Türemiş Eylemler Konusunda Yardım

[fuzuliye]

Bu köklerin anlamları unutulduğu için anlatmanın gereksiz olduğunu düşünüyorum ben de. Üniversite seviyesinde bilgiler bunlar.

[A.a.A]

Bek:Nöbetçi (Tarama Sözlüğü) (Ben bulamadım)

An: Beyin, fikir, zeka (Kamus-ı Türkî)

Din: 1. Sükûn, sükûnet (Tarama sözlüğü) (dinmek)
2. Başkalarının gizli konuşmasıne kulak misafiri olmak

Söy: Söz, fıkra (Tarama sözlüğü)


bence karşınızdaki çocuk da olsa doğru bilgiden ödün vermemek lazım. şu mantığı anlayamıyorum :" çocuklar bunlar normalde türemiş ama siz bunlara basit diyeceksiniz".
hem neden anlamasın çocuklar "bek, dingin,anı gibi aynı köklerden türemiş sözcükleri biz hala günlük hayatımızda kullanıyoruz. hülasa, zor da olsa doğrusunu öğretmeli..

[CananYE]

"çocuklar bunlar normalde türemiş ama siz bunlara basit diyeceksiniz".

Ben de bu yüzden açtım işte başlığı.

[A.a.A]

böyle bir yaraya parmak bastığınız için tşkrlr sayın moderatorüm..
benim fikrim ve zikrim budur zor da olsa doğruyu öğretmeli zira yanlış bilgiyi düzeltmek çoğu zamna daha zordur doğruyu öğretmenin zorluğundan..

[CananYE]

Bir de bunların edebiyatçı ya da dilci falan olacağını düşünürsek, arkamdan söyleyeceklerini düşünmek istemiyorum.

[fuzuliye]

Doğrusu yanlışı diye bir şey yok beynelminel hocam. Kökle anlamca ilgisi kesilmiş söcükler bunlar.  Anı derken beyin akla gelmiyor, dinmek derken sukunet, beklemek derken de nöbetçi... Zorlama olur başka şekilde açıklanırsa.

[meryemozcan]

Yakında liselerde etimoloji diye bir ders görürseniz şaşırmayın. Ders kitaplarında bu tür ayrıntılara girilmiyor dersanecilik sektörü birilerinin aklına karpuz kapuğu getiriyor. Çocuklar Türkçeyi konuşamaz halde elimize geliyorlar biz düzgün biçimde öğretene kadar anamız ağlıyor. Kelimenin düzgün telaffuzu ve yazımı öğretildi de bunlar kaldı. Yüzyıllara göre değişiklik yaşayan kökleri türedikleri kaynaklara göre anlatırsak çocukların kafalarını karıştırmaktan bir şeye yaramaz.

[A.a.A]

Doğrusu yanlışı diye bir şey yok beynelminel hocam. Kökle anlamca ilgisi kesilmiş söcükler bunlar.  Anı derken beyin akla gelmiyor, dinmek derken sukunet, beklemek derken de nöbetçi... Zorlama olur başka şekilde açıklanırsa.

 Sayın hocam ,ben o örnekleri verirken zaten zorlayarak verdim farkındayım ama bu örneklerin asıl kelimelerimizle ilgili çağrışım değerlerinin olduğunu düşünüyorum.
hangi mantığa karşı olduğumu az önce belirttim. sadece türemişe basit demeyelim..savunduğum düşünce budur.

[CananYE]

Meryem Hocam, dershanecilikle bir ilgisinin olduğunu düşünmüyorum bu konunun. Ortada bir doğru varsa her yerde doğru olmalı. Dershne öğretmenleri olmayan şeyleri ortaya çıkarmıyorlar ya da farklı olmayı amaçlamıyorlar.

Konuşmasını bilsin öğrencilerimiz ancak konuştuğunu da bilsinler isterim ben.

[emretekin]

Mesele hakikaten çok derin ve hassas bir mevzu; ama ben kıvırma taraftarıyım hele sbslerde mecburen böyle yapıyorum.
DErsane hocaları (ben de bir dersane öğretmeniyim), tabi herkes üstüne alınmasın, bazen bi halt işlediklerini zannedip ya da farklı olmayı diğerine fark atmayı amaçladıkları için bazen saçmalıyorlar. Yayınlar hele daha bi berbat,  onlar bazen iyice saçmalıyorlar, tabi yine farklı olmak adına. Ben ve benim gibi bu saçmalıklara kızan öğretmen arkadaşlarım benim gibi yapıyoruz. Kıvırma yöntemi.

[erturanelmas]

Türkçede yazım, noktalama, ses, öğe, fiil... konuları ilkokul dördüncü sınıftan lise son sınıfa kadar her sene az veya çok işlenir. İşte burada öğretmene düşen görev vardır: Öğretmen aynı konuyu 5, 8, 11. sınıfta nasıl anlatacağını, neyi, ne kadar vermesi gerektiğini bilmelidir. Zaten bunlar müfredatta belirtilmiştir. Ben liselerde 10 yıl, dershanelerde 20 yıl çalıştım. Özellikle dershaneciler çocuğun kapasitesine bakmadan her konuda aşırıya gitmektedir. "söylemek" fiilinin elbette "söz" ile, "göstermek" fiilinin "görmek" ve "göz" ile ilgisi vardır. Bu ilgiyi araştırmak, incelemek üniversitedeki akademisyenlerin işidir. Bunlarla çocuğu şaşırtmak "Bak ben ne kadar bilgiliyim, senin öğretmenin bunları biliyor mu?" demektir.

[CananYE]

Hocam mesele dershane öğretmenlerine nasıl geldi Bilmiyorum. Bu eylemler, 7. sınıf SBS yardımcı kitabında vardı, nasıl bir açıklama yapılabilir, aslı söylenmeli midir diye açmıştım başlığı.

Çok teşekkür ediyorum paylaşımlarınız için.

[bahadır]

"bek" kelimesi sağlam anlamına gelen berk kelimesinin günümüz Türkçesinde söyleniş şeklidir. "r" titrek bir ses olduğundan ve söyleyiş zorluğu yarattığından düşürülmüştür. Tıpkı çarp- fiilinden türeyen çarpkın kelimesinde olduğu gibi.
berk isim soylu bir kelime olup günümüz Türkçesinde hem yalın haliyle hem de bu kökten türemiş kimi kelimelerle yaşamaktadır.
berkçi, berkle-,berk vs.
An: Beyin, fikir, zeka anlamındadır. an-la-mak isimden türemiş bir fiildir.
Dinle:yansıma bir kelime olan "tın" kelimesinden türemiştir.Batı Türkçesine geçerken yumuşayarak dinle- şeklini almıştır.
Söy: ben de bilmiyorum.

[meryemozcan]

Söy= söz

[kau36]

sayın hocalarım, "bağdaşıklık kuramı" diye bir kuram duymuştum. yük. lis. derslerinde ancak araştırmadım şahsi olarak. o kurama göre aralarında anlam ilgisi olsun olmasın her sözcük en anlamlı köke kadar indirgenebiiyor. Örn. "kaplumbağa"  kökü "kap", gibi...
bek-çi
bek-le
demek ki bek diye bir kök var.
sö-y-le
sö-z
kökü "sö" de olabilir.
"din-le ve an-la" dediklerinize katılıyorum.
"bağdaşıklık" kuram olarak söylenmişti bize kesinlik arz etmiyordu.
ben doğruluğuna inanıyorum. dediğim gibi araştırmadım. öğrencilere bundan bahsediyorum ama "anla" olarak kökü alsalar da yanlış kabul etmeyeceğimi de belirtiyorum. ancak sizinkiler 7.sınıf ama olsun onlar daha çabuk kaparlar beyinleri genç.
saygılar.