1.   Şimdi benim yârim çıkar Beni tenhalarda arar Emrah'ı odlara yakar Boyu servi revan şimdi

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?

A)   Son dizede benzetme yapılmıştır.

B)   Redife yer verilmiştir.

C)   Hece ölçüsüyle söylenmiştir.

D)   Düz uyak kullanılmıştır.

E)   Tam kafiye vardır.

2.  Herkese kaş çatıp fena söyleme,

      Helalden gayrıya minnet eyleme,

      Her güle gül diye hizmet eyleme,

      Diken açılan gülde nemiz var?

Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangi­sine özgü bir nitelik vardır?

A) Lirik                   B) Pastoral                   C) Epik

D) Didaktik                   E) Satirik

3.  Tanzimat dönemine kadar bu türün yerini özellikle efsaneler, mesneviler tutmuştur. Türk edebiyatına Batı'dan gelen bu türün ilk örneklerini Boccacio, Decameron (on gün) adlı eseriyle vermiştir. Bizde ise ilk örneği Ahmet Mithat Efendi'nin Letaif-i Rivayat adlı kitabıdır.

Bu parçada sözü edilen düzyazı türü aşağıda­kilerden hangisidir?

A) Roman                   B) Hikâye                   C) Anı

D) Deneme                 E) Biyografi

4.  Aşağıdakilerin hangisinde redif yoktur?

A)   Toros dağlarının üstüne Ay un eledi bütün gece

B)   Uyu yavrum uyanacak günler var Yarınları gözetleyen dünler var

C)   Adımız miskindir bizim Düşmanımız kindir bizim

D)   Ak güvercinin iri gözleri vardı Güzelliğinden fışkıran bir pınardı

E)   Can arzular cemalini görmeye Ermesin rakipler beni sürmeye

5.  8 Nisan 1913'te öğretmenlikten istifa ettim. Kız Mektepleri Umumi Müfettişliği'ne getirildim. Bu görevim sırasında İstanbul’un arka mahallelerindeki fakir insanların hayatını yakından görme fırsatı elde ettim. Bir yıl sonra I. Dünya Savaşı çıktığı sırada aynı görevi sürdürmekteydim. Daha sonra Cemal Paşa'nın daveti üzerine maarifçi olarak Lübnan'a git­tim. Burada mektep açma görevini üstlendim.

Bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisine ait bir örnekten alınmış olabilir?

A) Günlük           B) Biyografi           C) Otobiyografi

D) Fıkra                   E) Gezi

6.  Doğruluğuna inandığı konularda elini ateşe sok­maktan çekinmeyen, kesin konuşan, tok sözlü bir yazardır. Bu özellikleri yazdığı yazıların kişiliğine etki eden özellikleridir. Bu nedenle işinde daima nesnel­likten yanadır. Nesnel olma da bilimsel olmayı içerir. Bilimsel olma, kuramsal düşünceleri somut örnek­lerle temellendirmeyi esas kılar. Yeni bir eser neden iyi, neden kötü bunu delilleriyle açıklar.

Bu parçada sözü edilen yazarın ne tür yazılar kaleme aldığı söylenebilir?

A) Deneme                 B) Makale                 C) Fıkra

D) Eleştiri                 E) Sohbet

7.     Bir eylül akşamı kaybetmişim ben seni

        Eylül yaşlı gözleriyle paylaşmıştı derdimi

Bu dizelerde ağır basan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Teşbih (Benzetme)

B)   Teşhis (Kişileştirme)

C)   Tenasüp (Uygunluk)

D)   Tezat (Zıtlık)

E)   Kinaye

8.   Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A)   Hikâyede tek bir olay veya durum, romanda bir­birine bağlı olaylar ve durumlar anlatılır.

B)   Hikâyede romana kıyasla tasvir ve betimlemelere daha az yer verilir.

C)   Hikâyede kahramanlar ayrıntılı verilmez, roman­da ise ayrıntılı olarak ele alınır.

D)   Hikâyede mekân sınırlı,  romanda ise daha geniştir.

E)   Hikâyede romana göre daha süslü ve sanatlı bir söyleyişe yer verilir.

9.  Aşağıdakilerin hangisinin türü ötekilerden fark­lıdır?

A)   Yaprak Dökümü

B)   Mai ve Siyah

C)   Pembe İncili Kaftan

D)   Kiralık Konak

E)   Araba Sevdası

10.   Bir güzele dedim ki gözün sürmelidir

         Dedi vallahi seni Hint'e kadar sürmelidir

Bu dizelerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Teşbih                   B) Teşhis                  C) İstiare

D) Kinaye                    E) Cinas

11.  İslamiyet öncesi Türk edebiyatıyla ilgili aşağıda-kilerden hangisi söylenemez?

