TDK'dan " Verinti Sözlüğü "

[fuzuliye]

Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından hazırlatılan, Türkçeden başka dillere giren kelimelerin yer aldığı ''Verinti Sözlüğü''nün birkaç ay içinde tamamlanacağı bildirildi.

TDK Başkan Danışmanı Prof. Dr. Recep Toparlı, TDK'nın Türkçenin güzelliklerini ortaya çıkarmak ve Türk dilini yabancı dillerin istilasından korumak için çalışmalarını yoğunlaştırdığını söyledi.

Bugüne kadar Türkçenin başka dillerden kelime alan, başka dillerin boyunduruğu altına girmiş bir dil olarak gösterildiğini ifade eden Prof. Dr. Toparlı, ''Sanki Türkçe bu güçlü yapısı içinde başka dillere kelime vermeyen sadece alıcı durumda olan bir dil gibi gösteriliyor. Biz TDK olarak işin gerçek yönünü ortaya çıkarmak amacıyla 'Verintiler Sözlüğü' adı altında bir çalışma yaptırdık'' dedi.

Toparlı, bu yeni çalışmada Türkçeden yabancı dillere verilmiş 20 binin üzerinde kelime tespit edildiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

''Bu çalışma, Prof. Dr. Günay Karaağaç tarafından gerçekleştirildi. Hazırladığımız bu Verinti Sözlüğü, şu anda baskı aşamasında. Sözlükte Türkçeden Ermenice, Sırpça gibi başka dillere verilen kelime sayılarının fazlalığı göze çarpıyor. Mesela, bir Sırpça sözlüğünü açıp baktığınızda Türkçe sözlüğü zannedersiniz. Türkçeden Sırpçaya giren 9 binin üzerinde kelime var. Aynı şekilde İngilizce, Fransızca ve diğer dillere de çok sayıda kelime vermişiz. Rusçaya 2 bin 500, Bulgarcaya 3 bin 500, Sırpçaya 9 bin, Rumenceye 3 bin, Farsçaya 3 bin, Çinceye 300, Ukraynacaya 800, Finceye 118 kelime vermişiz. Sadece Ermeniceye 4 bin 262 kelime vermişiz, ama onlardan 25 kelime bizim dilimize girmiş. O kelimeler de zaten 'madik' gibi argo kelimeler.''

''VERDİĞİMİZ KELİMELER HİÇ GÖZ ÖNÜNE GETİRİLMEMİŞ''

Türkçenin başka dillere verdiği kelimeleri ''döner, yoğurt ve dolmuş'' gibi birkaç kelimeden ibaret zannedildiğini anlatan Prof. Dr. Toparlı, Türkçenin başka dillerden aldığı kelime kadar başka dillere de kelime verdiğini vurguladı.

Sözlükle ilgili çalışmanın halen devam ettiğini, birkaç ay içinde basımı yapılarak piyasaya çıkacağını belirten Prof. Dr. Toparlı, şöyle devam etti:

''Biz Arapçadan, Farsçadan kelime almışız, ama başka dillere verdiğimiz kelimeler hiç göz önüne getirilmemiş. Bir o kadar da bizim diğer dillere verdiğimiz kelime var. Zaten birbirleriyle ilişki içinde olan dillerin kelime vermesi ve alması çok doğaldır. Biz bu gerçeği ortaya çıkardık. Yani Türkçe sadece yabancı dillerden kelime almamış, birçok dile de kelime vermiş. Bu sözlük yakın zamanda kitap halinde yayınlanacak. Biz zaten 'Türkçenin gücü' diye ortaya çıkarken gençlerin bilinçlerinde Türkçenin çok zengin, eski tarihlere dayanan ve diğer dillere de etki yapan bir dil olduğunu söylemek için ortaya çıktık. Bu sözlük, bu tezimizin ilk aşaması.''

[ser-mest]

 Ben de "Verinti" deyince bu kelime nece diye düşünüp duruyordum "Vermekle ilgisini kurunca güldüm kendi kendime.Şu an için çağrışım gücü sıfır olan bir kelime.Umarım zamanla bir çağrışıma sahip olur.

  Neyse bu kadar eleştirmeyeyim bu kelimeyi. Ne demiş Şeyh Galip:

  "Zannetme ki şöyle böyle bir söz / Gel sen dahi söyle böyle bir söz."

[centaurette]

evet bencede aynen böyle Türkçe kim ne derse desin güçlü bir dil yabancı kelimeler elbette girecek sonuçta ülkelerle kültür iletişimi içindeyiz...her ne kadar Türkçe yi bozan insanlar varsa özenle kullanan insanlarda çoğunlukta...hem sadece Türkçe değil bütün dillerde bu tür bozulmalar olur zaten İngilizce mesela nasıl boshwhere=boşver se love=luv baby=babe this=dis her dilde olur yani Türkçe elden gidiyor demeninde bir mantığı yok....

[aytoldı]

Ben de "Verinti" deyince bu kelime nece diye düşünüp duruyordum "Vermekle ilgisini kurunca güldüm kendi kendime.Şu an için çağrışım gücü sıfır olan bir kelime.Umarım zamanla bir çağrışıma sahip olur.

  Neyse bu kadar eleştirmeyeyim bu kelimeyi. Ne demiş Şeyh Galip:

  "Zannetme ki şöyle böyle bir söz / Gel sen dahi söyle böyle bir söz."

Bende de okur okumaz bir çağrışım yaptı.  Farklı dillerden aldığımız sözcükler için "alıntı" diyorsak, onlara verdiğimiz kelimeler için de "verinti" sözcüğünü kullanmak mantıklı. Fiil kökünün üzerine "-ıntı" ekinin getirilmesi ile "görüntü, silinti, kazıntı" gibi kelimelerimiz de var.

[naprev]

Bişey dikkatimi çekti. TDK'nın Türkçe Sözlüğünde (2005) sayfa 1123, sağ üst köşede, 'kazıkazan' maddesi var. Kazıkazan sözcüğü burada madde başı olarak alınmış. Sözcük, 'kazık' sözcüğünden hemen sonra geliyor. Bu sözcük 'kazı-mak' fiilinin emir hali değil midir? Bu doğruysa, kazıkazan sözcüğü, kazı-mak maddebaşında iç madde olmalıydı. Kazık sözcüğünden sonra gelen madde başı bir sözcük olması, sözlük hazırlama yöntemine ters değil midir?

[tihanpolat]

Bende de okur okumaz bir çağrışım yaptı.  Farklı dillerden aldığımız sözcükler için "alıntı" diyorsak, onlara verdiğimiz kelimeler için de "verinti" sözcüğünü kullanmak mantıklı. Fiil kökünün üzerine "-ıntı" ekinin getirilmesi ile "görüntü, silinti, kazıntı" gibi kelimelerimiz de var.

Sayın hocam, "görüntü, silinti, kazıntı" gibi kelimelerimizin fiil köküne "-ıntı" eki getirilerek yapıldığından emin misiniz?