1. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?

A)   Bir toplumun, kişinin ya da düzenin aksayan yönlerinin, iğneleyici bir dille ele alındığı şiir türüne -— denir, (hiciv)

B)   —- bir konuyla ilgili düşüncelerin bir başkasıy­la konuşuyormuş gibi anlatıldığı yazı türüdür. (Söyleşi)

C)   —- herhangi bir konuda düşüncelerin açık­landığı, kesin yargılara varmaktan çok okuya­nın o konu üzerinde düşünmesinin amaç­landığı düzyazı biçiminin adıdır. (Deneme)

D)   Bir kimsenin kendi başından geçen ya da tanık olduğu olayları gözlemlerine, incelemelerine dayanarak, bazen de duygularını katarak anlattığı yazı türüne —- denir, (gezi yazısı)

E)   Gazete ve dergilerin belli köşelerinde çıkan ve daha çok günlük olaylardan söz eden, onları çeşitli yönlerden inceleyen, yorumlayan kısa yazılara -— denir, (fıkra)

2.      Ela gözlerini sevdiğim dilber

         Göster cemalini görmeye geldim

         Yukarıdaki dizelerle,

         I. derman dediler

        II. gerçek mi sevdiğim

        III.  cemalini derde

        IV.  sormaya geldim

sözlerinin tümü kullanılarak "çapraz kafiye" dü­zeninde anlamlı bir dörtlük kurulmak istenirse son iki dizenin sıralanışı nasıl olmalıdır?

A) III. ile I.                  B) II.  ile I.               C) I. ile II.

     II. ile IV.                     IV.  ile III.                 III. ile IV.

D) II. ile IV.                E) III. ile IV.

     III. ile I.                       I. ile II.

3.  Koşma, Halk edebiyatında en çok kullanılan nazım şeklidir. Koşmanın özellikleri şunlardır: -—

Yukarıda verilen bilgiye göre boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

A)   11’li hece ölçüsüyle ve dörtlükler hâlinde yazılır.

B)   Son dörtlükte ozanın adına yer verilir.

C)   Doğa ve insan sevgisini içeriyorsa güzelleme adını alır.

D)   Toplumun kötü yönlerini eleştiren türlerine taşlama denir.

E)   Değerli bir kimsenin ölümünden duyulan üzüntü dile getiriliyorsa sagu adını alır.

4.  Modern tiyatronun temelini oluşturmuştur. Bu ti­yatro türü, karşıtlıkların çatışmasına dayanır. Bu türde hayatın hem gülünç hem de acıklı yanları iç içe anlatılır. Her tabakadan insana yer verilebilir. Her çeşit olay ve konuşma sahnede yer alabilir.

Bu parçada özellikleri verilen tiyatro türü aşa­ğıdakilerden hangisidir?

A) Tragedya                B) Komedya             C) Dram

D) Epik tiyatro             E) Müzikal

5.     Gece gül bahçesinde ararken seni

        Gülden gelen kokun sarhoş etti beni

        Seni anlatmaya başlayınca güle

        Baktım kuşlar da dinliyor hikâyemi

Bu dizeler biçim ve içerik özelliklerine göre aşa­ğıdaki nazım biçimlerinin hangisinden alınmış olabilir?

A) Şarkı                      B) Rubai                    C) Koşma

D) Mani                        E) Kıt'a

6.  Tanzimat edebiyatının kurucularındandır. Halk şiiri­mizin bizim gerçek şiirimiz olduğu inancını taşıması­na ve halk dilini temel almamız gerektiğini "Şiir ve inşa" adlı makalesinde savunmasına rağmen, Divan edebiyatı geleneklerini sürdürdü. Edebiyat tarihi, hiciv, makale ve antoloji türlerinde eserler yazdı. Türk, Arap ve İran şairlerinden seçtiği "Hârâbat" adlı eseri Namık Kemal'in tepkisine neden oldu.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Ziya Paşa

B)   Şemsettin Sami

C)   Muallim Naci

D)   Şinasi

E)   Agâh Efendi

7.      Türk edebiyatında ölen bir kimsenin ardından şiir söyleme geleneği her dönem görülmüştür.

Bu konuyu işleyen şiir türünün İslâmiyet öncesi Türk edebiyatı, Halk edebiyatı ve Divan edebiyatlarındaki karşılığı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A)   Sagu - taşlama - mersiye

B)   Yuğ - ağıt - kaside

C)   Sav - varsağı - rubai

D)   Koşuk - koçaklama - murabba

E)   Sagu - ağıt - mersiye

8.  Onun ilk hastalık aylarında Çankaya'da istirahat ettiği günlerden birinde idi. Keçiören'den bir dal badem çiçeği getirmişlerdi. Bir vazo içinde odasına konul­duğu zaman, yorgun ve hasta yüzünde bir neşe belirdi. "Bahar gelmiş, ne güzel!" dedi ve hemen ilave etti. "Fakat bu çiçekler meyve vermeden sola­cak ve sadece bizim birkaç günlük göz zevkimizi tat­min edebilecek, ne yazık!"

