SAAT ON İKİ BUÇUK !!!??

[Emekli]

Sayın Meslektaşlarım,


Dilimizin yanlış, özensiz, rasgele kullanılışından rahatsızız. Ne kadar çabalasak bunu engelleyemiyoruz.
Örneğin, yıllardır televizyon haberlerinde "iddia etti" ya da "öne sürdü" yerine, "savundu" denmesinin önüne geçilemedi. Hele hele "sağ kurtuldu, sağ kurtarıldı" ifadesi iyice yerleşti. Argo sözler de cabası.
Bir "oha"dır gidiyor. Finansbank reklamında "oha", (bankaya telefon açıp durumu eleştirmiş: "İnşallah bundan sonraki reklamınızda 'çüş' demezsiniz." demiştim; ama reklam aynı biçimde sürmüştü.) sokakta oynayan çocuklardan birbirine "oha!", köşe yazarı hanımın yazısında "oha"...

Yanlışlıkları, çirkinlikleri sıralasak sayfalar yetmez.

Son yıllarda bir söyleyiş daha çıktı ortaya. Saat 12.30 ve 00.30 için "on iki buçuk" diyorlar, halbuki
bu saat dilimi için "yarım" denir. Ben elli altı yaşımdayım. Çocukluğumdan bugüne kadar küçüğünden büyüğüne çevremdeki hiçbir kişinin "on iki buçuk" dediğini işitmedim. Şimdi ne yazık ki her yaştan ve meslek grubundan kişinin böyle dediğine şahit oluyorum. Son olarak dün akşam Kemal Kılıçdaroğlu böyle dedi. Altmış iki yaşındaki bir kişinin böyle demesi ya çevresindekilerin bu ifadesinin kendisinin bilinçaltına yerleşmesinden ya da "şimdi 'yarım' desem anlamazlar; çünkü herkes 'on iki buçuk' diyor, ben de öyle diyeyim ki bir karışıklık (!) olmasın." düşüncesinden kaynaklanmış olmalı. Ben de "saat yarım" dediğimde, yüzüme bu sözü anlamamış bir ifadeyle bakanlar oluyor.

 Bildiğimizin doğruluğundan şüpheye düşer olduk. Önce kim, ne zaman söyledi? Düzelten olmadı mı? Olmuştur da dikkate alınmamıştır. Birkaç yıl önce çalıştığım dershanede, yarı yaşımdaki bir öğretmenden bu söyleyişi duyunca öyle denmeyeceğini belirtmiş; ama devam ettiğini görünce, "ukalalık"la değerlendirilmemek için bir daha onu uyarmamıştım.

 

[Emekli]

Bugün NTV'de spiker, yayın saatlerini belirtirken: "Saat gece yirmi iki buçukta...." dedi.

Deveye sormuşlar: "Niye boynun eğri?", "Nerem doğru ki?" demiş. Şimdi bu ifadenin neresini düzelteceksiniz? "Saat 22" deniyorsa o zaten "gece"dir, ayrıca "gece" denmez. "Yirmi iki buçuk" hiç denmez, "yirmi iki otuz" denir. İnsan kırk yıl düşünse espri olarak bile böyle söylemek aklına gelmez herhalde. Bir zamanlar "Vitamin" isimli bir müzik grubu vardı:"Konuşuyoruz; ama nece konuşuyoruz." isimli bir şarkı söylüyorlardı.

Radyo ve televizyonlarda, basında, resmî ifadelerde saatleri belirtmenin bir usulü vardır: "Çeyrek" ve "buçuk" sözcükleri kullanılmaz; örneğin, sabah içinse: "On otuz" veya "On kırk beş" denir; "on buçuk", ya da "on bire çeyrek var." denmez. Önceki yazımda da dedim ya ezberimiz bozuluyor, bildiklerimiz alt üst ediliyor. Televizyondan, radyodan bu ifadeleri işiten; ekranların altından geçen yazılarda, afişlerde, ilanlardaki yazım yanlışlarınının kuşatması altındaki çocuklar, gençler elbette bunların etkisinde kalacaklardır.  

Biz öğretmen olarak istediğimiz kadar sınıflarda çırpınalım, görsel ve işitsel araçların etkisi karşısında güçsüz kalıyoruz.

[meryemozcan]

Emekli kardeşim hassasiyetinizden dolayı sizi tebrik ediyorum. Düşüncelerinizi destekliyorum. Görsel ve işitsel araçları doğru ve yerinde kullandığımız takdirde bizim için daha çok faydalı olacağına inanıyorum.

[Emekli]

Çok teşekkür ederim.