Antibiyotik Kullanımında İlk Sıradayız

[sozedebiyattan]

Antibiyotik kullanımında ilk sıradayız
 
ÇAĞLAR AVCI   -   18.11.2010
 
 
Türkiye'de her geçen gün yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı artıyor. Ülkemizin yıllık ilaç harcamasının yüzde 10-15'i antibiyotik kullanımına giderken, ilaç tüketiminde antibiyotik kullanımı ilk sırada yer alıyor.
 

Gelişmiş ülkelerde antibiyotik kendine ancak 5. sırada yer buluyor. Türkiye'de 2005 ile 2009 yılları arasında bir milyar 100 milyon kutu civarında antibiyotik kullanılırken, ödenen para 8 milyar liraya yaklaştı. Fazla antibiyotik kullanımı mikropların hastalıklara karşı direnç kazanmasına ve tedavilerin zorlaşmasına da sebep oluyor. Yanlış kullanılan antibiyotikler ayrıca çevre kirliliğine de yol açıyor.

Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Başkanı Prof. Dr. Erdal Akalın, "Antibiyotikleri, kullanılma nedeni olmayan hastalıklar için veya yanlış kullanmak bakterilerde bu ilaçlara karşı direnç gelişmesine yol açmaktadır. Eğer bu sorun ciddi bir şekilde ele alınmazsa ve antibiyotik kullanımı bu hızla devam ederse, bütün Avrupa antibiyotik öncesi dönemleri hatırlatan bir sonuçla karşı karşıya kalabilecektir. En basit bakteriyel enfeksiyonlar bile ölüme sebep olabilecektir." diyor. TİHUD Üyesi Prof. Dr. Serhat Ünal ise Türkiye'de kullanılan her 100 ilaçtan 20'sinin antibiyotik olduğunu söylüyor. "Üst solunum yolu, grip, nezle, sinüzit, bademcik iltihabı, farenjit gibi enfeksiyonlarda ve romatolojik hastalıklarda antibiyotik kullanımı en sık rastlanan yanlışlardır. Yine doktor önerisi olmadan reçetesiz antibiyotik alımı da bir etkendir. Ayrıca, uygun olmayan, yeterli doz ve sürede kullanılmayan antibiyotikler de yanlış kullanıma yol açmaktadır." şeklinde konuşuyor.

Sağlık Bakanı Recep Akdağ, "Antibiyotikleri akılcı bir biçimde kullanmak gerekir." diyor. İlaca erişimde Türkiye'nin önemli bir yol aldığını belirten Akdağ, en iyi tedavinin en az ilaçla yapılan tedavi olduğunu belirtiyor. Akdağ, bu konuda vatandaşlara ve doktorlara önemli görevler düştüğünü aktarıyor. "Vatandaşlar, doktorlar kendilerine ilaç yazmadığında onları ilaç yazmaya zorlamamalıdır. Doktorlar antibiyotik yazmak için iki defa düşünmelidirler." ifadelerini kullanıyor.

Antibiyotik ve Kemoterapi Derneği kurucu üyelerinden Prof. Dr. Semra Çalangu da antibiyotiklerin uygun kullanılmaması sonucunda doğada aslında mevcut olmayan bakterilerin ortaya çıkabileceğini, dirençli bakteriler gelişebileceğini, bunun bir çevre kirliliği olduğunu vurguluyor. Çalangu, bu durumun tamamıyla masum, antibiyotikleri hiç kullanmamış insanları etkileyebileceğini ifade ediyor.
 

[sozedebiyattan]

Reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim geliyor
11.04.2011 - 10:03

Bilinçsiz antibiyotik kullanımının yol açtığı direnç sorununun dünyada olduğu gibi Türkiye'de de giderek büyüyen bir tehlike haline gelmesi, Sağlık Bakanlığını harekete geçirdi. Bakanlığın hazırladığı strateji eylem planı taslağında, reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim getirilmesi ve Türkiye'deki antibiyotik direnç sıklığının belirlenmesi gibi önlemler yer alıyor.

Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı Doç. Dr. Mustafa Ertek, ilk keşfedildiğinde bir çok hastalığa çare olan, ancak zaman içinde bilinçsiz kullanım sonucu giderek etkisizleşen antibiyotiklerin yerinde kullanımı için Bakanlığın yürüttüğü çalışmalarla ilgili bilgi verdi.

Akılcı antibiyotik kullanımı için stratejik eylem planı taslağı hazırlandığını bildiren Ertek, bu taslak planda şunların öngörüldüğünü bildirdi:

''Antibiyotik kullanımında hekimlere yol gösterici rehberler hazırlanacak.

-Eczanelerden reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim getirilecek. Denetimler İlaç Takip Sistemi üzerinden yapılacak. Bu sistem sayesinde reçetesiz antibiyotik satışı yaptığı belirlenen eczanelere yaptırım uygulanacak.

-Hastanelerde görevli antibiyotik kontrol ekipleri eğitilerek görev tanımları düzenlenecek.

-Sağlık kurumlarında ameliyat öncesi kullanılan antibiyotiklerle ilgili düzenlemeler getirilecek.

-Türkiye'de antibiyotik kullanımı ile ilgili gerçekler araştırılacak. Bu çerçevede, ülkedeki antibiyotik kullanım sıklığı, bunun ne kadarının akılcı olduğu ve antibiyotik direnç sıklığı belirlenecek.

-Ulusal antimikrobiyal direnç surveyans sistemi ile hastaneler Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği 12 bölgeden eşit dağılım sağlayacak şekilde seçildi. Bu çalışmayla 79 hastanenin antimikrobiyal direnç oranları toplanacak ve ülkedeki durum bilimsel anlamda geçerli yöntemlerle incelenecek. Verilerin bu yıl içinde analiz ve rapor edilmesi planlanıyor.

-Gerekli yasal düzenlemelere gidilecek.

-Diş, eczacılık, veteriner ve ziraat fakültelerinde antibiyotikle ilgili eğitim gözden geçirilerek varsa eksikler giderilecek. Tıp doktorlarına hizmet içi, halka da bilinçli kullanım için eğitim verilecek.

-Antibiyotik kullanımın yaygın olduğu veterinerlik ve tarım uygulamaları ile ilgili bir proje yapılacak.''

-UZMANDAN ÖNERİLER-

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Antibiyotik Direnci Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Neşe Saltoğlu, bilinçsiz antibiyotik kullanımının önlenmesine yönelik uyarılarda bulundu.

Antibiyotiklerin uygunsuz kullanımının antibiyotik direncine, istenmeyen etkilere ve sağlık bakımı harcamalarında artışa yol açtığını anlatan Saltoğlu, Dünya Sağlık Örgütüne göre antibiyotiklerin yaklaşık yarısının gereksiz yere kullanıldığına işaret etti.

Türkiye'de en sık reçetelenen ilaçların yüzde 20-40'ının antibiyotikler olduğunu belirten Saltoğlu, şu bilgileri aktardı:

''Antibiyotiklerin yanlış kullanımı sonucunda çok ilaca direnç gelişimi dünyanın bir çok ülkesinde gözlenen bir sorun. Direnç özellikle antibiyotik kullanımının yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelerde daha sık görülüyor. Bakterilerde, antibiyotik kullanımı ile direnç gelişimi arasında yakın ilişki bulunuyor. Toplum ve hastane kaynaklı enfeksiyonlarda antibiyotik tüketimiyle direnç artırıyor.''

Antibiyotiklerin toplumda yaygın oranda kullanımı halinde dirençli bakterilerin baskın hale geçtiğini anlatan Saltoğlu, bu durumun son 20 yıldır solunum yolu enfeksiyonu etkenleri ve idrar yolu ile ilişkili enfeksiyonların etkenlerinde gözlendiğini ve tedavi başarısını etkilediğini bildirdi.

Antibiyotiklere direncin özellikle yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların sağ kalımı üzerinde önemli bir belirleyici olduğuna işaret eden Saltoğlu, ''Günümüzde hastanelerde tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizmalar izole edilmekte ve hastalar bu nedenle yaşamlarını kaybedebilmektedir'' dedi.

Prof. Dr. Saltoğlu, bilinçli antibiyotik kullanımıyla ilgili şu önerileri dile getirdi:

-Antibiyotiklere direnç gelişimi izlenmeli ve mikrobiyolojik sonuçlar klinisyene zamanında bildirilmelidir.

-Gereksiz antibiyotik kutlanımını önlemek için tanı koyma ve tedavide kanıta dayalı stratejilerin hayata geçirilmesi önemlidir.

-Uygun eğitimle klasik bilgi aktarmadan çok her hekimin uygun antibiyotik kullanımını davranış biçimi haline getirilmesi hedeflenmelidir. Antibiyotikler hakkında her şeyi içeren veri tabanları oluşturulmalıdır. Kanıta dayalı, maliyet-etkin, sorun çözmeye dayalı öğrenmeyi hedefleyen bir yaklaşım sergilenmelidir.

-Hastanede olduğu gibi toplumda da özellikle birinci basamakta antibiyotiklerin kullanımını izleyen denetim mekanizması sağlık otoritesince kurulmalı, sürekli geri bildirimler alınmalıdır.

-Uzmanlık eğitimi sırasında ve sonrasında da uygun antibiyotik kullanımı konusu sürekli canlı tutulmalıdır.

-Eczacılar için akılcı antibiyotik kullanımı hakkında yaşam boyu eğitim devam etmeli, yenilikler-değişiklikler sürekli izlenmelidir.

-Hastalarda antibiyotiklerin uygun kullanımı hakkında farkındalık oluşturulmalıdır. Antibiyotiklerin hangi durumlarda kullanılması gerektiği hakkında halka eğitim verilmeli işbirliği sağlanmalıdır.

[sozedebiyattan]

Antibiyotik reçetesiz satılamayacak
Aa   -   12.04.2011  

Antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımı sadece kullanan kişiyi değil tüm toplumu olumsuz etkiliyor. Gereksiz kullanılan antibiyotikler, bakterilerin direnç kazanmasına yol açarken, insanları hastalıklara karşı çaresiz bırakıyor. Toplum sağlığı açısından büyük tehlike arz eden bu durumu önlemek için harekete geçen Sağlık Bakanlığı, reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim getirdi.Bilinçsiz antibiyotik kullanımının yol açtığı direnç sorununun dünyada olduğu gibi Türkiye'de de giderek büyüyen bir tehlike haline gelmesi, Sağlık Bakanlığı'nı harekete geçirdi. Hazırlanan strateji eylem planı taslağında, reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim getirilmesi ve Türkiye'deki antibiyotik direnç sıklığının belirlenmesi gibi önlemler yer alıyor.

Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı Doç. Dr. Mustafa Ertek, ilk keşfedildiğinde birçok hastalığa çare olan, ancak zaman içinde bilinçsiz kullanım sonucu giderek etkisizleşen antibiyotiklerin yerinde kullanımı için bakanlığın yürüttüğü çalışmalarla ilgili bilgi verdi. Akılcı antibiyotik kullanımı için stratejik eylem planı taslağı hazırlandığını bildiren Ertek, antibiyotik kullanımında hekimlere yol gösterici rehberler hazırlanacağını vurguladı. Taslak planda şunlar öngörülüyor:

Eczanelerden reçetesiz antibiyotik satışına sıkı denetim getirilecek. Denetimler, İlaç Takip Sistemi üzerinden yapılacak. Reçetesiz antibiyotik sattığı belirlenen eczanelere yaptırım uygulanacak.

Hastanelerde görevli antibiyotik kontrol ekipleri eğitilerek görev tanımları düzenlenecek.

Sağlık kurumlarında ameliyat öncesi kullanılan antibiyotiklerle ilgili düzenlemeler getirilecek.

Türkiye'de antibiyotik kullanımı ile ilgili gerçekler araştırılacak. Bu çerçevede, ülkedeki antibiyotik kullanım sıklığı, bunun ne kadarının akılcı olduğu ve antibiyotik direnç sıklığı belirlenecek.

Ulusal antimikrobiyal direnç surveyans sistemi ile hastaneler Türkiye İstatistik Kurumu'nun belirlediği 12 bölgeden eşit dağılım sağlayacak şekilde seçildi. Bu çalışmayla 79 hastanenin antimikrobiyal direnç oranları toplanacak ve ülkedeki durum bilimsel anlamda geçerli yöntemlerle incelenecek. Verilerin bu yıl içinde analiz ve rapor edilmesi planlanıyor.

Gerekli yasal düzenlemelere gidilecek.

Diş, eczacılık, veteriner ve ziraat fakültelerinde antibiyotikle ilgili eğitim gözden geçirilerek varsa eksikler giderilecek. Tıp doktorlarına hizmet içi, halka da bilinçli kullanım için eğitim verilecek.

Antibiyotik kullanımının yaygın olduğu veterinerlik ve tarım uygulamaları ile ilgili bir proje yapılacak.

Hekim, eczacı ve halk eğitimi şart

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Neşe Saltoğlu, Dünya Sağlık Örgütü'ne göre antibiyotiklerin yaklaşık yarısının gereksiz yere kullanıldığını bildirdi. Türkiye'de en sık reçetelenen ilaçların yüzde 20-40'ının antibiyotikler olduğunu belirten Saltoğlu, "Antibiyotiklerin yanlış kullanımı sonucunda oluşan direnç gelişimi, özellikle yoğun bakımda yatan hastaların sağ kalımını etkiliyor. Hastanelerde tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizmalar izole edilmekte ve hastalar bu nedenle yaşamlarını kaybedebilmekte." dedi. Saltoğlu, bilinçli antibiyotik kullanımıyla ilgili ise şunları önerdi:

Antibiyotiklere direnç gelişimi izlenmeli.

Gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek için teşhis koyma ve tedavide kanıta dayalı stratejiler hayata geçirilmeli.

Her hekimin uygun antibiyotik kullanımını davranış biçimi haline getirmesi hedeflenmeli.

Hastanede olduğu gibi toplumda da özellikle birinci basamakta antibiyotiklerin kullanımını izleyen denetim mekanizması sağlık otoritesince kurulmalı.

Uzmanlık eğitimi sırasında ve sonrasında da uygun antibiyotik kullanımı konusu sürekli canlı tutulmalı.

Eczacılar için akılcı antibiyotik kullanımı hakkında yaşam boyu eğitim devam etmeli.

Hastalarda antibiyotiklerin uygun kullanımı hakkında farkındalık oluşturulmalı ve halka bu konuda eğitim verilmeli.

[sozedebiyattan]

Danıştay 'dur' dedi, artık her doktor antibiyotik yazamayacak
15.11.2011
  
Danıştay, bazı antibiyotiklerin enfeksiyon hastalıkları uzmanı dışındaki hekimlerce yazılamayacağına hükmetti. Prof. Dr. Mustafa Haluk Vahapoğlu'nun SGK aleyhine açtığı davayı değerlendiren Danıştay 10. Dairesi, söz konusu antibiyotiklerin hematoloji, onkoloji veya göğüs hastalıkları uzmanları tarafından reçete edilebilmesine imkân tanıyan düzenlemenin yürütmesini durdurdu.Danıştay, bazı antibiyotiklerin enfeksiyon hastalıkları uzmanı hekimlerin yanı sıra hematoloji, onkoloji veya göğüs hastalıkları uzman doktoru tarafından reçete edilebilmesine imkân tanıyan düzenlemenin yürütmesini durdurdu. Buna göre piperasilin-tazobaktam, tikarsilin klavulanat, sefoperazon-sulbaktam gibi etken maddeler içeren antibiyotikler yalnızca enfeksiyon hastalıkları uzmanlarınca reçete edilebilecek. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) karara itiraz hakkı bulunuyor. İtiraz edilmesi halinde konu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nda görüşülecek.

Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Mustafa Haluk Vahapoğlu, 1 Mart 2011'de yürürlüğe giren SGK Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'de yer alan bazı antibiyotiklerin reçeteye yazılmasıyla ilgili hükmün iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Danıştay'da dava açtı. Vahapoğlu'nun dava dilekçesinde, tüm uzmanlık dallarında akılcı antibiyotik kullanımının amacının direnç gelişimi ve tedavi masraflarını azaltmak olduğu vurgulandı. SGK tarafından değişiklik yapılabilmesi için Türkiye'de sağlık otoritesi olan Sağlık Bakanlığı'nın olumlu görüşünün bulunması gerektiğine işaret edilen dilekçede, bakanlıkça verilmiş bir olumlu görüş bulunmadan tebliğde değişikliğe gidilmesi nedeniyle söz konusu düzenlemenin yürütmesinin durdurulması istendi. Davayı görüşen Danıştay 10. Dairesi, düzenlemeyi hukuka aykırı bularak yürütmesini oybirliğiyle durdurdu.

Dairenin kararında, SGK'nın savunmasında, onkoloji, hematoloji ve göğüs hastalıkları uzmanları tarafından takip edilen ve hayati öneme sahip ağır durumdaki hastalara, ayrıca enfeksiyon hastalıkları uzmanı onayı alınmadan herhangi bir gecikmeye sebebiyet verilmeden tedaviye başlanılması amacıyla tebliğde bu yönde değişiklik yapıldığının belirtildiği kaydedildi. Savunmada ayrıca enfeksiyon hastalıkları, onkoloji, hematoloji ve göğüs hastalıkları uzmanlarının katıldığı toplantılarda da bu yönde istekte bulunulduğunun ifade edildiği bildirildi. Sağlık otoritesi olan Sağlık Bakanlığı'nca, hematoloji, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı olan 6 profesörden oluşan bilimsel komisyonun, tıbbi ve bilimsel gerçeklere dayanan görüşüne göre tebliğde yapılacak değişikliğin uygun görülmediği vurgulanan kararda şöyle denildi: "Davalı kurumun, bilimsel komisyonun ve bakanlığın görüşünün aksini ortaya koyacak nitelikte, tıbbi ve bilimsel bir veriye dayanmadan, antibiyotik kullanım ilkeleri yönünden bir değerlendirme yapılmadan, bilimsel komisyonca dile getirilen sakıncaları ortadan kaldıracak bir tedbir alınmadan, belirtilen antibiyotiklerin, enfeksiyon hastalıkları uzmanı dışındaki diğer uzman hekimlerce de reçete edilmesine olanak sağlayan dava konusu tebliğin iptali istenen kısımlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır." ANKARA AA