1. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?

A)  ………….,  bir sanatçının ya da eserin değerini ortaya koy­mak amacıyla yazılmış yazılardır. (Eleştiri)

B)  …………..,  yazarın herhangi bir konuda, bir düşünceyi bel­li kanıtlar kullanarak ispatlamaya çalıştığı gazete veya dergi yazılarıdır. (Makale)

C)  Bir topluluk önünde belirli bir konuda yapılan etkili konuşmalara …………… denir, (söylev)

D)  Bir yazarın, başından geçen olayları anlattığı yazı türüne ………………. denir, (anı)

E)  Gazete ve dergilerde yayımlanan, güncel konuları ele alan; kısa, nükteli yazılara …………… denir, (deneme)

2. Günümüz oyun yazarlarındandır. Çok sayıda ünlü ya­pıtı çevirerek dilimize kazandırmıştır. "Deli İbrahim" oyunuyla Türk Dil Kurumu ödülünü alan yazarın oyun­ları arasında "IV. Murat", "Elif Ana", "Kösem Sultan" ve "Bizans Düştü" sayılabilir.

Bu parçada tanıtılan yazar aşağıdakilerden hangi­sidir?

A) Tarık Buğra                      B) Turan Oflazoğlu

C) Necati Cumali                   D) Haldun Taner

E) Behçet Necatigil

3. Tanzimat döneminde Nabizade Nazım'ın ruhsal betimle-meye ağırlık veren ……………….. adlı yapıtından sonra, Servet-i Fünun döneminde daha çok aşk üzerinde duran Mehmet Rauf'un psikolojik tahlillerde sanatının en yüksek noktasına çıkmasını sağlayan ………………………. adlı yapıtı Türk romancılığının belli başlı basamaklarını temsil eder.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere getirilmesi gere­ken yapıt adları aşağıdakilerin hangisinde sırasıy­la verilmiştir?

A)  Karabibik - Araba Sevdası

B)  Sergüzeşt - Nadide

C)  Zehra - Eylül

D)  Yaban - Mai ve Siyah

E)  Ateşten Gömlek - Aşk-ı Memnu

4.  Yaşar Kemal'le ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)  Cumhuriyet dönemi yazarlarındandır.

B)  Sanat yaşamına şiirle başlamış, daha sonra öykü ve romana yönelmiştir.

C)  Daha çok, romanlarıyla tanınmış, yapıtlarında Çu­kurova'yı konu edinmiştir.

D)  Yapıtlarını oluştururken sözlü anlatım geleneğine ait ürünlerden yararlanmıştır.

E)  "Yorgun Savaşçı" ve "Devlet Ana" tanınmış romanlarındandır.

5.  Türk edebiyatında Ahmet Haşim'in Piyale, Cahit Sıtkı

                                                                I

Tarancı'nın Otuz Beş Yaş, Yahya Kemal'in Eski Şiirin

                           II                                         III

Rüzgârıyla, Faruk Nafiz Çamlıbel'in Sebil ve Güvercinler ile

                                                                 IV

Ziya Osman Saba’nın Çoban Çeşmesi adlı yapıtları ünlü şiir

                                          V

kitaplarına örnek olarak gösterilebilir.

Bu cümlede numaralanmış yapıtlardan hangileri bir­biriyle yer değiştirirse bilgi yanlışı giderilmiş olur?

A) I. ile II.             B) I. ile IV.                C) II. ile III.

D) III. ile V.           E) IV. ile V.

6.  Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A)  Namık Kemal'in "intibah" adlı yapıtı edebiyatımızdaki ilk edebi roman örneğidir.

B)  Hüseyin Rahmi Gürpınar, "Çalıkuşu" adlı yapıtında idealist bir öğretmenin yaşadıklarını anlatır.

C)  "Dokuzuncu Hariciye Koğuşu" adlı roman, Peyami Safa'nın hayatıyla benzerlikler taşımaktadır.

D)  Tarık Buğra, "Küçük Ağa" adlı yapıtında Kurtuluş Savaşı yıllarını işlemiştir.

E)  Recaizade M. Ekrem'in "Araba Sevdası" adlı yapıtı edebiyatımızdaki ilk realist roman örneğidir.

7.  Namık Kemal ile ilgili olarak aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?

A)  Tiyatroyu halkı eğitmek için kullanmıştır.

B)  Halka kendi diliyle seslenmeyi amaçlamıştır.

C)  Şiirlerinde "vatan, özgürlük, eşitlik" gibi konuları iş­lemiştir.

D)  Bizde eleştiri türünün ilk örneğini vermiştir.

E)  Edebiyatımızdaki ilk yerli romanı yazmıştır.

8. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde be­lirtilen sanatçıyla ilgili değildir?