Bu parça aşağıdaki düzyazı türlerinin hangisin­den alınmış olabilir?

A) Deneme                        B) Günlük                 

C) Fıkra                             D) Öykü                     

E) Anı

9.  İslamiyetin kabulünden sonra yazılan ilk eserler­dendir. 12. yüzyılda —- tarafından Hakaniye lehçe­siyle yazılmıştır. 484 beyitten oluşmaktadır. Din ve ahlak kurallarını öğreten didaktik bir eserdir. Sosyal bozukluklara da değinen, "gerçeklerin eşiği" anlamındaki —- adlı eser, aruz vezniyle yazılmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağı­dakilerden hangisi getirilmelidir?

A)   Ali Şir Nevai - Muhakemetü'l-Lügateyn

B)   Ahmet Yesevi - Divan-ı Hikmet

C)   Yusuf Has Hacib - Kutadgu Bilig

D)   Edip Ahmet - Atabetü'l-Hakayık

E)   Kaşgarlı Mahmut - Divanü Lügati't-Türk

10.    Bu vatan toprağın kara bağrında

         Sıradağlar gibi duranlarındır,

         Bir tarih boyunca onun uğrunda

         Kendini tarihe verenlerindir.

Yukarıdaki dörtlükte, şiir türlerinden hangisine özgü nitelik ağır basmaktadır?

A) Didaktik şiir                           B) Epik şiir

C) Dramatik şiir                          D) Pastoral şiir

E) Satirik şiir

11.  Aşağıdaki özelliklerden hangisi realizmle ilgili değildir?

A)   Yazar, eserde kişiliğini gizlemez, olay ve kişiler hakkında yorumda bulunur.

B)   Gözleme önem verilir, sadece görüleni yazma yolu benimsenmiştir.

C)   Günlük hayatta yaşanan ya da yaşanabilecek olan olaylar anlatılır.

D)   Üslup; sağlam, açık, anlaşılır ve doğal olmalıdır.

E)   Romanda önemli olan biçim mükemmelliğidir; ahlaki, dini, sosyal bir amaç yoktur.

16. Dilde sadeleşme hareketi  "Yeni Lisan"  adıyla aşağıdaki dönemlerin hangisinde başlatılmıştır?

A)   Tanzimat

B)   Servet-i Fünûn

C)   Fecr-İÂti

D)   Milli Edebiyat

E)   Cumhuriyet

12.  Onun hayata bakışını "Bir insanı sevmekle başlar her şey." sözüyle açıklayabiliriz. O, çağdaş Türk hikâyeciliğinin önde gelenlerindendir. Küçük insanın dünyasını ele almış, basit konuları hikâyeleştirmiştir. Çocukluk anıları, Fransa'da yaşadığı yıllar, İstanbul’un kenar semtleri ve buralarda yaşayan yoksul insanlar, Adalar'da geçen yaşantısı ve balıkçılar hikâyelerinin temelini oluşturur. Semaver, Sarnıç, Lüzumsuz Adam, Tüneldeki Çocuk hikâyelerinden bazılarıdır.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Memduh Şevket Esendal

B)   Halikarnas Balıkçısı

C)   Sait Faik Abasıyanık

D)   Ömer Seyfettin

E)   Kemal Tahir

13.    Harnâme - Hüsrev ü Şirin - Hayriyye

Bu eserlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangi­sidir?

A)   Hiciv türünün başarılı örnekleri olmaları

B)   ilahi aşk konusunun işlendiği eserler olmaları

C)   Aynı yüzyılda yazılmış olmaları

D)   Mesnevi nazım şekliyle yazılmış olmaları

E)   Aynı sanatçının eserleri olmaları

14.    Bugün ben bir güzel gördüm

         Bakar cennet sarayından

         Kamaştı gözümün nuru

         Onun hüsn-ü cemalinden

Bu dörtlüğün ikinci dizesinde görülen edebi sanat aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Kişileştirme                    B) Mübalağa      

C) Hüsn-i talil                      D) Tevriye           

E) Açık istiare

15.  Recaizâde Mahmut Ekrem’le ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)   Birden çok yazınsal türde eser vermiştir.

B)   "Zavallı Çocuk" adlı tiyatro eserinin yazarıdır.

C)   "Muhsin Bey" ve "Şemsa" adlı hikâye kitapları vardır.

D)   "Güzel olan her şey şiirin konusudur." görüşünü savunmuştur.

E)   İlk realist roman olarak kabul edilen "Araba Sevdası" onun yapıtıdır.

17. Fecr-i Âti döneminde eser veren ve sembolizmden etkilenen şaire göre şiir, anlaşılmak için değil, duyul­mak için yazılır. Şiir, sözle müzik arasında sözden ziyade musikiye yakın bir sanattır. Şiir, telkin aracıdır. Şiirde anlam aramak, bülbülü eti için öldürmeye benzer.

Bu parçada görüşlerinden de söz edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Cenap Sahabettin

B)   Tevfik Fikret

C)   Ahmet Haşim

D)   Mehmet Akif

E)   Yahya Kemal

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN