YAPIM EKLERÄ°NÄ°N REDÄ°F SAYILMA DURUMU NEDÄ°R?

[Muhammed YILDIRIM]

Bakın tanımı yukarıda yazdım ama inatla tanımı değiştiriyorsunuz.

[Anadolu]

DeÄŸerli arkadaÅŸlar,

Şiir konusunu işlerken kafiyeleri bulmadan önce öğrencilerimize kafiye şeması çıkartıyoruz. Daha sonra da aralarında ses benzerliği olan dizeleri kafiye ve redif yönünden inceliyoruz.

"Gönül gurbet ele çıkma
 Ya gelinir ya gelinmez
 Her güzele gönül verme
 Ya sevilir ya sevilmez"    Erzurumlu Emrah'a ait bu dörtlüğün kafiye ÅŸeması abab dir.Bu durumda a dediklerimiz kendi arasında b dediklerimiz kendi arasında bir incelemeye tabi tutulur.Ä°ÅŸte bu sırada olumsuzluk eklerinin redif olduÄŸu ve burada kafiye kullanılmadığı aÅŸikardır. Kafiye olmadan redif olmaz diye bir kural yoktur.

[Edebiyat Öğretmeni]

uyduruk'a katılıyorum.

[son_nur]

DeÄŸerli arkadaÅŸlar,

Şiir konusunu işlerken kafiyeleri bulmadan önce öğrencilerimize kafiye şeması çıkartıyoruz. Daha sonra da aralarında ses benzerliği olan dizeleri kafiye ve redif yönünden inceliyoruz.

"Gönül gurbet ele çıkma
 Ya gelinir ya gelinmez
 Her güzele gönül verme
 Ya sevilir ya sevilmez"    Erzurumlu Emrah'a ait bu dörtlüğün kafiye ÅŸeması abab dir.Bu durumda a dediklerimiz kendi arasında b dediklerimiz kendi arasında bir incelemeye tabi tutulur.Ä°ÅŸte bu sırada olumsuzluk eklerinin redif olduÄŸu ve burada kafiye kullanılmadığı aÅŸikardır. Kafiye olmadan redif olmaz diye bir kural yoktur.

İşte budur, helal olsun kardeşim. Tamamen katılıyorum

Adın "uyduruk" ama yazdıkların süper. Adı kutsal olup da yazıları uyduruk olanlar da var.

[Muhammed YILDIRIM]

Evet süper (!) bir dörtlükle bir tez kanıtlayanlar da tam Son_nur'a göre.

[son_nur]

Yazdıklarımı üzerine alınman için bence bir sebep yok muhammet, bunun yerine uyduruk'un yazdıklarına cevap ver, uyduruk'un tezini çürüt.

[Muhammed YILDIRIM]

bu bir tez değil sadece örnek aksi yüzbinlerce örnek verilebilir veya bir antolojiye bakıver

[son_nur]

Hani bin yıllık geleneğe bakınca sizin yazdıklarınızı görecektik, karacaoğlan gelenek dışı mı
demek ki kafiye olmadan da redif olurmuÅŸ

sen bunu kabul etmiyorsan ilgili dörtlüğün kafiye şemasını neye göre yapıyorsun, burada belli bir kafiye şeması yok mu sence

derste önüne bu dörtlüğü koysalar burada kafie şeması olmaz mı dersin, hadi bakalım kıvırma da cevap ver bunlara

[Muhammed YILDIRIM]

Edebiyat konuşurken edepsiz üsluptan hoşlanmıyorum ama aynı şekilde cevap vereceğim. Siz redif şeması buluyorsunuzdur sanırım önünüze koyduklarında. Biz uyak şeması buluyoruz. Anlayana...

[son_nur]

Güzel kardeşim lafı kıvırmada cevap veriniz
"Gönül gurbet ele çıkma
 Ya gelinir ya gelinmez
 Her güzele gönül verme
 Ya sevilir ya sevilmez" 

bu dörtlüğün kafiye şeması nedir? edebiyat yapmanın sırası değil

[Muhammed YILDIRIM]

Gayet açık yazdığımı sanıyordum ama sanırım algı sorunu yaşayanlar var. Üç noktayı kaldırıp yerine bir atasözü yazmak istiyorum: Anlayana sivrisinek saz; anlamayana davul zurna az.

