Dil ve Anlatım 10. sınıf Yazılı Soruları Buraya

KARAMÜRSEL LİSESİ 2006/ 2007 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM LİSE 2 DİL ANLATIM 3. YAZILI SORULARIDIR.
1.”Aramak” sözcüğünün bazı anlamları aşağıda verilmiştir. Bu anlamlara uygun birer cümle oluşturun.
I.Bir şeyi bulmaya çalışmak:

II.Araştırmak, yoklamak:

III.Ziyarete,hatır sormaya gitmek:

IV.Özlemek:

2.Aşağıdaki cümlelerdeki “çıkmak” sözcüğünün anlamlarını yazınız.
I. Ekinler çıkmaya başladı.
II.Bu sütten az yağ çıktı.
III.Hukuktan geçen yıl çıktı.
IV. Arkadaşıma piyango çıkmış.
V.Yediden üç çıkarsa dört kalır.
3.”Oldum bittim kızarım böyle adamlara.”
Altı çizili sözcük yerine aşağıdakilerden hangisi getirilemez? ( ) Eskiden beri ( ) Oldum olası ( ) İkide bir
( ) Kendimi bildim bileli ( ) Öteden beri
4. Aşağıdaki cümlelerin hangi ikisinde aynı düşünce ifade edilmektedir?
I.Aile anne,baba ve çocuklardan oluşan toplumsal bir kurumdur.
II.Aile içerisindeki çatışmalar çocuğun ruh sağlığını bozar.
III.Annenin çalışması ailenin ekonomik durumunu olumlu yönde etkiler.
IV. Aile içerisindeki sosyal uyum ekonomik durumdan daha önemlidir.
V.Geçimsiz bir aile içinde büyüyen çocuk,uyumsuzluk gösterir.
CEVAP:

5.”Duyguların seline kapılan kişiye sanatçı diyemeyiz.” Cümlede görüşlerini belirten kişi ,sanatçıda aşağıdakilerden hangisinin bulunmasını özellikle ister?
( ) Öznellik ( ) Akıcılık ( ) Kişisellik ( ) Nesnellik ( ) Etkileyicilik

6.Moliere :”Bilgi, sakalla ölçülmez.”der. Moliere’in bu sözüyle aşağıdaki atasözlerinden hangisi aynı doğrultudadır?
( )Akıl kişiye sermayedir.
( )Akıl yaşta değil, baştadır.
( )Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır.
( )Akıllı köprü arayıncaya dek, deli çayı geçer.
( )Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.
7.”Patlama sesiyle seyirciler…………………………….
dışarı çıktılar.” Cümlesindeki boş yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun değildir?
( )Sessiz sedasız ( )Bin bir güçlükle ( )Paldır küldür ( )Düşe kalka ( )Oflaya puflaya
8.”Ahmet Haşim’in şiir tanımı kendine göredir; kendine göre olduğu için de…………………………..” cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
( )Etkileyicidir ( )Nesneldir ( )Özlüdür
( )Görecelidir ( ) Evrenseldir
9.Aşağıdaki deyimler açıklamalarıyla
verilmiştir.Açıklama doğruysa parantez içine (D), yanlışsa (Y) yazınız.
* Yarım ağızla : İstemeye istemeye ( )
* İnce eleyip sık dokumak: Hiç para harcamamak. ( )
* Etekleri zil çalmak : Aşırı telaş göstermek ( )
*Dirsek çürütmek : Ağır bir hastalığa yakalanmak. ( )
*Çantada keklik : Elde edilmesi kolay ve kesin.( )
10.Aşağıda bazı açıklamalar verilmiştir.Bu açıklamalara uygun atasözünü siz tamamlayınız.
I.Ufak tefek aksilikler için daha çok zarara uğrayacağımız davranışlardan kaçınmalıyız.
*Pire için………………………………………………………………
II.Aylak kişi bütün zamanını gevezelikle,çene çalmakla geçirir.
*Leyleğin ömrü……………………………………………………
11.Söyle sevda içinde türkümüzü
Aç bembeyaz bir yelken
Neden herkes güzel olmaz
Yaşamak bu kadar güzelken
İnsan dallarla bulutlarla bir
Hep o mavilikten geçmiştir
İnsan nasıl ölebilir
Yaşamak bu kadar güzelken
Şairin şiirde vermek istediği ana duygu nedir?
CEVAP:

12.”Bana göre okullarımızdaki edebiyat öğretimi büyük eksikliklerle doludur. Biz,bir öğrenci şunları öğrenirse sağlam bir edebiyat kültürü kazanmış sayıyoruz: Edebi metin,hangi yüzyılda, kim tarafından yazılmıştır?Şiir ise vezni ve şekli nedir?Nesir ise türü nedir?Bunların içinde geçen yabancı kelimeler hangi anlamları taşır?Yazar ya da şair hangi edebi sanatlara başvurmuştur?vb. Edebi eserin bir yaşayış tarzının,bir duyma ve düşünme biçiminin anlatımı olduğu hepten unutuluyor.Edebiyat da böylece ölü bir ders haline getirilmiş oluyor.” Aşağıdaki boşluklara cevapları yazın.
a)KONU:

b)ANADÜŞÜNCE:

c)ANLATIM BİÇİMİ:

d)DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLU:

e)BAŞLIK:

13.Aşağıdaki cümleleri doğru sıralayarak bir paragraf oluşturunuz.
I.Divan mazmunları,biçimlerinden de büsbütün vazgeçilememiştir.
II.Bu dönemde hece ölçüsüne duyulan ilgi biraz artmış ama aruz eski egemenliğini sürdürmüştür.
III.Bunun içindir ki biçim bakımından Tanzimat şiirinde terimsel anlamıyla bir bütünlük yoktur.
IV.Tanzimat şiiri, Divan şiirinin en çok teknik özelliklerine bağlı kalmıştır.
CEVAP:

14.Şu yağmurlu güz, dünyadaki son güz mü
Bir daha yiyecek mi yediği şu üzümü
Ya uykuda giderse söylemeden son sözünü
Dizelerde işlenen duygu aşağıdakilerden hangisidir?
( )Yaşlılık korkusu( )Doğadan nefret( )Ölüm kaygısı ( )Yaşama sevinci( )Gençlik özlemi
15.(I)Bu romandaki kişiler düşüncelerini, duygularını davranışlarıyla ortaya koyarlar.(II)Acıları,seviçleri,öfkeleri,yalnızlıkları duruşlarına,bakışlarına,davranişlarına yansıtır.(III)Bu roman daha şimdiden birinci baskısını bitirdi bile.(IV)Diyalogla,iç konuşmalar da bu görselliği güçlendirir,boyutlandırır.(V)Doğa betimlemeleri bile düşünce,davranış ilişkilerini bütünleyici niteliktedir.
Paragrafta numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
16.Ben suyumu kazandım da içtim
Ekmeğimi böldün de yedim
Alkışı duydum, ihaneti gördüm
Sesim de oldu sessizliğim de
Dörtlükteki kişi için aşağıdaki tanımlardan hangisi uygun düşer?
( )Kibirli ( )Deneyimli ( )Umutsuz ( )Dikbaşlı ( )Gamsız
17.”Şu karşıdak, gemiyi görüyor musun? Ya şu uçan kuşu?yelkenleri olmasa bu gemi ilerleyemez,kanatları olmasa kuş uçamaz.İşte düşünce de böyledir.Dört duvar arasına alınırsa yelkensiz gemiye, kanatsız kuşa döner.” Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
CEVAP:
18.”Şu bir gerçek ki hiçbir sanatçı birbirine benzemez.Kişilik sahibi ne kadar edebiyatçı varsa, o kadar dünya görüşü vardır denilebilir.Edebiyat dünyasının temel kanunu özgürlük, kişilik ve çeşitliliktir.Sanatta birbirine benzer eserlerin değerinden söz edilemez..Paragrafın ana fikri nedir?
CEVAP:
19,”Romanın konusu çok ilginç…”cümlesinden sonra aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
( ) Ama, iyi işlenmemiş.
( ) Ama, dili ağır.
( ) Ama, gerçeklerden uzak
( ) Ama, kurgusu kötü.
( ) Ama, insanı hemen etkiliyor.
20 .I.Seni anlamış değilim.
II. Seni anlamak çok zor.
III. Seni anlamışım sayılır.
IV. Seni anlayamadım.
V. Seni anladığımı söyleyebilirim.
Bu cümlelerden hangileri anlamca aynıdır?

SÜRE 45 DAKİKADIR.
HER SORU 5 PUANDIR.
SORULARI CEVAPLARKEN İKİ SEÇENEĞİ İŞARETLEMEYİN.
Arzu YILMAZ
Edebiyat Öğretmeni
CEVAP ANAHTARIDIR

1.”Aramak” sözcüğünün bazı anlamları aşağıda verilmiştir. Bu anlamlara uygun birer cümle oluşturun.
I.Bir şeyi bulmaya çalışmak:
Deminden beri gözlüğümü arıyorum.1 puan
II.Araştırmak, yoklamak:
Ceplerini aradı cüzdanını bulamadı. 1 puan
III.Ziyarete,hatır sormaya gitmek:
Bir kere düştünüz mü sizi arayan olmaz.1p
IV.Özlemek:
Emin olun sizi çok arayacağız.1 puan
2.Aşağıdaki cümlelerdeki “çıkmak” sözcüğünün anlamlarını yazınız. 5 puan
I. Ekinler çıkmaya başladı. (bitmek,büyümek)
II.Bu sütten az yağ çıktı. ( elde edilmek)
III.Hukuktan geçen yıl çıktı.(mezun olmak)
IV. Arkadaşıma piyango çıkmış.(isabet etmek)
V.Yediden üç çıkarsa dört kalır.(eksilmek)
3.”Oldum bittim kızarım böyle adamlara.”
Altı çizili sözcük yerine aşağıdakilerden hangisi getirilemez? ( ) Eskiden beri( ) Oldum olası (+) İkide bir
( ) Kendimi bildim bileli ( ) Öteden beri
4. Aşağıdaki cümlelerin hangi ikisinde aynı düşünce ifade edilmektedir?
I.Aile anne,baba ve çocuklardan oluşan toplumsal bir kurumdur.
II.Aile içerisindeki çatışmalar çocuğun ruh sağlığını bozar.
III.Annenin çalışması ailenin ekonomik durumunu olumlu yönde etkiler.
IV. Aile içerisindeki sosyal uyum ekonomik durumdan daha önemlidir.
V.Geçimsiz bir aile içinde büyüyen çocuk,uyumsuzluk gösterir.
CEVAP: II-V
5.”Duyguların seline kapılan kişiye sanatçı diyemeyiz.” Cümlede görüşlerini belirten kişi ,sanatçıda aşağıdakilerden hangisinin bulunmasını özellikle ister?
( ) Öznellik ( ) Akıcılık ( ) Kişisellik ( + ) Nesnellik ( ) Etkileyicilik

6.Moliere :”Bilgi, sakalla ölçülmez.”der. Moliere’in bu sözüyle aşağıdaki atasözlerinden hangisi aynı doğrultudadır?
( )Akıl kişiye sermayedir.
( + )Akıl yaşta değil, baştadır.
( )Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır.
( )Akıllı köprü arayıncaya dek, deli çayı geçer.
( )Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.
7.”Patlama sesiyle seyirciler…………………………….
dışarı çıktılar.” Cümlesindeki boş yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun değildir?
(+ )Sessiz sedasız ( )Bin bir güçlükle ( )Paldır küldür ( )Düşe kalka ( )Oflaya puflaya
8.”Ahmet Haşim’in şiir tanımı kendine göredir; kendine göre olduğu için de…………………………..” cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
( )Etkileyicidir ( )Nesneldir ( )Özlüdür
( + )Görecelidir ( ) Evrenseldir
9.Aşağıdaki deyimler açıklamalarıyla
verilmiştir.Açıklama doğruysa parantez içine (D), yanlışsa (Y) yazınız.
* Yarım ağızla : İstemeye istemeye ( D )1P
* İnce eleyip sık dokumak: Hiç para harcamamak. ( Y )1P
* Etekleri zil çalmak : Aşırı telaş göstermek ( Y )1P
*Dirsek çürütmek : Ağır bir hastalığa yakalanmak. ( Y )1P
*Çantada keklik : Elde edilmesi kolay ve kesin.( D )1P
10.Aşağıda bazı açıklamalar verilmiştir.Bu açıklamalara uygun atasözünü siz tamamlayınız.
I.Ufak tefek aksilikler için daha çok zarara uğrayacağımız davranışlardan kaçınmalıyız.
*Pire için( YORGAN YAKILMAZ)2P
II.Aylak kişi bütün zamanını gevezelikle,çene çalmakla geçirir.
*Leyleğin ömrü (LAKLAKLA GEÇER)3P
11.Söyle sevda içinde türkümüzü
Aç bembeyaz bir yelken
Neden herkes güzel olmaz
Yaşamak bu kadar güzelken
İnsan dallarla bulutlarla bir
Hep o mavilikten geçmiştir
İnsan nasıl ölebilir
Yaşamak bu kadar güzelken
Şairin şiirde vermek istediği ana duygu nedir?
CEVAP: YAŞAMA SEVİNCİ 5P

12.”Bana göre okullarımızdaki edebiyat öğretimi büyük eksikliklerle doludur. Biz,bir öğrenci şunları öğrenirse sağlam bir edebiyat kültürü kazanmış sayıyoruz: Edebi metin,hangi yüzyılda, kim tarafından yazılmıştır?Şiir ise vezni ve şekli nedir?Nesir ise türü nedir?Bunların içinde geçen yabancı kelimeler hangi anlamları taşır?Yazar ya da şair hangi edebi sanatlara başvurmuştur?vb. Edebi eserin bir yaşayış tarzının,bir duyma ve düşünme biçiminin anlatımı olduğu hepten unutuluyor.Edebiyat da böylece ölü bir ders haline getirilmiş oluyor.” Aşağıdaki boşluklara cevapları yazın.
a)KONU:Okullarda edebiyat öğretimi 1p
b)ANADÜŞÜNCE:Edebiyat sadece bilgi vermeyi amaçlarsa zevkli bir ders olmaktan çıkar. 1p
c)ANLATIM BİÇİMİ:Tartışmacı anlatım 1p
d)DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLU:Örnekleme 1p
e)BAŞLIK:EDEBİYAT ÖĞRETİMİ NASIL OLMALI
13.Aşağıdaki cümleleri doğru sıralayarak bir paragraf oluşturunuz.
I.Divan mazmunları,biçimlerinden de büsbütün vazgeçilememiştir.
II.Bu dönemde hece ölçüsüne duyulan ilgi biraz artmış ama aruz eski egemenliğini sürdürmüştür.
III.Bunun içindir ki biçim bakımından Tanzimat şiirinde terimsel anlamıyla bir bütünlük yoktur.
IV.Tanzimat şiiri, Divan şiirinin en çok teknik özelliklerine bağlı kalmıştır.
CEVAP: IV – II – I- III 5P
14.Şu yağmurlu güz, dünyadaki son güz mü
Bir daha yiyecek mi yediği şu üzümü
Ya uykuda giderse söylemeden son sözünü
Dizelerde işlenen duygu aşağıdakilerden hangisidir?
( )Yaşlılık korkusu( )Doğadan nefret ( + )Ölüm kaygısı ( )Yaşama sevinci( )Gençlik özlemi
15.(I)Bu romandaki kişiler düşüncelerini, duygularını davranışlarıyla ortaya koyarlar.(II)Acıları,seviçleri,öfkeleri,yalnızlıkları duruşlarına,bakışlarına,davranişlarına yansıtır.(III)Bu roman daha şimdiden birinci baskısını bitirdi bile.(IV)Diyalogla,iç konuşmalar da bu görselliği güçlendirir,boyutlandırır.(V)Doğa betimlemeleri bile düşünce,davranış ilişkilerini bütünleyici niteliktedir.
Paragrafta numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
CEVAP: III.CÜMLE 5P
16.Ben suyumu kazandım da içtim
Ekmeğimi böldün de yedim
Alkışı duydum, ihaneti gördüm
Sesim de oldu sessizliğim de
Dörtlükteki kişi için aşağıdaki tanımlardan hangisi uygun düşer?
( )Kibirli ( + )Deneyimli ( )Umutsuz ( )Dikbaşlı ( )Gamsız
17.”Şu karşıdak, gemiyi görüyor musun? Ya şu uçan kuşu?yelkenleri olmasa bu gemi ilerleyemez,kanatları olmasa kuş uçamaz.İşte düşünce de böyledir.Dört duvar arasına alınırsa yelkensiz gemiye, kanatsız kuşa döner.” Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
CEVAP:Karşılaştırma 5p
18.”Şu bir gerçek ki hiçbir sanatçı birbirine benzemez.Kişilik sahibi ne kadar edebiyatçı varsa, o kadar dünya görüşü vardır denilebilir.Edebiyat dünyasının temel kanunu özgürlük, kişilik ve çeşitliliktir.Sanatta birbirine benzer eserlerin değerinden söz edilemez..Paragrafın ana fikri nedir?
CEVAP:Sanatta benzememek esastır. 5p
19,”Romanın konusu çok ilginç…”cümlesinden sonra aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
( ) Ama, iyi işlenmemiş.
( ) Ama, dili ağır.
( ) Ama, gerçeklerden uzak
( ) Ama, kurgusu kötü.
( + ) Ama, insanı hemen etkiliyor. 5p
20 .I.Seni anlamış değilim.
II. Seni anlamak çok zor.
III. Seni anlamışım sayılır.
IV. Seni anlayamadım.
V. Seni anladığımı söyleyebilirim.
Bu cümlelerden hangileri anlamca aynıdır?
CEVAP: III - V

SÜRE 45 DAKİKADIR.
HER SORU 5 PUANDIR.
SORULARI CEVAPLARKEN İKİ SEÇENEĞİ İŞARETLEMEYİN Arzu YILMAZ
Edebiyat Öğretmeni