Türkmen Halk Masalları

[Lâle]

BUZ ÃœSTÃœNDE TOZAN ARAMA

Günlerin birinde bir gurt bilen bir geçi yoldaş bolupdırlar.Bular bir gün başga yurda geçeli diyip,yola düşen ekenler.Olar az yörép,köp yörep,menzil menzil yol aşıp,takırmıdır gol aşıp,ahırsonı bir denzin üstünden barıpdırlar.

Gış paslının ayazlı günleri bolanı üçin,bu deniz donup,buz baglap yatan eken.Geçidir gurdun yolları hem edil şu buzlı denzin üstünden düşüpdir.

Olar iki tirkeş bolup,donan denzin üsti bilen gidiberipdirler.Gurdun içi elcuk diyip başlapdır.Onson gurt açlıgından néme ederini bilmén,iki-baka gezmelép başlapdır.

Geçinin hem yagdayı gurdınkıdan govı dél eken.O-da açlıkdan yana canından bizar bolan eken.

Ol buzlukda bolsa,iyer yalı hiç zat yok eken.Onson gurt,başga alaç tapman,geçini iymek üçin ırsarap başlapdır.

Ol dürli bahana gözlép,özi bilen dence yörép baryan geçé igenip ugrapdır:

-Ey geçi,anırrakdan yöre,tozan edyérsin-diyipdir.

Onda geçi:

-Ey gurt aga,buz üstünde tozan arap yörme.Öni-sonı iycek bolsan,gepini köpeltme-de iy de dın-diyip,cogap beripdir.

İne,Türkmenlerin arasındaki "Buz üstünde tozan arama"diyen gürrün hem şondan galanmış.

[Lâle]

TİLKİ BİLEN GEÇİ

Günlerin birinde bir tilki çöl meydanda iki yana çarpıp yörké,birden bir gurrugın içine gaçayıpdır.Ondan çıkıp bilmén,bir néçe gün şol gurrugın içinde galıpdır.

Bir néçe vagtdan son,ol gurrıgın yanından geçip baryan geçi barıp,gurrugın agzından seretse,ine,onun içinde bir tilki dur eken.

Geçi ol tilké garap:

-Yeri,dost,sen bu gurrugın içinde néme işleyérsin?diyip sorapdır.

Tilki:

-Meydan örén ıssı,durar yalı dél.Bu yer bolsa,gatı salkın ve örén süyci suvlı bir yer.Sen hem bu ıssıda meydanda yanıp-bişip yöreninden,menin yanıma geley diyip,geçini öz yanına çagırıpdır.

Geçi tilkinin sözüne inanıp,gurruga düşüpdir.Düşen vagtı tilkinin ayagı bilen basıp,tas mıncıradan eken.Şondan son,ol néme etcegini bilmén,alcırapdır.Tilki bolsa derrev geçinin boynuna münüp,gurrugın daşına tovsup çıkıpdır-da geçé garap:

-Ey ahmak geçi,indi té gurrugın içinde galıber.Senin sakgalın şunça uzun bolsa-da,akılın gısga ekeni-diyip gidiberipdir.

Son şol yerde goyun bakıp yören çopanlar,geçinin çekireyén sesini eşidip,gelip,onı hem gurrukdan çıkarıplar.