[son_nur]

evet bende algı sorunu var atasözünü de anlamadaım bu nedenle bu drtlüğün kafiye şemasını ve rediflerini açık açık yazınız,

yoksa bir cevabınız yok da kıvırıyor musunuz
olsaydı eminim gözümün içine sokardınız şimdiye kadar

[Muhammed YILDIRIM]

"Erzurumlu Emrah'a ait bu dörtlüğün kafiye şeması abab dir.Bu durumda a dediklerimiz kendi arasında b dediklerimiz kendi arasında bir incelemeye tabi tutulur.İşte bu sırada olumsuzluk eklerinin redif olduğu ve burada kafiye kullanılmadığı aşikardır. Kafiye olmadan redif olmaz diye bir kural yoktur."
Şimdi 'uyduruk' arkadaşım burada alıntıladığı dörtlükte kafiye şemasının olduğunu ama kafiyenin olmadığını iddia ediyor; tamam, ona anlayışla yaklaşıyorum. Olur; tartışırız. Ama uyduruk bazı öğretmenler de bu manasızlığı göremeyip "hadi cevap versene" ucuzluğuyla kendisi gibi düşünmeyenlere saldırmaya çalışıyor. Kendi cevabını kendisi vermiş zaten 'UYDURUK' arkadaşım. Bunun da tek bir açıklaması vardır. Evet kökte olmayan bir benzeşme vardır ve bu da sadece şairin uyağı iyi kullanamadığını gösterir. Hepsi bu. Bakın şairimizin hatası sadece yukarıdaki kadar da değildir. Şiirin devamında;

Yöğrüktür bizim atımız
Yardan atlattı zatımız
Gurbet ilde kıymatımız
Ya bilinir ya bilinmez

Bahçemizde nar ağacı
Kimi tatlı kimi acı
Gönüldeki dert ilacı
Ya bulunur ya bulunmaz

Deryalarda olur bahri
Doldur ver içem zehri
Sunam gurbet elin kahrı
Ya çekilir ya çekilmez

Emrah der ki düştüm dile
Bülbül figan eder güle
Güzel sevmek bir sarp kale
Ya alınır ya alınmaz

ağacı, acı, ilacı sözcüklerine bakın, yine kök haricinde uyak yapmaya çalıştığını görürsünüz.

[Muhammed YILDIRIM]

Yok eğer bir dörtlük bulup buraya yazıp işte bubenim mesnetsiz iddiamın dayanağıdır diyorsanız buyrun Karacaoğlan'a:

Vara vara vardım ol kara taşa
Hasret ettin beni kavim kardaÅŸa
Sebep ne gözden akan kanlı yaşa
Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm

Nice sultanları tahttan indirdi
Nicesinin gül benzini soldurdu
Nicelerin gelmez yola gönderdi
Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm

Karac'oğlan der ki kondum göçülmez
Acıdır ecel şerbeti içilmez
Üç derdim var birbirinden seçilmez
Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm


2
Sunayı da deli gönül sunayı
Ben yoluna terk eyledim sılayı
Armağan gönderdim telli turnayı
İner gider bir gözleri sürmeli

Sabahtan uğradım yarin yurduna
Dayanılmaz firkatine derdine
Yıkılası karlı dağın ardına
Aşar gider bir gözleri sürmeli

Ateş yanmayınca duman mı tüter
Ak gerdan üstünde çimen mi biter
Vakti gelmeyince bülbül mü öter
Öter gider bir gözleri sürmeli

Karacaoğlan kapınıza kul gibi
Gönül küsüverse ince kıl gibi
Seherde açılmış gonca gül gibi
Kokar gider bir gözleri sürmeli
 
Buyrun Baki'ye:

"Yârdan cevr ü cefâ lûtf u kerem gibi gelür
Gayrdan mihr ü vefâ derd ü elem gibi gelür


Firkat-ı yâr katı zâr u zebun itdi beni
Döymeyem mihnet-i hicrâna ölem gibi gelür


Uydurup leşker-i uşşâkını ol şâh-ı cihân
Nâz ile salını salını alem gibi gelür


Dil-i pür-hûn elem-i aşkun ile cûş ideli
Çeşme-i çeşmün akan suları dem gibi gelür


Bâkıyâ hangi gönül şehrine gelse şeh-i aşk
Bile endûh u belâ hayl ü haşem gibi gelür"


Buyrun Nef'i'ye:

Tûtî-i mu'cize-gûyem ne desem lâf değil
Çerh ile söyleşemem âyînesi sâf değil.


Ehl-i dildir diyemem sînesi sâf olmayana
Ehl-i dil birbirini bilmemek insâf değil.


Yine endîşe bilir kadr-i dür-i güftârım
Rüzigâr ise denî dehr ise sarrâf değil.


Girdi miftâh-ı der-i genc-i ma'ânî elime
Âleme bez-i güher eylesem itlâf değil.


Levh-i mahfûz-ı suhandir dil-i pâk-i Nef'î
Tâb'-ı yârân gibi dükkânçe-i sahhâf değil.

[son_nur]

İyi de anacağım yine kıvırmışsın o kadar uzatmana gerek yok be. soru gayet açık, dertesin ve bir öğrencin aşağıdaki dörtlüğü getirdi, kafiye şemasını sordu, ne diyeceksin
"Gönül gurbet ele çıkma
 Ya gelinir ya gelinmez
 Her güzele gönül verme
 Ya sevilir ya sevilmez"

kafiye olmadan redif olmaz deyip burada da kafiye şeması yok mu diyeceksin, verdiğin o kadar dörtlükleri okumaddım sorumun cevabı onlar değil ki
bu dörtkülte kafiye eması var mı yok mu onu söyle
amacımız dörtlük yarıştırmaksa ben de çok bulurum