1.  Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif yoktur?

A)   Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli

       Günlerce siyah ufka bakar gözleri nemli

B)   İnsan yanınca Kerem misali yanmalı

       Uykudan bile mahşer günü uyanmalı

C)   Enginde gün batıyor suların süsü gibi

      Sular öyle temiz ki annemin yüzü gibi

D)   Sultandağı'nda ak kuzular meleşir

       Uzunyayla'da pehlivanlar güreşir

E)   Gündüzden, gürültüden ve kâinattan ırak

      Akşamı seyredeyim başkalarında bırak

2. Bir sözü benzetme amacı gütmeksizin başka bir söz yerine kullanma sanatına mecaz-ı mürsel (ad aktarması) adı verilir.

Aşağıdakilerin hangisinde, bu tanımı örnek­leyen bir kullanım vardır?

A)   Bir mavi önlük, bir beyaz yaka koşuyor okula heyecanla.

B)   Kara kıta, doğal güzelliğiyle gezginlerin ilgisini çekiyor.

C)   Yıldızlar; omzuma dokunuyor, beni teselli edi­yor.

D)   Bir amansız fırtına gibi esti geçti odanın için­den.

E)   Kendinden geçen ağaçlar, aşkı dillendiriyor kendince.

3.   Her daim böyledir feleğin işi

      Zehirden acıdır engelin aşı

      Tırnağın var ise başını kaşı

      Kimseden kimseye vefa yok imiş

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söy­lenemez?

A)   11 'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

B)   İlk üç dizede redif ve yarım kafiye vardır.

C)   Uyak örgüsü aaab biçimindedir.

D)   İnsanların vefasızlığından şikâyet edilmekte­dir.

E)   Koşma nazım biçiminde söylenmiştir.

4.  Aşağıdakilerden hangisinde ötekilerden farklı bir uyak vardır?

A)   Beni çağırmadınız, kalkıp ben kendim geldim

       Uzaklardan size bir haber getirdim geldim

B)   Yanan bir kâğıtta nasıl bir satır

       Kaybolursa, akşam onu karartır

C)   Duvarda canlı ışıklar bir hayal

       Ölümle gölgeli bir düştür ihtimal

D)   Yalçın tepelerinde kartal saklı yuvalar

       Eteğinde Aşil'den ses veren Truvalar

E)   Hâlâ yollarda arabalar, garip arabalar

      Yolda bir kadın gördüm çapa çapalar

5. (I) Deneme, yazarın seçtiği herhangi bir konuda kişi­sel düşüncelerini dile getirdiği yazı türüdür. (II) Dü­şüncelerini kanıtlayabilmesi için deneme yazarının, ele aldığı konuda uzmanlaşmış olması gerekir. (III)  Yaşam, ölüm, sanat, doğa, aşk vb. gibi insanı ilgilendiren her şey denemenin konusu olabilir. (IV)  Deneme, kişiselliğin en çok öne çıktığı, yazarın rahatlıkla "ben" diyebildiği bir yazı türüdür. (V) Ya­zar, denemeyi kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi kaleme alır.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yan­lışı vardır?

A) I.           B) II.           C) III.           D) IV.           E) V.

6. İslam öncesi Türk edebiyatı ile ilgili aşağıda ve­rilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)  Edebiyat ürünleri sözlüdür.

B)  Destan, koşuk, sav gibi ürünler vardır.

C)  Şiirlerde genellikle yarım kafiye kullanılmıştır.

D) Şiirlerin büyük bir bölümü aruz vezni ile oluşturulmuştur.

E) Edebiyat ürünleri, yuğ, şölen ve sığır adı verilen törenlerde okunmuştur.

7.  İslam öncesi Türk edebiyatında "yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde, devlet büyüklerinin ölümü üzerine duyulan acıyı dile getirmek için söylenen şiirlere ………………….; "sığır" denilen sürek avlarında söylenen lirik doğa şiirlerine ise ……………………………….. denir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağı-dakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sagu-koşuk                          B) yuğ-sagu

C) koşma-sav                            D) sagu-sav

E) koşuk-sagu

8.      Sözün şiirlerin mükemmelidir

         Yüzün çiçeklerin en güzelidir.

Bu dizelerde aşağıdaki açıklamalardan hangisini örneklendiren bir edebi sanat vardır?

A)   Doğal bir olay, gerçek nedeninin dışında başka bir nedene bağlanmıştır.

B)   Bir sözcük hem yakın, hem de uzak anlamını çağrıştıracak biçimde kullanılmıştır.

C)   Bir olayın nedeni, asıl sebebinin dışında başka bir nedene bağlanmıştır.

D)   Ortak yönleri olan iki kavramdan zayıf olan güçlü olana benzetilmiştir.

E)   Bir söz, benzerlik ilgisi olmaksızın başka bir söz yerine kullanılmıştır.

