ŞİİRDE İMGE MESELESİ

[erturanelmas]

ŞİİRDE İMGE MESELESİ

[CananYE]

Yüreğinize sağlık hocam, zevkle okudum ve bir kez daha edebiyat öğretmeni olduğum halde edebiyat öğretmeni olamadığıma üzüldüm.

İyi çalışmalar diliyorum.

[erturanelmas]

Edebiyat sitelerinde kendimi "ezeli ve ebedi edebiyat öğrencisi " olarak tanıtıyorum. Otuz yıllık öğretmenlik hayatım boyunca kendimi hiçbir zaman yeterli görmedim. Siz de sanırım böyle bir anlayışa sahipsiniz, dolayısıyla sürekli okuyan, inceleyen ve düşünen birisiniz. Bu yüzden çok iyi bir edebiyat öğretmeni olduğunuza eminim.

[ESAT]

Değerli hocam, bilgisayarda okudum kesmedi, bir de yazıcıdan çıkardım defalarca, zevkle okudum. Teşekkürler hocam.

[mesnevi]

Çok güzel çalışma.Teşekkürler.

[minerva_dada]

Bunun gibi bilgileri bizimle paylaştığınız için teşekkür ederim.

[maviyıldız]

Ellerinize sağlık.

[LiLyum]

çok hoş ve samimi bir anlatımınız var zevkle okudum teşekkürler

[erenor]

Sizi bilmem ama ben bu güzel yazıyı öğrencilerimle paylaşacağım.
Teşekkürler sv erturanelmas

[esse_1907]

Öğretmenliğe yeni adım atacağım şu günlerde, ne kadar güzel şeylerle karşılaşıyorum. Amacım sizin kadar bilgili, emekçi olabilmek. Paylaşım çok güzel. Edebiyatı ne kadar seversek azdır.

[Günay]

Sizi canı gönülden tebrik ederim. Bu güzel çalışmayı da bizimle paylaştığınız için ayrıca teşekkür ederim. Paylaşımlarınızın daim olması dileğiyle...

[fuzuliye]

Şiir, somuttan soyuta akan bir nehirdir.

Eğer şiiri ve "imge meselesini" somutlaştırmaya, kişisel mantık ve bilgimiz dahilinde değerlendirmeye kalkarsak ve sizin deyişinizle farklı düşünenelere "gülüp geçersek" yerimizde saymaya devam ederiz.

Burada verilen örneklerin dar bir bakış açısının ürünü olduklarını düşünüyorum. Kendi imge görüşünüze uygun olan örnekleri yanınıza, diğerlerini tam karşınıza almışsınız. Şiire taraf yakışmaz.

İnsanların hayal dünyalarını nasıl kısıtlayamazsak, şiirde kullandıkları imgeleri de kısıtlayamayız. Yazınızdaki farklı imgeleri saçma olarak değerlendirmiş olmanız hayallerin kısıtlanması gerektiği sonucunu doğurur. Bu mümkün değildir ve mümkün olmayan şeylerden yola çıkmak, saçma olarak kabul ettiğiniz imgelerden -deyişinize göre- daha "saçma"dır.

Verdiğiniz Cemal Süreya şiirini yanlış sunmuşsunuz. Şiride geçen "boynunlayız" sözcüğü yerine "boynuzlayız" dersek,- ki öyle yazmışsınız- anlam bütünüyle değişir.

Ödül alan şairlere, şiirlere, eserlere karşı yapılan eleştiriler genellikle bu minvalde olur. "Bu kadar saçma bir eser, nasıl olur da birinci olur!" Bu bir eleştiri değildir. Eleştiri yapabilmek için şiirin ne sunmaya çalıştığını anlamak gerek.

Ben, "saçların/akarsu gibidir" dersem somut bir benzetme olur bu. Bunu "saçların/su değilse nedir" şeklinde yumuşatabilirim de. Ya da "sesi geliyor/gönlümdeki şelalenin/saçların/aklımdaysa" şeklinde bir üst imge biçimine taşıyabilirim. "saçlarını içiyorum/bardağımda yavaş yavaş" dersem imge düzeyi değişir. Ve bu durumu istediğim kadar sürdürebilirim... Sözcükler sihirlidir, istediğiniz kadar çeşitli kıyafetler giyerler. Ve bu sınırsızlık, imgelerin sınırsızlığı demektir, yargılamak yanlıştır.

Yukarıda verdiğim öreneklerden hiçbiri diğerinden az ya da çok değerli değildir. Tıpkı bir maninin Cemal Süreya'nın şiirinden daha az veya çok değerli olamayacağı gibi.

Ödül alan o şiiri buraya almak istiyorum:


ÜVERCİNKA

Böylece bir kere daha boynunlayız sayılı yerlerinden
En uzun boynun bu senin dayanmaya ya da umudu 
                                                              kesmemeye
Laleli'den dünyaya doğru giden bir tramvaydayız
Birden nasıl oluyor sen yüreğimi elliyorsun
Ama nasıl oluyor sen yüreğimi eller ellemez
Sevişmek bir kere daha yürürlüğe giriyor
Bütün kara parçalarında
                           Afrika dahil

Aydınca düşünmeyi iyi biliyorsun eksik olma
Yatakta yatmayı bildiğin kadar
Sayın Tanrıya kalırsa seninle yatmak günah, daha neler
Boşunaymış gibi bunca uzaması saçlarının
Ben böyle canlı saç görmedim ömrümde
Her telinin içinde ayrı bir kalp çarpıyor
Bütün kara parçaları için
                           Afrika dahil

Senin bir havan var beni asıl saran o
Onunla daha bir değere biniyor soluk almak
Sabahları acıktığı için haklı
Gününü kazanıp kurtardı diye güzel
Birçok çiçek adları gibi güzel
En tanınmış kırmızılarla açan
Bütün kara parçalarında
                           Afrika dahil

Birlikte mısralar düşünüyoruz ama iyi ama kötü
Boynun diyorum boynunu benim kadar kimse 
                                                  değerlendiremez
Bir mısra daha söylesek sanki her şey düzelecek
İki adım daha atmıyoruz bizi tutuyorlar
Böylece bizi bir kere daha tutup kurşuna diziyorlar
Zaten bizi her gün sabahtan akşama kadar kurşuna
                                                            diziyorlar
Bütün kara parçalarında
                            Afrika dahil

Burda senin cesaretinden laf açmanın tam da sırası
Kalabalık caddelerde hürlüğün şarkısına katılırkenki
Padişah gibi cesaretti o, alımlı değme kadında yok
Aklıma kadeh tutuşların geliyor
Çiçek Pasajında akşamüstleri
Asıl yoksulluk ondan sonra başlıyor
Bütün kara parçalarında
                           Afrika hariç değil
 

 
Cemal SÜREYA

[Yusuf]

Çok güzel bir makale, teşekkürler hocam.

[omarsahn]

EMEĞİNE SAĞLIK

[igav]

Makaleyi göremiyorum.Yardımcı olur musunuz?