NEF'Î Hakkında Bildiklerimizi Burada Paylaşalım

[meryozcan]

Gazel
tuti-i mu’cize-guyem ne desem laf değil
çerh ile söyleşemem ayinesi saf değil

ehl-i dildir diyemem sinesi saf olmayana
ehl-i dil birbirini bilmemek insaf değil

yine endişe bilür kadr-i dür-i güfarım
rüzgar ise deni dehr ise sarraf değil

girdi miftah-i der-igenc-i maani elime
aleme bezl-i güher eylesem itlaf değil

levh-i mahfuz-i sühandir dil-i pak-i nef’i
tab’-i yaran gibi dükkançe-i sahhaf değil

Divan şairlerinin en sivri dillisi hakkında bildiklerimizi paylaşalım istedim...
Yukarıdaki şiirini çok seviyorum...

[minerva_dada]

Gürci hınzırı a samsun-ı muazzam a köpek
Kande sen kande nigehbani-i alem a köpek

Vay ol devlete kim ola mürebbisi anun
Bir senin gibideni cehl-i mücessem a köpek

Ne gune kaldi meded devlet-i Al-i Osman
Hey yazuk hey ne musibet bu ne matem aköpek

Ne ihanetdür o sadra bu zamanda ki anun
Olmaya sahibi bir Asaf-ı kerem a köpek

Hidmet-i devlete sair vüzeradan göreler
Bir fürumaye koca ayuyı akdem a köpek

Bu mahlallerde ki Bagdadı ala şah-ı Acem
Arz-ı rumu ede teshir Abaza hem a köpek

Sattınız iki soysuz bir olup hanlığı
Kimseyietmedünüz bu işe mahrem a köpek

Paymal eylediniz saltanatın ırzını hem
Yok yereoldı telef ol kadar adem a köpek

Hiç hanlık satılır mı hey edebsiz hain
Tutalım olmamış ol fitne muazzam a köpek

Sen kadar düşmen-i devlet mi olur a hınzır
Ne turur saltanatun sahibi bilsem a köpek

Ehl-i dil düşmeni din yoksulu bir melunsun
Öldürürlerse eğer can-be-cehennem a köpek

Böyle kalur mu soysuzlar elinde devlet
noldu ya gayret-i şahenşeh-i azam a köpek

Hak götürdü arabı gitti hele dünyadan
Kim götürse akabince seni bilmem a köpek

File nacar meger yükledeler tabutunu
Çekemez cife-i murdarunu adem a köpek

Filler de çekemezse ne acep laşeni kim
Var mı bir sencileyin div-i mülahhem a köpek

Sen soysuz eşek ol Kirliorospu yaraşur
Bindürüp sırtına teşhir edersem a köpek
 
Nefi
 

[fuzuliye]

Divan şiirinin değerli hiciv şairi. Kimsenin kendine söyleyemediği gerçekleri o, herkese ilan ediyor. Eleştiri yapabilmek herkesin harcı değil, bu yüzden seveni olduğu kadar sevmeyeni de çok...

Sevdiğim şiirlerinden biri:


"Müftü efendi bize kâfir demiş.
Tutalım ben O'na diyem müselman.
Lâkin varıldıkta ruz-ı mahşere,
İkimiz de çıkarız orda yalan."

[katre_i_hayat]

17.yüzyılın en büyük kaside ve hiciv şairi..
gerçek ismi Ömer olan Nef'î 1572 yılında Hasankale'de doğdu.
       Daha küçük yaşlardan itibaren güçlü bir eğitim gördü. Öğrenimini Hasankale'de yaptı, sonra Erzurum'a gelerek devam ettirdi. Burada Fars edebiyatının ünlü eserlerini okudu, Arapça ve Farsça öğrendi. Nef'i Erzurum'da öğrenimini sürdürürken genç yaşında şiir yazmaya da başladı. İlk mahlası Zarrî "zararlı"dır. 1585 Erzurum defterdarı olan Gelibolulu Müverrih Ali, şiirlerini görmüş, beğenmiş ve bu genç şaire Nef'i "nafi, yararlı" mahlasını vermiştir.
      hicivlerinden oluşan kitabı siham-ı kaza (kaza okları) en ünlü eseridir......
.......

[Mevlânâ muhibbi]

Rivayetlere göre IV. Murad ’ın Nef’î ’nin Sihâm-ı Kaza ’sını okuyası gelmiştir, kitap elindeyken hava kararır, şimşek çakar ve
IV. Murad irkilir. Felaketin sebebini kitapta bulut, kitabı fırlatır. Nef’î ’ye, bir daha hicvetme, der. Nef’î de itaatle birlikte yergiyle der ki:

“Bu günden ahdim olsun kimseyi hicvetmeyim illâ
Vereydin icâzet hicvederdim baht-ı nâsazı”
Bu vakâyı duyan Nef’î ’den nefret eden şairler:

“Gökten nazîre indi Sihâm-ı Kaza’sına
Nef’î diliyle uğradı Hakk’ın belâsına”
Diyerek Nef’î ’ye laf atarlarmış.


