16-Hamileyken aya baksa çocuk güzel, yüzüne elma sürse yanakları kırmızı olur.
17-Hamile kadın çirkin adam, deve ve tavşan görse çocuk çirkin olur.
18-Hamileyken yılan görse çevik, kurt görse kahraman, koyun görse uslu olur.
19-Kadın rüyada buğday ve at görse çocuğun rızkı bol ve kahraman olur.
20-Anne adayı rüyada süs eşyası görse kız, para görürse erkek çocuğu olur.
21-Yeni doğan çocuğun ağzında diş olursa, babasına kötü davranacağına inanılmaktadır.
22-Hamile bir kadın devenin altından geçerse çocuğu kuvvetli olur.
23-Yeni doğan çocuk zar içinde olursa, öksüz kalacağına inanılmaktadır.
24-Çocuğu ziyarete gelenler iyi işitsin diye kulağının üzerine para koyarlar.
25-Doğum anında çocuğu kötü ruhlardan korumak için ateşte tütsü yapılmaktadır.
26-Çocuğun ilk çıkan tırnakları kesilerek eli una batırılır ki çocuk hırsız olmasın.
27-İlk saçı kesildiği zaman, altınla tartılarak karşılığı fakirlere verilir.
28-Çocuk doğduğu zaman erkeğe iki, kıza bir kurban kesilerek yemek ziyafeti verilir.
29-Çocuğun ismi molla kulağına ezan okuduktan sonra dedesi tarafından konulmaktadır.
30-Çocuk doğduğu zaman kırk gün beşikte değil, yerde yatırırlar.
31-Çocuğu doğduğu zaman tuzlu suyla yıkamaktadırlar.
32-Erkek çocuk doğduğu zaman “oğul doğdu ak evin üstüne gün doğdu” derler.
33-Çocuğu olmayan kadınlar, çok çocuğu olan kadının gömleğini giyerler.

[Lâle]

Bedenle ilgili inançlar


1- İnsanın bedeninden bölünüp ayrılan saça, dişe, tırnağa birisi basarsa sahibi hasta olur.
2- Burnunun içi kaşınırsa düğün haberi alacağına işarettir.
3-Yatan kimsenin üzerinden geçmemeli, hastalanma ihtimali olabilir.
4- Karanlıkta aynaya bakarak saçını tararsan günah kazanırsın.
5- Gece tırnağını kesersen günah kazanırsın
6- Kızın eli ağrırsa o zaman kızı bekar biri hatırlıyor demektir.
7- Kulağın kaşınıyorsa, gıybetin yapılıyor demektir
8- Pazar günü öksürürsen, misafirliğe gideceksin.
9- Perşembe günü öksürürsen,uzak yola gideceksin.
10-Sağ elinin içinin kaşınması, paranın geleceğine dair bir alamettir.
11-Tükürdüğünde tükürüğünün bir damlası üzerine düşerse yeni giysi giyeceksin.
12-Çocuğun kırılmış dişini atın ayak izlerinin altına gömersen,atın dişi gibi ak diş çıkar.
13-Eğer sağ kulağın kızarırsa, senin hakkında gerçeği konuşuyorlar demektir.
14-Eğer bekar yiğit çok uyuyorsa, gözü yamuk bir kızla evlenir.
15-Eğer yiğidin veya kızın ön dişlerinin arası açıksa uzak yerlerden evlenir.
16-Elma insana güç verir.
17-Boynun kaşınırsa ağlayacaksın.
18-Saçını taradığında şakırdayarak şimşek çakıyorsa,o insan şanslı ve neşeli birisi olur.
19-Salı günü öksürürsen, misafir gelir.
20-Dudakların kaşınırsa öpüşeceksin.
21-Burnunun dışı kaşınırsa, uzak yerlerden haber gelecek.
22-Cuma günü hapşırırsan, buluşma olur.
23-Bir günde hem elin hem de ayağın tırnakları kesilmez.
24-Boynun kaşınırsa düğün oluyor demektir.
25-Kaşın kaşınıyorsa misafir gelecek demektir.
26-Kaşları bitişik olan insanlar çok zorluklar görür.
27-Kulağın kaşınırsa, yağmur yağacak.
28-Sağ kaşın seğirirse mutlu olacaksın
29-Sağ kulağın çınlarsa iyi haber gelecek.
30-Ayağının altı kaşınırsa yolculuğa çıkacaksın.
31-Yüzün kızarırsa ağlayacaksın.
32-Kulağın çınlarsa kimdir biri senin adını tutacak (seni anacak).
33-Dilini ısırırsan,bir kimse sana kızıyor veya gıybetin yapılıyor.
34-Eğer bir kimse gittikten sonra,onun arkasından süpürgeyle süpürürsen o geri dönmeyecektir.
35-Annesine benzeyen çocuk şanslı ve mutlu olur.
36-Bir kimse elinden bıçak düşürürse erkek misafir, kaşık düşürürse kadın misafir gelir.
37-Eğer karı koca yemeklerini karanlıkta yerse, çocukları hırsız olur.
38-Kapının eşiğinde durup görüşürsen,kavga yaparsın.
39-Yeni gelen gelin eve sol ayağıyla atarsa şansız olur.
40-Sol kaşın seğirirse üzülürsün.
41-Yanağın kaşınırsa ağlayacaksın.
42-Sol kulağın çınlarsa kötü haber gelir.
43-Annesine benzeyen çocuğun şansı açık olur.
44-Kız eline iğne batırsa aşık olur.
45-Elinden bıçak kaçsa erkek, çömçe kaçsa kadın misafir gelir.

