Geleli iki saat oldu.

[türkiye]

Not: Ol-  yardımcı fiili tek başına da fiil olarak kullanılabilir.
Kirazlar da olmuştu.
Bu iş asla olmaz.
Benim de bazen kitap okumadığım olmuştur.
Akşam oluyor, eve dönelim artık.
Ben hep sizin yanınızda olacağım.
 
Örnek Soru: “Olmak” fiili aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı fiil olarak kullanılmıştır? 
A)      Gideli iki yıl oluyor. 
B)       Her şeyden önce insan olmalı. 
C)       Evimizin bir de bahçesi olmalı.
D)      Bu yaz ekinler erken oldu. 
Çözüm: Ol- kelimesi tek başına yüklem olduğu zaman, yanındakini fiilleştirmek yerine onları özne, nesne veya tümleç olarak alır.

[temmuz]

Sevgili Arkadaşlar,
Verdiğiniz cümlenin L. Karahan tarafından dikkatle incelenmediğini siz de farketmişsiniz. diğer arkadaşlar da çözümlemiş ama yine de bu cümle şu şekilde öğelerine ayrılır:

Geleli: Zaman zarfı
iki saat : Özne
oldu  : yüklem
  Tartışılmaz!
Saygılarla

[azizbekir]

ben/o geleli iki saat geçti.
geçti            : yüklem
iki saat         : özne
ben / o geleli : zarf tümleci.

cümleyi bu şekilde yazarsak oldu sözcüğüünün tek başına yüklem alınması gerektiği görülüyor.

[Duran Öğretmen]

bildiğiniz gibi "Oldu" sözcüğü her zaman yardımcı eylem olmaz. "Meyveler oldu." cümlesindeki gibi. Burda da böyle bir kullanım var bence. Oldu: yüklem, iki saat: özne, geleli: ZT. Ortada gizli özne durumu yok bence. "Sen giderken, ben geleceğim." Cümlenin öznesi: ben. "Sen" ise yan cümlenin öznesi. Sen geleli veya o geleli cümlelerinde de gizli olan yan cümlenin öznesi bence. "Olayın ardından iki saat geçti." Bu cümledeki "iki saat" de özne. Zaman anlamı taşıyan sözcükler de özne olabiliyor demek ki.

[fuzuliye]

Olan iki saat değildir, "o" iki saat olmuştur geleli. Daha önce de belirtmiştim gerçi. En az on kez.

[hayat317]

Evet arkadaşlar işe bir de uzman gözüyle bakalım.
Şimdi bir cümlenin öznesiz olabilmesi için bir edigen iki geçişsiz olacak.Bucümle geçişsiz olduğu halde edilgen değil.O zaman bu cümlenin öznesi var.
Ama bu özne denilenler gibi 0 veya ben değil;çünkü o geleli ve ben geleli ikinci cümlenin ya da ana cümlenin öznesi değil sadece eylemsinin öznesi olabilir.Eylemsiden önce ne kadar sözcük korsanız koyun eylemsi zarf fiilse zarf tümleci olur.Sözün özü bu cümlenin öge tahlili öyledir:

geleli:zarf tümleci
iki saat:özne
oldu:yüklem
 

[kau36]

bence
geleli: özne (olan ne: onun gelmesi)
iki saat: zarf tümleci (ne kadar oldu: iki saat)
oldu: yüklem
onun gelmesi iki saat kadar oldu.
     özne                      z. t.                    yüklem

aynı mantıkla bu cümle böyle ayrılıyorsa "geleli iki saat oldu" da öyle ayrılmaz mı?

[kau36]

bence
geleli: özne (olan ne: onun gelmesi)
iki saat: zarf tümleci (ne kadar oldu: iki saat)
oldu: yüklem
onun gelmesi iki saat kadar oldu.
     özne                      z. t.                    yüklem

aynı mantıkla bu cümle böyle ayrılıyorsa "geleli iki saat oldu" da öyle ayrılmaz mı?

kusura bakmayın
ayırmada karışıklık olmuş, düzelteyim:
onun gelmesi: özne
iki saat: zarf tüm.
oldu: yüklem

aynı mantıkla bu cümle böyle ayrılıyorsa "geleli iki saat oldu" da öyle ayrılmaz mı?

[fuzuliye]

Hocam verdiğiniz örnekte (Onun gelmesi iki saat kadar oldu.) anlatım bozukluğu var. Bu örnek üzerinden gitmemiz doğru olmaz, düşüncesindeyim.

[kau36]

doğru 

[zamandelisi]

Bu cümlenin anlamını açalım önce:"Geleli iki saatlik bir süre geçti." Buradan da hareket edersek "oldu" sözcüğü yardımcı eylem değil;çünkü tek başına yargıyı yüklenebiliyor. OLDU/ Yüklem      olan yani geçen şey :İki saat /Özne     Geleli / zarf tümleci


Bir başka cümle atayım ortaya:   "Şimdi bunları konuşmanın zamanı değil." Öğelerine nasıl ayıralım arkadaşlar? Ben Özne ve yüklemden oluşmuştur diyorum.

[kau36]

zamanı değil: yüklem
Bunları konuşmanın: özne
şimdi: zarf tüm
                          diye düşünüyorum.

[zamandelisi]

"bunları konuşmanın zamanı " belirtili ad tamlaması değil midir ve tamlamalar bölünmez ilkesinden hareket edersek bu öbeği bölemezsiniiz sayın kau

[zati]

Şimdi   :  özne 
bunları konuşmanın zamanı değil : yüklem
                 

[kurtuluş53]

Önce kimin geldiğini bulmalıyız. "Ben mi, sen mi,
 o mu, biz mi, siz mi, onlar mı?"  sonra öğeleri hallederiz.