9. Aşağıdaki dizelerden hangisinde tezat (karşıtlık) sanatı vardır?

A)   Tam otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum

B)   Var git ölüm bir zaman da gene gel

C)   Yalnızlığım ruhumda uzak bir ses gibidir

D)   Aramazdık gece mehtabı yüzün parlarken

E)   Zihnim bu şehirden, bu devirden çok uzakta

10. …………………. olay kaynaklı edebi türlerden biridir. Bu tür eser­lerde kişiler, yer, zaman ve olay temel öğelerdir. Ya­zar, geniş bir zaman dilimindeki olayları anlatırken, eserindeki kişilerin yalnız bugününü değil geçmiş­lerini de ele alır, yarattığı karakterlerin her yönü üzerinde durur; anlattığı olayı mutlaka bir sonuca bağlar. Cervantes'in Don Kişot adlı yapıtı bu türün ilk örneği sayılmaktadır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Öykü                    B) Dram                 C) Destan

D) Masal                   E) Roman

11.  "Koşma" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)   Dörtlük sayısı 3 ile 6 arasında değişir.

B)   11 'li hece ölçüsüyle söylenir.

C)   Anonim Halk edebiyatı nazım biçimlerindendir.

D)   Aşk, doğa, özlem, zamandan yakınma, kahra­manlık gibi konular işlenir.

E)   işlenen konuya göre, güzelleme, koçaklama, taşlama adlarını alır.

12. Aşağıdakilerin hangisinde verilenler tümüyle Halk edebiyatı ürünlerinin adlarıdır?

A)   Koşma - şarkı - semai - türkü - mani

B)   Koşma - semai - mani - varsağı - türkü

C)   Rubai - semai - koşma - mani - varsağı

D)   Şarkı - varsağı - müstezat - mani - türkü

E)   Koşma - murabba - varsağı - semai - mani

13.  Kasidenin matla beytinin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Şairin, mahlasını kullandığı beyittir.

B)   Kasidenin en güzel ve başarılı beytidir.

C)   Kasidenin sonunda bulunur.

D)   Beytin dizeleri kendi arasında kafiyelidir.

E)   Kasidenin dua bölümünde yer alır.

14. …………, İran (Fars) edebiyatı kaynaklı bir nazım biçimi-dir ve nazım birimi beyittir. Her beyitin dizeleri aa, bb, cc, dd... gibi kendi aralarında uyaklıdır. Bu durum şaire yazma kolaylığı sağlar. Şair, şiirini yazarken beyit sayısında herhangi bir sınırlamaya gitmez. Bu türün önemli örneklerinden olan Şehname 60 bin beyittir. Fuzulî'nin Leyla ve Mecnun adlı eseri ise 3100 beyitten oluşmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun olur?

A) Gazel                 B) Kaside                 C) Mesnevi

D) Rubai                 E) Tuyuğ

15. Tanzimat döneminde (1860-1895) Türk edebiyatın­da birçok yenilikler olmuş, Batı'dan alınan roman, hikâye, makale, anı, tiyatro gibi edebi türlerin ilk örnekleri verilmiştir. ………………… bu dönemde yazılan roman­lardan biridir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

A)   İntibah

B)   Araba Sevdası

C)   Cezmi

D)   Felatun Beyle Rakım Efendi

E)   Çalıkuşu

16. ……………………………..,  Servet-i Fünûn (Edebiyat-ı Cedide) döneminde yazılan romanlardan biridir. Romanda, Ahmet Cemil adlı genç bir şairin hayalleri ile yaşamın acımasız yüzü karşı karşıya getirilir. Ahmet Cemil'in yıldızlı bir İstanbul gecesinde kurduğu mavi düşler yaşamın gerçekleri karşısında tutunamaz. Ahmet Cemil, karanlık bir gecede hayal kırıklıklarıyla beraber İstanbul’dan ayrılır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A)   Mai ve Siyah

B)   Aşk-ı Memnu

C)   Kırık Hayatlar

D)   Eylül

E)   Son Yıldız

17.  Kaşgarlı Mahmut, Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazdığı eseri için şunları söylüyor: "Yıllarca birçok güçlüklere göğüs gerdim. Bu kitabı baştan sonuna kadar sekiz bölümde topladım. Kitaba Türklerin görgülerini, bilgilerini göstermek için söyledikleri şiirlerini serpiştirdim. Kaygılı ve sevinçli günlerinde yüksek düşüncelerle söyledikleri savlan da aldım. Bunlarla beraber kitapta birçok önemli kelimeyi de topladım."

Bu parçada yazarın sözünü ettiği eser aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Kutadgu Bilig

B)   Atabetü'l-Hakayık

C)   Divanü Lügati't-Türk

D)   Divan-ı Hikmet

E)   Kitab-ı Dede Korkut

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN