Karakter mi, tip mi?

[hâki]

Battal Gazi
aslında tiptir Lise 2 te.deki Oğuz Kağan gibi
Fakat destanın "her şeyi "olduğu için karakterdir.

[fuzuliye]

Topluluğun veya düşüncenin temsilciliğini yapan kişi tip; herkeste rastlanabilecek özellikleriyle ele alınan kişi ise karakterdir. Tip, bir yönüyle sivrilmiş ve temsilci konumuna geçmiştir. Karakter ise her yerde her zaman rastlanabilecek, özellikleri eserde törpülenmiş kişidir. Sözlükte de bu şekilde yer alıyor:


tip
isim Fransızca type

...
4 .    edebiyat  Hikâye, roman, tiyatro gibi uzun anlatıma dayalı edebî eserlerde kişi kadrosu içinde yer alan ve belli bir düşüncenin, topluluğun zihniyetini ve ideolojinin temsilciliğini yüklenen kişi:
      "Batılılaşmanın yanlış anlaşılmasını sergileyen tip: Bihruz Bey."- .


karakter
isim Fransızca caractère

...
5 .    edebiyat  Bir eserde duygu, tutku ve düşünce yönlerinden ele alınan kimse.

[azize]

HEPİNİZE TEŞEKKÜR EDERİM BUGÜNKÜ DERSTE Bİ KONUDA ÇOK TEREDDÜTTE KALMIŞTIM...ÇOK YARDIMCI OLDUNUZ VERDİĞİNİZ BİLGİLERLE ;

[ekrem gürhan]

Tip eser boyunca hep aynı özellikle karşımıza çıkar,bizi hiçbir zaman şaşırtmaz,onun ne zaman ne yapacağını biliriz ;ama karakter eser boyunca sürekli değişen özellikler gösterebilir.Nasıl bir kişilik olduğu eser sonunda anlaşılır.Eserde bizi şaşırtabilir.Nasıl davranacağı önceden kestirilemez.Buna karşılık Molier'in Cimri'sini okumadım ama karakter de  olabilir ordaki cimri.Çünkü bir kişinin cimriliğinin psikolojik tahlillerine girişiliyor ve cimriliği onun yüseysel değil fakat bütün bir hayatını karakterini belirleyen bir huya dönüşüyorsa karakterdir derim.

[ertancu]

Okuldayken Mehmet Tekin ve Şerif aktaş!tan bu konuları okumuştum. Bence Battal Gazi tiptir. Deli Dumrul da karakterdir.

[fuzuliye]

Deli Dumrul' un tip olduğunu düşünüyorum.

[minerva_dada]

Deli Dumrul' un tip olduğunu düşünüyorum.

bense karakter olduğunu düşünüyorum.

[minerva_dada]

TİP:Hikaye,roman tiyatro gibi uzun anlatıma dayalı edebi eserlerde kişi kadrosu içinde yer alan ve belli bir düşüncenin ya da topluluğun  zihniyetinin temsilciliğini yüklenen kişidir.Bunlar,insanları yücelten ya da bayağılaştırıp gülünç duruma sokan bazı davranışları ve ruh hallerini abartılı biçimde üzerlerinde toplarlar.Ne yaparlarsa yapsınlar,hangi ortamda bulunurlarsa bulunsunlar her zaman tek bir fikrin veya niteliğin sembolü olarak kalır,bu nedenle de gerçek yaşamdaki kişilere benzemezler.
   Kalıplaşmış davranışlar ve konuşmalar sergilerler,benzerleri  başka eserlerde de karşımıza çıkar.Tipler  ya tamamen iyi ya da tamamen kötüdür,yani tek yönlüdür.

KARAKTER: Zamanın,çevrenin ve içinden çıktığı toplumun izlerini taşır ya da onların karışımıyla hayat bulur.Başkalarına benzemekten çok,başkalarından farklılıkları ve sadece kendine özgü değer ve nitelikleriyle metinde belirginlik kazanır.Olay örgüsü boyunca yaşanan gelişmelere bağlı olarak sürekli değişir.Karakter,tipe nazaran insan gerçeğine daha yakındır.
   Duydu,düşünce,konuşma ve davranış yönüyle bireysel özellikler gösteren;kendine özgü özellikleriyle diğer insanlardan ayrılan,yer aldığı eserin olay örgüsü ve içeriği ile birlikte ele alınıp çözümlenebilen bu bakımdan başka eserlerdeki benzerlerinden ayırt edilebilen kahramanlara denir.Karakterler tek yönlü değildir.Farklı davranış özellikleri sergilerler.

Esen Yayınları
10.Sınıf Dil ve Anlatım 178.sayfa
9.Sınıf Türk Edebiyatı 251.sayfa
9.Sınıf Türk edebiyatı-Dil ve Anlatım 93.sayfa

Bunlara ek olarak kendi cümlelerimle örnek verirsem:
Molier’in Harpagon’u tİptir.Eserde tamamen tek yönlü olarak cimriliği ile ön plana çıkmıştır.
Suç ve Ceza’daki Raskolnikov karakterdir yanlışları ve doğruları ile yansıtılmış,kendi kişiliğini oluşturan şartlarla çok boyutlu ele alınmış.

Deli Dumrul hem iyi hem kötü özellikleri ile işlenmiş.Zaman içinde değişime uğramıştır.Doğruları ve yanlışlarıyla tam bir insandır.
Battal Gazi ise tiptir,özellikleri yüceltilmiştir.Yanlışları yoktur.

Kısaca tipler ya iyidir ya kötüdür.Ya hata yapmazlar ya da yaptıkları kökten yanlıştır.
Karakter ise tam bir insandır hatalarıyla ve doğrularıyla işlenir.Olaylarla ve kişilerle etkileşim içindedir ve değişir.Onu oluşturan şartlarla ele alınır.Hatasız kul olamaz’ın kanıtıdır.

[erenor]

Arkadaşlar, aşağıdaki açıklamalar da Pi Analitik Edebiyat'tan alınmıştır. Bilgilerinize.

TİP: Belli bir sınıfı ya da belli bir insan eğilimini temsil eden kişidir. Tip evrenseldir, genel özelliklere sahiptir. Tipler "sevecen tip, alıngan tip, kıskanç tip, sosyal tip" gibi, bireysel olmaktan çok; başkalarında da bulunan ortak özellikler taşıyan ve bu özellikleri en belirgin şekilde temsil eden şahıs veya şahıs grubudur.

KARAKTER: Romanda olumlu, olumsuz yönleri ile verilen, belirli bir tip özelliği göstermeyen kişilerdir. Karakter, kendine özgüdür. Karakterler genel temsil özelliği göstermez. Karakterler, birden fazla özelliği belirlenmiş, tipik olan birkaç özelliği ile insanın iç çatışmaları ve çıkmazlarını verme görevini yüklenmiş roman şahıslarıdır. Karakterler çok yönlü olup, değişkenliğe sahip kişiler oldukları için bunlara "yuvarlak roman kişisi" de denmektedir.

[alinda]

 Arkadaşlar tip tek değildir. Benzerleri vardır mutlaka.Cimrliği yönüyle, kahramanlığı yönüyle, yanlış batılılaşması yönüyle, aşıklığı yönüyle. Yani belli dönemde belli özellikleri içinde barındırır kahraman ancak bu özellikler içinde sadece bir yönü ön plana çıkar. Yukarıda belirtiklerimden biri mesela. Oysa ki karakter daha başkadır. Yani o, toplumdaki kişilerden biridir tabi aynen tipte olduğu gibi.Fakat tipten farklı olarak karakter, kahramanın tek yönünü ön plana çıkarmaz. Duyuşsal, düşünsel ve sosyal tüm yönleri ile aktarılır.Kimi zaman kahramandır, kimi zaman cimri gibi davranır, kimi zaman ağlar, kimi zaman güler, kimi zaman aşık olur sevinir.Romana göre bu özelliklerin bir kaçı bir arada bulunur karakter üzerinde.Hiç biri de birine baskın gelmez. Yani karakter o romana, o esere özgüdür.

[1mTurk]

4. sınıfta aldığım tiyatro dersinde hocamız "Tip geneldir karakter ise özeldir." demişti. Buna bağlı olarak karakterin kendine has özellikleri olur; ama tipteki özellikler herkeste bulunabilen özelliklerdir. Örneğin Moliere'in Cimri'sinde Harpagon bir karakterdir. Cimrilik, Harpagon'un karakteristik bir özelliğidir. Onu diğer kahramanlardan ayırır bu özelliği ve onu baş kahraman yapar.

çok harika bir tanım. hocamın bu açıklamasına katılıyorum. Tip geneldir, genel özellikler taşır. her insan bir tip in temsilcisidir. iyi , kötü , saf, cesur, korkak, cömert. v.s...
          bütün bu özellikler çok belirginse karakter olur. karakterlerin özellikleri keskindir . abartılıdır. örneğin : bir romanda herkes vatanını severse , vatan sever tipler olurlar. ama vatan söz konusu olduğunda çarpışıyorsa, canını feda edebiliyorsa karakterdir. ya da Moliere'nin Cimrisinde ,  baş kahraman olan ''Cimri'' cimrilik huyunu abarttığı için karakterdir. yoksa her insan biraz cimridir biraz cömerttir.
        neticede ''karakter''eserdeki kahramanların diğer insanlardan ayrılan ve sivri belirgin yönlerini, yönlerini ifade eder.

HarıKa BıR TaNımm Bıraz DAha oRneq OLsa MutHıs YeTeRde aRTaR

[ekiinn]

ben bununla ilgili açıklama yapmıcam ama bir şey sormak istiyorum final ödevim var kitap inceleme karakterle tipi ayıramadım daha doğrusu kişi kadrosuna bunları yerleştiremedim kuyucaklı yusuf ta hangileri tip hangileri karakter yardımcı olursanız sevinirim.çok acill...