A)   Edebiyat sözlü olarak gelişir, ancak bu döneme ait yazılı eserler de vardır.

B)   Sözlü edebiyat ürünleri sığır, şölen, yuğ adı veri­len törenlerden doğmuştur.

C)   Koşuk, sagu, sav ve destan bu döneme ait ürün­lerdir.

D)   Yazılı ürünlerde Arap alfabesi kullanılmıştır.

E)   Şiirlerde nazım birimi dörtlüktür, hece ölçüsü kullanılmıştır.

12.  Klasik Türk edebiyatında kullanılan nazım şekil­lerinde belirli konular işlenir: —-; aşk, din, tasavvuf, kahramanlık, şarap, kadın güzelliği gibi konuları işler. -—, din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılır. —- nazım şekli ise binlerce beyit sürebilen, aşk ve savaş hikâyelerini konu alır.

Bu parçadaki boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getirilmelidir?

A)   Tuyug - Rubai - Mesnevi

B)   Gazel - Kaside - Mesnevi

C)   Terkib-i bent - Terci-i bent - Kaside

D)   Gazel - Rubai - Kaside

E)   Kaside - Mersiye – Destan

13.     Ufukta günün boynu büküldü

          Şimdi İstanbul solgun bir güldü

İkinci dizede aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir sanat vardır?

A)   Aralarında ortak yön bulunan iki kavramdan biri, ötekine benzetilmiştir.

B)   Şair, bir anlam inceliği oluşturmak için bildiğini bilmez görünmüştür.

C)   Bir sözcük hem gerçek, hem mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

D)   İnsan dışındaki bir varlığa insana ait özellikler kazandırılmıştır.

E)   Bir durum, olduğundan çok fazla gösterilmiştir.

14. -— geleneksel Türk tiyatrosunun önemli dallarından biridir. Genellikle ramazan ayında, bir kahvede san­dalye üstünde oturularak anlatılan öykülerden oluşur. Bu öykülerin anlatımında yardımcı olarak yal­nızca bir sopa ve mendil kullanılır. Bunlar, bu halk ti­yatrosunun dekorunu oluşturur. Destanlar, öyküler, masallar ve söylencelerden yararlanılır. Günlük olay­lar, çeşitli sorunlar dile getirilir. Sahnede kahraman­ların ağzıyla olaylar canlandırılır. Sonunda sürçü­lisandan ötürü af dilenir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Karagöz                         B) Orta oyunu            C) Tiyatro

D) Köy seyirlik oyunları       E) Meddah

15.    Âşık oldum cemalinin gülüne Al kınalar yakmış sedef eline Bir gönül bağlıdır her bir teline Henüz çağı on üç on dört yaşlımın

Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylene­mez?

A)   11 'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

B)   Şiirde sevgilinin güzelliğinden söz edilmiştir.

C)   Nazım türü güzellemedir.

D)   Semai nazım biçimiyle söylenmiştir.

E)   Uyak düzeni "aaab" biçimindedir.

16.  Aşağıdakilerin hangisinde I.  dönem Tanzimat edebiyatıyla ilgili bilgi yanlışı vardır?

A)   I. dönem Tanzimat edebiyatını oluşturan isimler Şinasi, Ziya Paşa, Ahmet Vefik Paşa, Ahmet Mit­hat Efendi, Şemsettin Sami ve Namık Kemal'dir.

B)   I. dönem Tanzimat sanatçıları toplum için sanat anlayışını benimsemişlerdir.

C)   Tanzimat romanında realizmin etkisi görülürken, şiirde romantizmin etkisi vardır.

D)   Dilde sadeleşme düşüncesi savunulmuş fakat bu uygulanamamıştır.

E)   Bu dönem romanlarında kölelik, cariyelik, esir ticareti, alafrangalık özentisi sık işlenen konular arasındadır.

17.  Romantizm akımından etkilenen Servet-i Fünûn

              I                                                   II

sanatçıları "Sanat, sanat içindir." anlayışıyla eser vermişlerdir.  Süslü,  sanatlı bir üslubu benimseyen

                                                                                                          III

 sanatçılar,  şiirde aruz veznini başarıyla kullanmışlar;  roman ve hikâye

                                IV

türünde Batılı anlamda başarılı örnekler yazmışlardır.

                        V

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi yanlısı vardır?

A) I.           B) II.           C) III.           D) IV.           E) V.

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN