"Nasıl" Sözcüğü Zamir Olarak Adlandırılmış

[Börklüce]

Sevgili SÖZEDEBİYAT, "Tatil nasıldı?" tartışmasındaki "nasıl" sözcüğünün türü hakkındaki düşüncenizi tam anlayamadığım için özür dilerim.
Sorduğunuz beş seçenekli test sorusuna gelince, çeldirici kullanmak yerine, çeldirmeyi niyetlediğiniz kanısı uyandı bende. Şöyle ki; her sorunun yanıtı kesinlikle bir sözcük türüdür. Ama aradığınız türün soruyla doğrudan bir ilgisi olması gerekir kanısındayım. Soruya gelince;

a-İki hafta boyunca kaç soru çözdün? Üç yüz soru(soru önadı)
b-Bu çocuk sizden ne parası istedi? Yol parası(soru önadı)
c-Bu şehirlerden hangisinin daha büyük olduğunu biliyor musun? Biliyorum-Bilmiyorum(eylem) Soru üzüm yemekten çok bağcı dövmeyi amaçlamış.
d-Kzada yaralanan çocuğun durumu nasılmış? İyiymiş-Kötüymüş(soru adılı?
e-Listedeki kitapların kaçını okuduğunu söyledi mi? Söyledi-Söylemedi
Yine bağcı dövme amaçlı bir soru. Ben, girdiğim sınavda bu soru çıksaydı D seçeneğini kodlardım. Hoşça kal, dostça kal, sevgiyle kal...

[sozedebiyattan]

Sevgili SÖZEDEBİYAT, "Tatil nasıldı?" tartışmasındaki "nasıl" sözcüğünün türü hakkındaki düşüncenizi tam anlayamadığım için özür dilerim.
Sorduğunuz beş seçenekli test sorusuna gelince, çeldirici kullanmak yerine, çeldirmeyi niyetlediğiniz kanısı uyandı bende. Şöyle ki; her sorunun yanıtı kesinlikle bir sözcük türüdür. Ama aradığınız türün soruyla doğrudan bir ilgisi olması gerekir kanısındayım. Soruya gelince;

a-İki hafta boyunca kaç soru çözdün? Üç yüz soru(soru önadı)
b-Bu çocuk sizden ne parası istedi? Yol parası(soru önadı)
c-Bu şehirlerden hangisinin daha büyük olduğunu biliyor musun? Biliyorum-Bilmiyorum(eylem) Soru üzüm yemekten çok bağcı dövmeyi amaçlamış.
d-Kzada yaralanan çocuğun durumu nasılmış? İyiymiş-Kötüymüş(soru adılı?
e-Listedeki kitapların kaçını okuduğunu söyledi mi? Söyledi-Söylemedi
Yine bağcı dövme amaçlı bir soru. Ben, girdiğim sınavda bu soru çıksaydı D seçeneğini kodlardım. Hoşça kal, dostça kal, sevgiyle kal...

Çok Değerli Börklüce Hoca'm,

Sanırım "nasıl" sözcüğü ile ilgili konu başlığında önceki mesajlarımı incelemediniz, incelemiş olsaydınız "nasıl" söcüğü ile ilgili düşüncemin, verilen cümlede "soru sıfatı" olabileceği, "soru zamiri" olamayacağı yönündeki açıklamayı görecektiniz. Siz de bir önceki mesajınızda "nasıl" sözcüğünün türünün "soru sıfatı" olduğunu ifade etmişsiniz.

Yukarıda verdiğim örnekteki soruyu ben hazırlamadım. Soruyu "Birey"in soru kitabından aldım, sayfa 188. Cevap olarak da B şıkkı verilmiş. "Nasıl" sözcüğüne "soru zamiri" diyen meslektaşlarımız "nasıl" sözcüğünün türünü "soru zamiri" olarak kabul ederlerse yukarıdaki soruya "yanlış" demekten başka diyecek bir sözü kalmıyor sanırım geriye.

Soruyla ilgili verdiğiniz bilgilere gelince "B" şıkkındaki "ne" söcüğü "soru adılı" olur, "D" seçeneğindeki "nasıl" sözcüğü de "soru sıfatı" olur. "D" seçeneğindeki "nasıl" sözcüğüne "soru zamiri" dersek sorunun iki cevabı çıkıyor ki soruya yanlış dememiz gerekecek. Ben yukarıdaki sorunun yanlış olduğunu düşünümüyorum.

