BUZLU ÇAY MI YOKSA “ICE TEA” Mİ?

[İlbilge Tonyukuk]

Sevgili günlük,
Bir haftalık rüya gibi güzel bir Bodrum tatilinden sonra seninle özlem gidermenin mutluğunu hissediyorum.
Bodrum, Şirince, Datça Efes…. Harikalar dünyasındaydım sanki. Yemyeşil doğa, masmavi deniz… Söze ne hacet? Ama asıl bahsetmek istediğim bunlar değil. Sana şimdi başıma gelen tuhaf bir şey anlatacağım.
Arkadaşla Datça’da Can Yücel’in de gittiği bir kahvehaneye gittik. Serinlemek için soğuk bir şeyler içmek istedik. Garson geldikten sonra buzlu çay istedim ondan.
--Buzlu çay yok, dedi. Çok şaşırdım. Onun yerine başka bir şey içmek zorunda kaldım. Daha sonra etrafa göz atarken buzdolabındaki buzlu çayları gördüm. Garsonu çağırdım. Ona
--Sizde buzlu çay varmış, neden vermediniz bana? diye sordum buzlu çayları işaret ederek.
--Ha onlar mı? Onlar ice tea dedi bana…
Dumura uğradım tabii. Çünkü Türkiye’deyiz ve ana dilimizi yani Türkçeyi en iyi şekilde kullanmamız gerekirken niye yabancı dillere özeniyoruz? Niye Türkçe buzlu çay demiyoruz da İngilizcesini söylüyoruz? Üstelik ünlü şairin şiirlerinin ve resimlerinin gurur tablosu olarak asıldığı bir kahvehanenin personeli bile bir sözcüğün ilkin İngilizcesini öğreniyor. Türkçesinin buzlu çay olduğunu bilmiyor bile… Ne acı değil mi bu durum?
Ha bu arada aynı sorunla Bodrum, Turgutreis, Şirince ve diğer yerlerde de karşılaştım. Garsonlara buzlu çay dediğimde yüzüme tuhaf tuhaf baktılar ya da bana“Ice tea mi , nestea mi?” diye ayıplarcasına sordular. Onlara göre kültürlü olmak, araya İngilizce birkaç sözcük sıkıştırarak yarı Türkçe, yarı İngilizce konuşmakla, iş yeri isimlerine İngilizce adlar vermekle eş anlamlı…
Onların engin(?)  ve zengin (?) kültürüne göre güneş ışığı demek çok ayıp. Sunshine dersek bilgili ve kültürlü oluruz. Otele isim verirken “Sultan House” demeliyiz. “Sultan’ın Evi” demek görgüsüzlük, bilgisizlik ve cahillik olur…Ticaret merkezi dersek bizi kimse anlamaz ama “Trade Center” dersek durumu kurtarmış(?) oluruz. (?)  
Ne günlere kaldık değil mi sevgili günlük? (Pardon sana bundan sonra“dear diary” demem gerek. Cehaletimi mazur gör please.) Uykum geldi yani “I am sleepy”. Hadi bye bye. Bye bye Turkish(?) ve sevgili günlük(diary)…
   

[Edebiyat Öğretmeni]

Ben de geçen haftasonu Kuşadası, Efes, Şirince'deydim. İyi ki "buzlu çay" istememişim. Gaflet(!) olacakmış

[İlbilge Tonyukuk]

Bu akşam Taksim'de de aynı şey başıma geldi. Buzlu çay deyince anlamadı garson. Ice tea demek zorunda kaldım maalesef.

[Edebiyat Öğretmeni]

Tdk buz dağı yerine ice berg derse halk tabi ki buzlu çay yerine ice tea der hocam. :9

[meryemozcan]

Tanzimatla başlayan batı hayranlığımızı koruduğumuz kadar milli kalabilmeyi de başarsaydık number one olurduk dünyada...  
Öğretmenlerin bu konuda hassasiyetinin hala sürüyor olması sevindirici yine de. Antalya'da çalışıyorum on sınıfın dersine girdim ortalama 35 kişiden oluşuyor sınıflarım bu yıl özellikle yabancı kısaltmaları Türkçe kullanmaya özen gösterdik. yuesbi yerine usebe, emesen yerine mesene gibi. Önümüzdeki dönem sizlerin de belirttiği gibi kelimeler üzerinde duracağım.    

[Edebiyat Öğretmeni]

Ben hep usebe derim. Arkadaşımda "Ay ne güzel diyorsun." der bana. Mesene dediğimde de bir arkadaşım güldü. "Yalnız o emesen" dedi. Ben de tabi itiraz ettim.

[zorbeyankara06]

bence "ice tea" olmalı.
her kelime tercüme edilerek dilimize girmemeli.
önümüze her geleni neden türkçeleştirmek istiyoruz?

[İlbilge Tonyukuk]

Bence yanlış düşünüyorsunuz. Sizin fikrinizce bilgisayara bilgisayar dememeli, computer demeli o zaman. Hangisi daha güzel ve daha Türkçe? Bilgisayar mı yoksa computer mı? Ayrıca bizler sömürge değiliz. Sömürgeler ancak efendilerinin dilini konuşur.

[Edebiyat Öğretmeni]

bence "ice tea" olmalı.
her kelime tercüme edilerek dilimize girmemeli.
önümüze her geleni neden türkçeleştirmek istiyoruz?

Benliğimizi kaybedip sömürge olmamak için.

[zorbeyankara06]

Benliğimizi kaybedip sömürge olmamak için.

bence benliğimizi kendimiz bozuyoruz.
hiç olmaz ise türkçe dil kuralına göre kelime devşirilmeli.

neden buzlu çay?
neden soğuk çay değil?

"ice" buz demek ama türkçeye devşirilirken "soğuk" olmalı idi.
aranızda gerçekten içinde buz olan çay içen var mı?

kafeteryalarda ben soğuk "ice tea" gördüm hep,buzlu değil!

[İlbilge Tonyukuk]

Haklısınız, soğuk çay daha mantıklı ama bazı çaylara buz da katıp servis yapıyorlar.

[zorbeyankara06]

Haklısınız, soğuk çay daha mantıklı ama bazı çaylara buz da katıp servis yapıyorlar.

muhakkak buz küpünü çayın içine koyup için de vardır dünyada.
ancak marketlerde satılan "ice tea" denilen içeceği veya kafeteryalarda satılan "ice tea" yı hangimiz buzları içine koyup içiyoruz? dolapta soğutup içiyoruz değil mi?
ancak benim demek istediğim şu:
bu bir içecek türünün adı değil,bir marka adı.
bunu kaçırmamak gerek!

aynı "selpak" mendil olayında olduğu gibi.
selpak bir selüloz kağıt markasının adı. ancak bakın ki;hepimiz "selüloz içerikli mendil" yerine "selpak mendil" kullanarak marka reklamaı yapıyoruz aynı zamanda.

değinmek istediğim ikinci bir nokta da şu olacak;
 "ice tea" markalı içeceğin illa ki türkçe karşılığını aramamalıyız.
bakın birileri aramış,bulmuş.
"BUZLU ÇAY" demiş.

bu doğru mu?

[Edebiyat Öğretmeni]

Soğuk anlamında buz sözcüğü konmuş olması bana pek de tuhaf gelmiyor.

[İlbilge Tonyukuk]

Benliğimizi kaybedip sömürge olmamak için.

Arkadaş haklı. Sömürge mantığıyla hareket etmek toplumu yozlaştırır. En kötüsü de kültürel emperyalizm.

[İlbilge Tonyukuk]

Kültürel sömürgecilik insanların beynine farkında olmadan nüfuz ettiriliyor, adeta bir virüs gibi bulaştırılıyor. Böyle gidersek dondurmaya "ice cream" demek zorunda kalacağız. Toplumsal gidişat bunu gösteriyor. O yüzden uyanık olmak lazım.