[Lâle]

Yaşamla ilgili olanlar

1- Gün batarken beyaz şey (süt, un, şeker, pirinç) alış-verişi yapmamalı, rızk gelmez.
2- Elbise üzerindeyken, yırtılan yer dikilirse, kendi aklını da dikmiş olur.
3- Cenaze cemaatının önü kesilmemeli, yoksa ecel peşine düşer.
4- Akşam para sayılmamalı ve borç verilmemelidir, kazancın bereketi gider.
5- Acı nesneler birine verilirken tekli, tatlılar çift sayılı olmalıdır.
6- Düğün evine giderken çift, cenaze evine giderken tek ekmek götürülür.
7- Evde yılan öldürülürse, kötülük, bela ve musibet gelir.
8- Tavuk, horoz gibi öterse, sahibinin ölüm haberi gelir.
9- Ekmeği iki tarafından bölersen rızkın, tek elle bölersen saygın azalır.
10-Bebeğin altından iki elle kaldırılmamalı, ölü bebek öyle kaldırılır.
11-Boş salıncağı sallarsan çocuğunun başı ve kulağı ağrır.
12-Çörek yaparken hamur sıçrarsa, misafir gelir.
13-Çocuk yerde emeklerse, çay bardağının üzerine çöp çıkarsa misafir gelir.
14-Evin üzerinde karga öterse düğün olur.
15-Bıçağın keskin tarafı yukarı durursa, evde uyuşmazlık olur.10
16-Ayağının altı öpülen çocuk küt olur.
17-Çocuğun üzerinden atlanmaz, boyu kısalır.
18-Çocuğun ensesinden öpülmez, öpülen çocuk inatçı olur.
19-Hamile kadın çirkinleşirse kız, güzelleşirse erkek çocuk doğurur.
20-Kız annenin, anne de kızın elbisesini giyerse ömrü kısalır.
21-Kendi hanımının izinden yürümek doğru değildir.
22-Kündük (ıbrık) kıbleye bakacak şekilde konmalıdır.
23-Çocuk ilk konuşmaya başladığı zaman baba derse oğlu, anne derse kızı olur.

[Lâle]

Nazarla ilgili olanlar

1- Yeni ev yaparken göz değmesin diye evin temeline iğne, tuz ve kömür konulmaktadır.
2- Eve nazar değmemesi için balkona at, öküz veya koç kafası ve boynuzu takılmaktadır.
3- Hayvanlara göz değmemesi için ahıra yüzerlik otu asılmaktadır.
4- İnsanlar da göz değmemesi için, göz boncuğu ve dağdan takmaktadırlar.
5- Nazar değmiş olan bir insana, nazarı değenin giysisinden kesip tütsü yapılmalıdır.
6- Nazar değen kişinin başından kurşun dökülmektedir.
7- Kurşun tavanın tabanına çökerse kadın, üstüne çıkarsa erkeğin gözü değmiştir.
8- Hayvanlara yılan gömleği yedirirsen nazar isabet etmez.13
9- Çocukların beşiğine deniz hayvanlarının kabuklarını takarsan göz değmez.
10-Yeni doğan çocuğu ziyarete gelenlerin başından pişme (kavrulmuş mısır) saçarlar.
11- Çocuk görmeye gelenler “Bize de Huda yetirsin, yaşı uzun olsun, kem gözden korunsun” derler.
12- Nazar konusunda içinde göz bulunan el resminin etkili olduğuna inanılmaktadır.
13- Ayet yazılı kağıt, mazi ağacından yapılan nazarlık ve betük muskaları nazardan korur.
14- Yatır mezarları üzerindeki örtüden kesilen parçalar da insanı nazardan korur diye inanılır.

[Lâle]

Yağmurla ilgili inançlar

1- Kukla bebek yapılarak Tanrıdan yağmur yağdırması istenilmektedir.
2- Hayvanları birbirinden ve yavrularından ayırarak yağmur yağacağına inanılmaktadır.
3- Kaplumbağalar ağaca ters çevrilerek asılırsa yağmur yağar.
4- Yılan ve akrep yakılırsa yağmur yağar.
5- Kurban kesilerek dini vecibeler yerine getirilirse yağmur yağar.
6- Yatırın başında abdest alıp iki rekat namaz kılınırsa yağmur yağar.
7- Yağmur duası yapılırken ellerin ters çevrilmesi ve elbiselerin ters giyilmesi gerekir.
8- Yağmur duasını yaşlı veya ağzı dualı birisinin yapması uygun görülmektedir.
9- Yağmur duası tepelere ve yüksek yerlere çıkılarak yapılır.
10-Duaların söylenişi sırasında herkesin iştirak etmesi gerekir.
11-Yerleşim yerindeki herkes mutlaka yağmur duasına katılmalıdır.
12-Yağmur duasının yüksek sesle yapılması gerekmektedir.
13-Türkmenlerde yağmur duası şiir şeklinde de olmaktadır.
14- “Yağmur damlası altın tanesi” sözü Türkmenistan’ın çok yerinde yazılıdır.

alıntı