kıta mı bend mi?

[ahcar]

Merhaba arkadaÅŸ,
Sorumu bir örnekle sormak sityorum. Necip Fazıl'ın "Kaldırımlar" şiirini 8 kıtadan oluşmuşur deniliyor. Buradaki kıta kelimesi bence hatalı kullanılmış olur. Çünkü terim olarak bu kelimenin anlamı farklıdır.(Kıt'a:Yalnız ikinci ve dördüncü dizeleri birbiriyle uyaklı 2 beyitlik nazım biçimine denir- Cem Dilçin, Türk Şiir Bilgisi TDK Yay, Ankara 2005, s.202). Bunun yerine 8 bentten oluşmuştur demek daha doğru olmaz mı? dörtlüklerden oluşan heri şiir için kıta kelimesini kullanmak doğru mudur? Yoksa "bent" kelimesi sadece divan edebiyatı dairesinde kullanılan bir kelime midir? Not: Kaynak belirtmeniz halinde sevinirim.
Değerli görüşleriniz için şimdiden teşekkür ederim.

[ser-mest]

 Benim bildiÄŸim kadarıyla eÄŸer ÅŸiir içinde mısra sayısı deÄŸiÅŸkenlik gösteriyorsa nazım birimi bent olur. Söz gelimi Ä°stiklal Marşımızın son birimi beÅŸ mısradan oluÅŸtuÄŸu için nazım birimi benttir. Ayrıca kıta divan edebiyatı nazım ÅŸekillerinden biridir bildiÄŸiniz üzre yalnızca dört mısradan oluÅŸan ÅŸiirlere denir. Kaynak eski türk edebiyatına elli yılını vermiÅŸ fakülteden bir hocamdır. Ä°stiklal Marşının nazım birimine kıta diyenlere dövecek kadar kızardı halen korkuyorum(!)

[karaaga]

 Aslında öğretmenim bu sıkıntı hepimizde var. Bende mısra sayısı 5'ten fazla olanlara bent demek uygundur diyorum ama bir kesinlik yok. Daha az olanlara kıta diyebilirsiniz diyorum. Ama mısra sayısına göre isim vermelerini de telkin ediyorum. ÖrneÄŸin beÅŸlik, altılık vb. gibi. Mısra guruplarına genel olarak kıta ya da bent dendiÄŸini  Cem Dilçin'in Åžiir Bilgisi isimli kitabında görmüştüm. 

[rzgrbz]

Değerli arkadaşlarım aynı sorunu ben de yaşadım ve yaşıyorum. Ama öğrencilerimle vardığımız ortak karar şu bu problemi çözme yeri lise değil, ilköğretimdir.

[werker422422]

yaw kardesim kıtada bent de aynı şey mısra olmalı mısranın diyer anlamı dize ok ; mısra, tek dize demek

[Maverâ_Erbil]

''Tarafıma bilgilendirme mesajı gönderdiğiniz için yazıyorum'' ''Amacım sizi küçümsemek,tartışma başlatmak değildir.''

yaw kardesim kıtada bent de aynı şey mısra olmalı mısranın diyer anlamı dize ok ; mısra, tek dize demek

1-Sizin bir edebiyat öğrencisi,edebiyat öğretmeni veya edebiyat yahut Türkçe sever bir kişi olduğunuz,en azından bilgi edinmek için bu foruma girmiş olduğunuzu düşünüyorum.Öncelikle üslup (biçem) olarak yani anlatış biçimi olarak bu tarzda bir cevap ile ortaya çıkmanız gerçekten çok şaşırtıcı bir durumdur.
 ''yaw,diyer,ok ...''
2-Mısra olduğu kanısına nasıl varmış olduğunuzu anlamış değilim.
3-Daha düzgün bir biçemle anlatırsanız belki anlayabiliriz.

          Soruya gelince ;

''Sözlük anlamıyla “parça” demek olan Kıt’a, nazım terimi olarak iki ya da daha çok, 9-10 beyte kadar olan, matla’ ve mahlas beyti bulunmayan, gazelde olduğu gibi, yani xa xa xa kafiyeli bir nazım şeklinin adıdır. Matla’ ve mahlas beytinin yokluğu dışında da kıt’a ile gazel arasında şekil ve konu bakımlarından ayrılıklar vardır. İki beyitli kıt’a yazıldığı halde bu kadar kısa ga­zel yoktur. Ayrıca gazelin beyit sayısı sınırlı olduğu halde 15 beyitten de uzun 30-40 beyte kadar uzayan kıt’alar yazılmıştır. Böyle uzun kıt’alara Kıt’a-i ke­bîre denir. Gazeller genellikle aşk ve sevgili konularını işledikleri halde kıt’anın konusu daha geniştir: Felsefî, tasavvufî bir fikir, bir hayat görü­şü, bir nükte, bir kişiyi övme ya da yerme, bir olayın tarihi kıt’anın konusu olabilir.

 

Kıt’alarda mahlas bulunmayışı genel bir kaide olmakla birlikte uzun kıt’alarda şairler çoğunlukla mahlaslarını söylemişlerdir. Kısa, hatta iki beyitli kıt’alarda az da olsa mahlas söylendiği olmuştur. Kıt’a, özellikle iki beyitli kıt’alar, edebiyatımızda çok kullanılmış, kıt’a sö­züyle de daha çok bunlar anlatılmıştır. İki beyitli kıt’aların öteki kıt’alar gibi xa xa şeklinde kafiyeli olanları yanında ab ab şeklinde kafiyeli olanları da vardır. Bu arada aslında nazm olan ve aa xa şeklinde kafiyelenen na­zım şekillerine de yanlış olarak kıt’a denmiştir.''

Cevabınızı bu metinde bulabilirsiniz...

Saygı ve sevgilerimle ...