Nef’î ’nin ölüm sebebi konusunda kesinlik yoktur, ölüm sebebine ilişkin pek çok rivayet vardır. Peki, ama Nef’î nasıl ölmüştür? Padişah Nef’î ’yi çağırarak, hicvin var mı, demiş. Dürüst şair cebinden hicvini çıkarmış, Bayram Paşa ’yı hicveden bu şiir hoşuna gitmiş. O da idamına izin vermiş… Eğer öyle olsaydı Nef’î ’nin yüzlerce kez idam edilmesi gerekirdi. IV. Murad, Nef’î ’nin dostudur, onu çok sever. Onu bir vezire, sadrazama kurban edecek kadar cömert değildir.


Ord. Prof. M. F. Köprülü ’nün gösterdiği sebep daha mühimdir. Bazı şairler, IV. Murad ’a gidip IV. Murad ’ı sert şekilde hicveden eseri Nef’î yazdı demişlerdir. IV. Murad onu derhal tutuklatıp zindana attırmış. İdam edilecek Nef’î ’ye Çavuş başı Mehmed Ağa kâğıt kalem getirmiş, padişaha dilekçe yazması için. Bu sırada Çavuş Mehmed Ağa ’nın elindeki mürekkep kâğıda damlar, Nef’î hiç boş durur mu?
-“Endişelenmeyin efendim, mübarek teriniz damladı” der. Çavuş da kızıp, bre mel’ un, sana idam yaraşır, der. Boğup denize atarlar, soysuz çağın kurbanını…

Nef’î ölmeden evvel şu anlamlı rubaiyi söylemiştir:

Ey dil hele âlemde bir âdem yoğ imiş
Vâr ise de ehl-i dile mahrem yoğ imiş

Gam çekme hakîkatde eğer ârif isen
Farz eyle ki el'ân yine âlem yoğ imiş 

[Mevlânâ muhibbi]

Hocam bu konuyla ilgili paylaşımları Meryem Hocanın " Sevdiğiniz Şiirler" adlı bölümümüzde açtığı,
Nef'i Hakkında Bildiklerimiz ve Bilmediklerimiz başlığında paylaşmaya çalışmışız...  Küçük bir hatırlama...   Saygılar... Burada da devam ederiz.. 

[fuzuliye]

Sanırım şairi çok seviyoruz.  Konuyu göremiyorum, orası çok kalabalık linki buraya yazarsan uygunsa konuları birleştirebiliriz.

[Mevlânâ muhibbi]

Hemen aramaya başlayayım ancak bulurum ben de...   

[fuzuliye]

Yigit mi oldun a cânım nedir bu kırmızı şal

Başında dün dahi baglıydı kırmızı çenber

 
Nedir bu surhi-i rû bezme varmadan çünkim

Ya Ka’beden mi gelirsin bu şekl ile kâfir
 

Senün mihr ü vefâ gösterdigün ağyâra çok gördüm

Galatdur kim seni bî-mihr okurlar bî-vefâ dirler


Hayâlinden gelür gam hâtıra cânâneden gelmez

Sitem hep âşinâlardan gelür bîgâneden gelmez

 
Arz-ı hâlim çok efendim hâk-i pây-ı devlete

Lutfun ammâ bî-niyâz-ı arz-ı hâl eyler beni

[Mevlânâ muhibbi]

Rivayete göre Nef'î, hicivlerinden dolayı sarayın odunluğunda hapis iken, ölüm fermanını kendisine okumak üzere bir harem ağası geliyor. Harem ağası, Nef'î'ye acımış olsa gerek, affedilmesi için bir istida yazmayı teklif ediyor. Nef'î buna dünden razıdır. Ancak, yazı kaleme alınırken kağıdın üzerine bir damla mürekkep düşüp kâğıt kirleniyor. Son deminde bile dilini tutamayan Nef'î, harem ağasının siyah tenini kastederek, kâğıda damlayan mürekkep için,
- Ağa hazretleri, kâğıda mübarek teriniz damladı, deyiveriyor. Sonucu varın siz düşünün! 
 

[Mevlânâ muhibbi]

Tûti- mu'cize-gûyem ne desem lâf değil
Çerh ile söyleşemem âyinesi saf değil

Ehl-i dildir diyemem sinesi sâf olmayana
Ehl-i dil birbirini bilmemek insâf değil

Yine endîşe bilür kadr-i dür-i güftârım
Rûzgâr ise denî dehr ise sarrâf değil

Girdi miftâh-ı der-i genc-i maâni elime
Âleme bezl-i güher eylesem itlâf değil

Levh-i Mahfûz-i sühendir dil-i pâk-i Nef'î
Tab-ı yârân gibi dükkânçe-i sahhâf değil


Nef'î

[Mevlânâ muhibbi]

Derdim nice bir sînede pinhân ederim ben
Bir âh ile bu âlemi vîrân ederim ben


Nef'i

[LEF]

<a href="http://dailymotion.virgilio.it/swf/x8bgjp_4murat-ve-yair-nefi_creation&amp;related=1" target="_blank">http://dailymotion.virgilio.it/swf/x8bgjp_4murat-ve-yair-nefi_creation&amp;related=1</a>

[Mevlânâ muhibbi]

Teşekkürler LEFKER...    Güzeldi...

[LEF]

rica ederim