A)  "Muhakemetü'l Lügateyn" ve "Mecalisü'n Nefais" adlı yapıtlar onun tarafından oluşturulmuştur. (Ali Şir Nevai)

B)  Düşüncelerini özgürce dile getirmiş, softa görüşler­le alay eden şathiyeler yazmıştır. (Kaygusuz Abdal)

C)  Aşk ve doğa üzerine söylediği şiirlerini sade ve du­ru bir Türkçeyle dile getirmiştir. (Karacaoğlan)

D)  Yerbiliminden ruhbilimine kadar birçok alandaki bil­gileri ansiklopedik özellikteki "Marifetname" adlı ya­pıtında ele almıştır. (Erzurumlu Emrah)

E)  Hoşgörüsüyle insanların ilgisini çekmiş, "Mesnevi" adlı yapıtında dini ve tasavvufi öğütlerle hikâyelere yer vermiştir. (Mevlana Celaleddin-i Rumi)

9.  Divan Edebiyatı’nda, yergi şiirlerine hicviye adı verilir.

                 I                             II             III

Bu şiirlerin en başarılı örneklerini "Siham-ı Kaza" adlı

                                                            IV

yapıtıyla Nabi ortaya koymuştur.

           V

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.            B) II.            C) III.            D) IV.            E) V.

10.    Der ki Ömer ben bir merdim

          Tazelendi eski derdim

          Sen bir kuzu ben bir kurdum

           Seni benden sakınırım

Bu dizeler biçim ve içerik özelliklerine göre aşağı­daki şiir biçimlerinin hangisinden alınmış olabilir?

A) Şarkı                 B) Koşma          

C) Semai                D) Destan          

E) Tuyuğ

11.   Aşağıdakilerin hangisinde verilen dizelerde uyak (kafiye) kullanılmamıştır?

A)  Sırdır anılarımda hâlâ sır çocukluğum

     Hep böyle şaşkın şaşkın bakınır çocukluğum

B)  Ey yakin insanları bu ıraksı diyarın

     Beni bileceksiniz, sarın çevremi, sarın

C)  Varsın üstüme tek tek kapansın dış kapılar

     Kale mahkûmu gibi sarsın beni dört duvar

D)  Kimsenin efendisi değilsin köylerde

     Her şeyin kölesisin şehirlerde

E)  Zor bu düşten kurtuluş, pek dalmasam derine

     Ama teğet geçilmez eski bayram yerine

12.    Gitmekle bitmiyor umman

         Sular azgın, tekne delik

         Ah bu dağlar, ah bu duman

         Yolunu şaşırdı geyik

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)  8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

B)  Çapraz uyak düzeniyle oluşturulmuştur.

C)  Tam ve zengin uyağa yer verilmiştir.

D)  Redif kullanılmıştır.

E)  Ulama vardır.

13.    Divan edebiyatının en çok kullanılan nazım biçimi olan gazelin ………………………….,

Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse bilgi yanlışı ortaya çıkar?

A)  şairin mahlasının geçtiği son beytine "matla" denir

B)  en güzel beytine "beytü'l gazel" denir

C)  beyit sayısı 5-15 arasında değişir

D)  bütün beyitlerinde aynı söyleyiş güzelliği varsa bu gazele "yek-avaz" denir

E)  beyitleri arasında konu bütünlüğü bulunma koşulu yoktur

14. Tanzimat'la birlikte başlayan eski-yeni çatışması, ede­biyat alanında yeninin galip gelmesi ve 19. yüzyılın so­nuna doğru yenilikçi gençlerin Servet-i Fünun dergisi etrafında

                                                                        I

toplanmaları ile sonuçlandı. Derginin başya­zarı Ziya Paşa idi.

                                                                               II

Sanat sanat için görüşünün hâkim olduğu bu toplulukta

        III

sanatçılar ağır bir dil kullanmış, yapıtlarında bireysel

                      IV                                            

konulara yer vermişlerdir.

   V

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.            B) II.            C) III.            D) IV.            E) V.

15. "Sefiller" adlı roman, İspanyol yazar Cervantes

            I                  II        III                     IV

tarafından kaleme alınmıştır. Bu yapıt, dünya edebiyatında

modern romanın ilk örneği olduğu için önemlidir.

            V

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.            B) II.            C) III.            D) IV.            E) V

16. Klasik akıma bağlı sanatçılar arasında özellikle lirik şiir

           I                                                                    II

türünde ürün vermiş bir sanatçı da Lamartine'dir.  Bu akımın

                                                              III

dram türündeki önemli bir temsilcisi de Victor Hugo'dur.

 IV                                                                V   

Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.            B) II.            C) III.            D) IV            E) V.

17.      I.  Yapıtlarda biçimsel güzelliğe önem verilmiştir.

          II.   Gözlem ve belgelere önem verilmiştir.

         III.   "Sanat, sanat içindir." görüşü benimsenmiş ve olaylar tarafsız bir gözle anlatılmıştır.

Yukarıda numaralanmış cümlelerde özellikleri veri­len edebiyat akımı ve bu akımın temsilcisi aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

A)  Romantizm - Goethe

B)  Sembolizm - Baudelarie

C)  Realizm - Balzac

D)  Sürrealizm - Andre Breton

E)  Klasisizm - Moliere

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN