|
FAKİR BAYKURT
1929’da Burdur’un Yeşiloca ilçesi Akçaköy’de doğdu. Az
topraklı köylü bir ailenin çocuğu. 1948'de Gönen Köy
Enstitüsü’nü bitirdi, 5 yıl köy
öğretmenliği
yaptı. 1955'te Ankara Gazi
Eğitim
Enstitüsü’nden mezun oldu. Sivas, Hafik ve Şavşat’ta
öğretmenlik,
ilköğretim müfettişliği yaptı. İlk romanı "Yılanların
Öcü"nün yayınlanmasından sonra Bakanlık emrine alındı.
1962'de ABD Indiana Üniversitesi'nde ders araçları konusunda
eğitim gördü. Yurda dönüşünden sonra Türkiye Öğretmenler
Sendikası'nın (TÖS) kuruluşunda görev aldı ve Türkiye
Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu (TÖMFED) Genel Başkanı
oldu. İlk öğretmenler boykotu nedeniyle 1969'da açığa
alındı. 1971'de istifa etti. 12 mart döneminde 1971’de
sıkıyönetimce tutuklandı. Askeri mahkeme önünde uzun süre
yargılanıp beraat etti. Salıverildikten sonra Almanya’ya
gitti. Uzun süre Duisburg kentinde yaşadı. 10 Ekim 1999’da
burada yaşamını yitirdi. Yazmaya şiirle başladı. Orhan Veli
çizgisinde ama köy hayatı içerikli şiirler yazdı. 1950'den
sonra öykü ve romana yöneldi. Ona göre öykü, "yazıldığı
dönemin tarihsel, toplumsal renklerini, özelliklerini
içermeli az da olsa belge işlevi yüklenmelidir." İlk
öykü kitabı "Çilli"den başlayarak
öykülerinde kesitleri değil geniş açılımları, bir anın
olayını değil geniş dönemlerin olaylarını işledi.
Romanlarında Türkiye'deki köylü yaşamını halkçı ve devrimci
bir bakış açısıyla ele aldı. Köylünün bilinci ve
bilinçaltındaki istekleri, tepkileri, çelişkileri yansıttı.
1950-1970 döneminde etkili olan "köy edebiyatı hareketi"nin
önde gelen temsilcisi oldu.
ESERLERİ:
ROMAN:
Yılanların Öcü (1954), Irazcanın Dirliği (1961), Onuncu Köy
(1961), Amerikan Sargısı (1967), Tırpan (1970), Köygöçüren
(1973), Keklik (1975), Kara Ahmet
Destanı (1977), Yayla (1977), Yüksek Fırınlar (1983),
Koca Ren (1986), Yarım Ekmek (1997).
ÖYKÜ:
Çilli (1955), Efendilik Savaşı (1959), Karın Ağrısı (1961),
Cüce Muhammet (1964), Anadolu Garajı (1970), On Binlerce
Kağnı (1971), Can Parası (1973), İçerdeki Oğul (1974),
Sınırdaki Ölü (1975), Gece Vardiyası (1982), Barış Çöreği
(1982), Duirsbug Treni (1986), Bizim İnce Kızlar (1992),
Dikenli Tel (1998).
TOPLUM-EĞİTİM YAZILARI:
Efkar Tepesi (1960), Şamaroğlanları (1976),
Kerem ile Aslı
(1974), Kale Kale (1978).
ÇOCUK KİTAPLARI:
Topal Arkadaş, Yandım Ali, Sakarca, Sarı Köpek, Dünya Güzeli
(1985), Saka Kuşları (1985).
ŞİİR:
Bir Uzun Yol.
ÖDÜLLERİ:
1958 Cumhuriyet
Gazetesi’nin
Yunus Nadi Roman Armağanı Irazca’nın Dirliği ve Yılanların
Öcü ile
1970 TRT Öykü Ödülü Sınırdaki Ölü ile
1970 TRT ve 1971 Türk Dil Kurumu Roman armağanları Tırpan
ile
1974
Sait Faik
Öykü Armağanı Can Parası ile
1978
Orhan Kemal
Roman
Armağanı Kara Ahmet
Destanı ile de
1980 Avni Dilligil Tiyatro Ödülü
1984 Berlin Senatosu Çocuk Yazını Ödülü Almanca’ya çevrilen
Barış Çöreği ile
1985 Alman Endüstri Birliği (BDİ) Yazın Ödülü Gece Vardiyası
ile
|
|