Bir eğitimciye yakışır üslubunuz, nezaketiniz ve açıklamalarınız için teşekkürler kıymetli hocam...

[Börklüce]

Sevgili SÖZEDEBİYATTAN öğretmenim, "nasıldı" sözcüğü konusundaki yorumlarınızı okuduğum halde unuttuğum için özür dilerim. Ama ben bu sözcüğe soru önadı dediğimi anımsamıyorum. O düşünceye nereden vardığınızı da çıkaramadım. Dün derste yine aklıma takıldı ve küçük bir ayrıntıya takıldım. Soru önadı olamayacağı konusunda kuşkum yok. Ama, Nasıldı diye sorulduğunda, yanıtı, iyi idi olursa, imek ek-eylemini tamlayan belirteç de olabilir diye düşündüm. Belirtecin tanımını,"Eylemlerin, eylemsilerin önadların ve kendisi gibi belirteç olan sözcüklerin anlamlarını, zaman, durum, yer-yön, azlık-çokluk ve soru yoluyla tamlayan sözcüklerdir." diye, bildiğim için, belirteç olabileceği konusunda diretemiyorum. Ama yanıtta, iyi, kötü ve orta halli gibi sözlerden sonra tatildi sözü gelmediği sürece soru önadı olamayacağı konusunda diretirim. Biçemim konusundaki duyarlılığınıza yürekten teşekkürler. Nasıl öğreteceksek, öyle olmak zorunda değil miyiz? Hoşça kalın, dostça kalın, sevgiyle kalın...

[sozedebiyattan]

Sevgili SÖZEDEBİYATTAN öğretmenim, "nasıldı" sözcüğü konusundaki yorumlarınızı okuduğum halde unuttuğum için özür dilerim. Ama ben bu sözcüğe soru önadı dediğimi anımsamıyorum. O düşünceye nereden vardığınızı da çıkaramadım.

Aynı soruyu, “tatil nasıl geçti?” diye sorarsak yanıt, “iyi geçti” olur burada soru belirtecidir. “Nasıl tatildi?” diye sorarsak,”iyi tatildi.”  ancak o zaman soru önadı olur kanısındayım. Hoşça kalın, dostça kalın, sevgiyle kalın…

Değerli Börklüce Hoca'm,

Yukarıdaki mesajınızı yanlış anlamadıysam "nasıl" sözcüğüne "ön ad" diyorsunuz.

Bir konuyu iyi niyetle, ön yargılarımızı bırakarak, bu konuda acaba yanılıyor olabilir miyim düşüncesiyle tartışmak gerçekten çok zevkli. Ben konuya bu şekilde yaklaşıyorum. Bu konuda yalnız benim düşüncem doğru, şeklinde hiç düşünmüyorum. Bir konuyu ancak bu şekilde tartıştığımız zaman tartışılan konunun yararlı olabileceğini düşünüyorum.

Bu konuda yanılıyor olabilirim ama bugüne kadar "nasıl" sözcüğünün "soru adılı" olduğuna ben gerçekten rastlamadım. Bu sözlerimi onlarca, kitap taradım, karıştırmadığım kitap kalmadı, anlamında söylemiyorum. Ama baktığım belli başlı kaynaklarda "soru adılları" arasında "nasıl" diye bir "soru adılı" ile karşılaşmadım.

"meryemozcan" Hoca'm da bütün soru adıllarını taradığını fakat "nasıl" şeklinde bir "soru adılı"na rastlamadığını söylüyor.

Bir önceki mesajımda da ifade ettim, "nasıl" sözcüğüne "soru adılı" olarak yaklaştığımızda yukarıdaki soruya "yanlış" demekten başka söyleyecek sözümüz kalmıyor geriye. Yukarıdaki soruyu bir öğrencimiz getirse bu soru yanlış, mı diyeceğiz? Ben yanlış, diyemiyorum.

Üslubunuz için tekrar teşekkürler hocam, başarılar diliyorum.

[Börklüce]

Sevgili SÖZEDEBİYATTAN öğretmenim, yazı tablam(klavyem) bozulduğu için
iletinizi aynı akşam yanıtlayamadım. Bu arada, önceki iletilerinizi okudum. "Nasıl" sözcüğünün önad olduğunda direttiğinizi gördüm.
Sevgili öğretmenim, dilimizde üç tür soru sözü vardır. Önad, adıl ve belirteç. Bir soru sözünün türünü saptamak için de üç ölçütümüz vardır. Kullanım şekli, kullanıldığı yer ve alacağımız yanıt. Forumdaki örnekte de görüldüğü gibi, ilk iki ölçüt kafa karıştırıyor. Bize kalan tek ölçüt soru sözüne alacağımız yanıt. Zaten bu soru sözlerinin tanımını yazdırırken, varlıkların rengini, sayısını, şeklini ve durumunu soru yoluyla niteleyen ve belirten(önad), varlıkların ve kavramların yerini soru yoluyla tutan(adıl), eylemleri,eylemsileri, önadları ve kendi görevindeki sözcükleri anlam bakımından soru yoluyla tamlayan(belirteç) sözcüklerdir diye yazdırmıyor muyuz?
Şunu da belirttikten sonra bu konudaki düşüncemi özetleyeceğim. Ben bundan önceki iletilerimde, ancak, soru, "Nasıl tatildi?" şeklinde olursa önad olarak düşünülenilir dedim.
Soru: Nasıl tatildi?: İyi tatildi(önad)

        Tatil nasıl? : İyi(adıl)

        Tatil nasıl geçti? : İiyi geçti(belirteç)

        Tatil nasıldı? : İyiydi(belirteç)

Hoşça kal, dostça kal, sevgiyle kal...

[sozedebiyattan]

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı zamirle sağlanmıştır?

A) İki hafta boyunca kaç soru çözdün?
B) Bu çocuk sizden ne parası istedi?
C) Bu şehirlerden hangisinin daha büyük olduğunu biliyor musun?
D) Kazada yaralanan çoçuğun durumu nasılmış?
E) Listedeki kitapların kaçını okuduğunu söyledi mi?


Çok Değerli Börklüce Öğretmen'im,

Açıklamalarınızdan ve verdiğiniz cevaptan, yukarıdaki soruya yanlış, dediğinizi anlıyorum. Yanılıyor muyum?

Diretme konusuna gelince, "nasıl" sözcüğü ile ilgili doğru olduğuna inandığım bir bilgiyi paylaşıyorum sadece. Nasıl sözcüğü ile ilgili paylaştığınız bilgilerle yukarıdaki soru çelişiyor. Ya soru yanlış diyeceğiz ya da verdiğiniz bilgiler, haksız mıyım?

Aslında tüm suçlu "meryemozcan Hoca"m. Forumun orta yerine bir kum torbası asıyor; gelen yumrukluyor, geçen yumrukluyor bu kum torbasını...  

Farklı görüşlerin ortaya atıldığı, meslektaşlarımızın çelişkiye düştüğü bir konuyu öğrenciler nasıl kavrayacaklar ki?

Muhabbetle öğretmenim...

[Börklüce]

Değerli sözedebiyattan öğretmenim, karmaşa kaygınıza sonuna kadar katılıyorum. Kaynak olarak, Meryem Özcan hocanızı gösteriyorsunuz. Otuz iki yıl önce göreve başladığımdaki kaynaklarımı anımsamıyorum. Ama, uzun bir aradan sonra göreve döndüğümde, öğrencilerimin karşısına çıkabilecek birikimi, Sevgi Şahin, Dr. N. Özlen Şahin ve Yeşim Şahin’in, 6-7-8 Dilbilgisi kitabı, Türkçeciler.com ve edebiyetöğretmeni net’ ten edindim. Konuya açlığımı anlatmak için, rüyalarımda dilbilgisi çalışıyordum desem abarttığımı sanmayın. Öğrendiğim her yeni bilginin ayağını sağlam yere bastırmak birinci kuralım. Türkçe dilini çok seviyorum ve sonsuz saygı duyuyorum. Ulu önderimiz bu dilin önemini, değişik zamanlardaki konuşmalarında dile getirmiştir. Dilimiz, olumlu ve yapıcı düşünceyle işlendiğinde, evrende karşılayamayacağı varlık ve kavram kalmaz.
Gelelim konumuza. Siz, “nasıl” sözcüğünün soru önadı olduğunda diretirken, bir tek kaynak gösteriyorsunuz. Tanık olarak da, bir soru ortaya koyuyorsunuz. Ben de diyorum ki: O kaynak da bizim gibi bir eğitimci, o soruyu hazırlayan da. O halde yanılma olasılıklarımız eşit. O zaman, mantık devreye girer. Benim savım, soru sözlerinin türü, alacağımız yanıtlarla belirlenir. Son yorumumda da yazmıştım. Nasıl tatildi?: İyi tatildi(soru önadı), Tatil nasıl geçti?: İyi geçti(soru belirteci), Tatil nasıl?: İyi(soru adılı), Tatil nasıldı?: İyiydi(imek ek-eylemi devreye girdiği için soru belirteci) Hoşça kal, dostça kal, sevgiyle kal…

[Börklüce]

Değerli meslektaşlarım, sizlere bir öneride bulunmak için, bu akşam sohbet sayfasından girmeye çalıştım, sayfa servis dışı. Önerim şu, biz, Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak, tüm sözcüklerin öz Türkçe'sini kullanalım. Ben öğrencilerime dilbilgisi anlatırken, sıfatın sözcük anlamını soruyorum. Doğal olarak bilmiyorlar. Ben yüksekokulda osmanlıca gördüğüm halde ben de bilmiyorum. Çocukluğumda anam bazen, "Şu adamın sıfatında meymenat yok." derdi. Ben bundan, o adamın iyibir adam olmadığını anlardım. Halbuki, ön ad dediğimizde, sıfatın tanımı adının içinde oluyor. Türkçe'de iki tür sözcük vardır. ad ve eylem. Adlar tümcede aldıkları görevlere göre alt ad alab
ilirler. Türrkçe'de ad olan bir sözcüğün önad(sıfat) olabilmesi için olmazsa olmaz bir koşul vardır. Kendisinden sonra bir adın gelmesi ve o sözcüğün o adı nitelemesi ya da belirtmesi gerekir. İşte bu yüzden, ön ad dediğimizde ardından bir adın gelmesi gerektiği ortaya çıkar. Yani, öndeki ad. Aynı durum adıl için geçerli. Zamirin sözcük anlamını ben bilmiyorum. Görevi, tümcede adların yerini tutması. O zaman Adıl ne güzel, ada benzeyen ad gibi anlamında. Edat?? Bilmiyorum. Görevi, sözcükler arsında ilgi kurmak. Kardeşim, annenin makarnayı süzdüğü gerece süzgeç (süzen anlamında)diyebiliyorsan ilgi kuran sözcüğe de rahatlıkla ilgeç diyebilirsin. Zarf benim bildiğim, içine mektup koyduğumuz kağıt cep. Görevi, eylemleri, önadları ve kendi görevindeki sözcükleri, değişik durumlarda sınırlayan yani belirten sözcük. O zaman ona da belirteç neden demeyelim? Kelime kelamdan gelir, küçük söz demektir. Neden sözcük değil. O da küçük söz. Hoşça kalın, dostça kalın, sevgiyle kalın...

[sozedebiyattan]

Tatil nasıl?: İyi(soru adılı), Tatil nasıldı?: İyiydi(imek ek-eylemi devreye girdiği için soru belirteci) Hoşça kal, dostça kal, sevgiyle kal…

Değerli Börklüce Öğretmenim,

Paylaştığınız bilgilere saygı duyarım ama "Tatil nasıl?" cümlesinde "nasıl" sözcüğü "soru adılı" olur, aynı sözcük ek eylem alıp "Tatil nasıldı?" olursa "nasıl" sözcüğü "soru belirteci" olur, düşüncenize katılamıyorum...

[Börklüce]

Sevgili sözedebiyattan öğretmenim, i-mek ek eylemini nitelemiş olabileceği için, soru belirteci olabileceği düşüncesinin ders sırasında aklıma geldiğini ve bu konuda diretemeyeceğimi önceki iletilerimden birinde yazmıştım. Yürüttüğüm mantık, i-mek de eylem olduğuna göre, görülen geçmiş zaman üçüncü tekil kişi çekimini belirten "iyi" sözcüğü durum belirteci olduğu için, "nasıl" sözcüğünün soru belirteci OLABİLECEĞİni düşünmüştüm. Ama şuna direnmem sürüyor. ancak, nasıl tatildi diye sorulursa iyi tatildi şeklinde yanıtlandığında soru önadı olur başka türlü olmaz.
Benim asıl beklediğim, önerim hakkındaki değerli görüşleriniz. Hoşça kalın, dostça kalın, sevgiyle kalın...