İstiklal Marşı'ndan Bir Soru

[rengarenk]

Sevgili hocalarım bir sorum var:
"Ulusun, korkma! Nasil boyle bir imani bogar,
'Medeniyet!' dedigin tek disi kalmis canavar? "
Yukarıdaki mısralarda "Ulusun" derken burada kinaye sanatının yapılıp hem ulumak anlamında hem de ulu, yüce anlamında kullanıldığını biliyordum. Fakat yanlış biliyormuşum. Doğrusu sizce nedir?

[ser-mest]

                              1  (MEHMET KAPLAN)
        Şair, hiçbir hakkı olmadığı hâlde başka milletlere saldıran sözde medenî Batı'yı "tek dişi kalmış canavar"a benzetiyor. "Tek dişi kalmış" demesinin sebebi, onun dehşet verici gözükmesine rağmen, eski gücünü kaybetmiş olmasıdır. Burada bütün vahşîliğine rağmen, kendisini "medenî" diye tanıtan Batı ile bir alay da vardır. Devletler sadece maddî güçleriyle üstün gelmezler. Tarihî olaylar bunu göstermiştir. Sömürgeci Batı'ya karşı, başta Türkler olmak üzere ezilen bütün milletler isyan etmiştir ve Batı, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra üstünlüğünü kaybetmiştir. Bu bakımdan Mehmet Akif'in onu "tek dişi kalmış bir canavar"a benzetmesi yerindedir.

 
Bu parçada "ulusun..." kelimesi bazıları tarafından yanlış olarak "ulu" (büyük) kelimesiyle karıştırılmaktadır. Burada "Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar, bırak, varsın ulusun, onda artık korkulacak bir taraf kalmamıştır" demek istemiştir.

                            2  (İSA KOCAKAPLAN)
Bu kıt'anın son iki mısraının açıklanışında yer yer ihtilâflar meydana gelmektedir. Üçüncü mısraın başındaki "Ulusun!" kelimesi, mısraların sonraki kısımlarından kopuk olarak düşünülmekte ve yanlış yorumlara varılmaktadır. Bu bakımdan son iki mısraın nesre çevrilmiş şeklini vermekte fayda görüyoruz. "Ulusun! Korkma! Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar böyle bir imânı nasıl boğar?"

 
 Mısralardaki mana gayet açıktır: Medeniyet canavara benzetilmiştir ve onun her çeşit silahıyla çıkardığı sesler, bir canavarın ulumasını hatırlatır. Yani kelimenin kökü "ulu" ismi değil, "ulumak" fiilidir. Kaldı ki İstiklâl Marşı'nın birçok yerinde rastladığımız tenasüp sanatı bu mısralarda da mevcuttur. "Ulumak, korkmak, boğmak ve canavar" kelimeleri arasında tenasüp (uygunluk) vardır.

 
 Saldırgan medeniyet, can çekişmekte olan ve can havliyle son saldırışlarını yapan, tek dişi kalmış (ihtiyarlamış, ölmek üzere) bir canavarı andırır. Şiirin bütününde görüldüğü gibi, burada da millete ümit ve cesaret aşılanır. O canavar ne kadar ulursa ulusun, sen korkma, cesur ol! Zira onun bu sesleri, ölmek üzere ve hatta eceli senin elinle gelecek olan tek dişi kalmış bir canavarın feryatlarıdır. Ve bu canavarın gücü, senin göğsündeki imânı boğmaya yetmeyecektir

                                         

[fuzuliye]

Ulumak fiilidir.

[rengarenk]

Çok teşekkür ederim sevgili hocalarım.. Gerçekten de çok aydınlatıcı oldu.

[Sonsuzufuk]

Arkadaşım ulumak ve yüce anlamlarının ikisi de düşünülebilir gene de.Burada açıklamayla yorumla bir yere varamassınız.Bunu nasıl ayırıcaz.İstiklal marşı eski alfabeyle yazılmıştır.biliyorsunuz eski alfabede n harfi iki harfle yazılır.Kef ve nun harfleriyle.Bunlardan birisi nazal n dir.Ulusun kelimesine bakın hangi n harfiyle yazılmış.Oradan anlayabilirsiniz ancak.Yoksa açıklama yorum yoluyla bunu anlayamayız.
Ne dersiniz...

[ser-mest]

   Sayın hocam, nazal ne ile neilgisi var anlayamadım. Nazal "n" ikinci tekil şahıs iyelik eklerinde kullanılır, burada olması düşünülen anlam ulu isminin ek fiilin geniş zamn ikinci tekil şahsıyla çekimlenmesidir.

   Bir ilgisi olmasa da bende istiklal marşının eski yazı hali var.Orada da yazılması gerektiği gibi nunla yazılmış zaten.Ek fiil geniş zamn 2. tekil şahsı nunla yazılır, kefle değil.

[ser-mest]

  Bu arada koskoca Mehmet Kaplan'a haksızlık etmeyin lütfen!

[meryozcan]

Ulusun , korkma nasıl böyle bir imanı boğar

Ulumak ve boğmak ; bu iki sözcük hayvanlarla alakalıdır. Bu yüzden ulu -yüce anlamı bence uzak bir ihtimal olabilir ancak. Hocalarıma katılıyorum.

[hüsamdikit]

   Sayın hocam, nazal ne ile neilgisi var anlayamadım. Nazal "n" ikinci tekil şahıs iyelik eklerinde kullanılır, burada olması düşünülen anlam ulu isminin ek fiilin geniş zamn ikinci tekil şahsıyla çekimlenmesidir.

   Bir ilgisi olmasa da bende istiklal marşının eski yazı hali var.Orada da yazılması gerektiği gibi nunla yazılmış zaten.Ek fiil geniş zamn 2. tekil şahsı nunla yazılır, kefle değil.

nazal n sadece 2. tekil şahıs iyelik eklerinde kullanılır demek Osmanlıca kavramına çok uzak olmak demektir. Eğer bu dizedeki kullanımda nazal n yoksa yücesin anlamına gelir ve millete seslenmiştir. 3. tekil ve çoğul şahıslarda da sun eki kullanılabilir. O okusun, Onlar okusun...

[ser-mest]

"nazal n sadece 2. tekil şahıs iyelik eklerinde kullanılır demek Osmanlıca kavramına çok uzak olmak demektir." Bu cümleye sadece kelimesini ekleyen sizsiniz.
    Nunla yazıldığını söyledim zaten, inanmıyorsanız bulur bakarsınız.
    Bu kelimenin ulu- fiilinin emir çekimi olduğunu da dörtlüğü okuyan herkes anlayabilir.
   

[mor1]

ulu fiilidir derim ben de.

[hüsamdikit]

Bunun aslınıMehmet Akif'e sormak lazım! Siz istediğinizi deyin...

[ÜSTAD 66]

 

Ordaki tenasüplere bakıp da nasıl "ulu" ifadesini -ki o da kinaye değil tevriyedir- yüce manasında diyebiliyorsunuz. Ordaki ulumak canavar( yırtıcı hayvan ) ulumasıdır.
           
              Bazıları ( öss' ye hazırlık) çok şeyde olduğu gibi edebi sanatlarda da işin cılkını çıkardı.  Tevriye ve kinaye istenerek yapılır.  BAKİ de olduğu gibi...
                 
                   Baki çemende hayli perişanimiş varak
                   Benzer ki bir şikayeti var rüzgardan

[hüsamdikit]

Mehmet Akif istemeden yapmış o zaman. Bilseydi yapmazdı heralde!!!!!!

[cesmigiryan_15]

 TEŞEKKÜRLER HOCAM