En Güzel Paylaşımlar İçin Mail Grubumuza Üye Olun                    DEYİMLER a) Tanımı: Genellikle gerçek anlamından az çok ayrı bir anlamı olan, ilgi çekici bir anlatımı bulunan, ifadeyi daha zengin kılan, iki veya daha fazla kelimeden meydana gelen, kalıplaşmış söz topluluklarına "deyim (tabir)" denir. b) Özellikleri: 1. Kalıplaşmış sözlerdir. Yerleri değiştirilemez; bir kelime çıkarılıp, aynı anlama da gelse yerine başka bir kelime konamaz. "Eli yüzü düzgün" deyimi, "yüzü eli düzgün" biçiminde; "baş kaldırmak" deyimi, "kafa kaldırmak" biçiminde değiştirilip söylenemez; söylense de deyim olmaz. 2. Bir araya gelirken, çoklukla kendi gerçek anlamlarından ayrı bir anlam belirtirler. "Altın kesmek" deyimi, "altını kesip doğramak, parçalara ya da dilimlere ayırmak" anlamında kullanılmaz; bu söz "çok para kazanmak, kazanır durumda olmak" anlamında kullanılır. Ancak kimi deyimlerde, kalıplaşmış sözden çıkan anlam, gerçek anlamın dışında değildir. "Sesi çıkmamak; çoğu gitti, azı kaldı" deyimlerinde olduğu gibi. 3. Kısa ve özlü ifadeler taşırlar. Bir kavramı, bir düşünceyi, bir olayı az sözle belirtmek ya da daha etkili kılmak için kullanılırlar. 4. En az iki kelimeden oluşurlar. Bir kısmı kelime grubu, bir kısmı da cümle hâlinde biçimlenmiştir. "Günaha sokmak, içini dökmek" ve "elifi görse mertek sanır", "burnu yere düşse almaz" gibi. 5. Çoklukla mastar hâlinde olduklarından fiil çekimine girerler. "Burnunu çekmek" deyimi, "burnunu çekti"; "bozuk çalmak" deyimi, "bozuk çaldı"; "güçlük çıkarmak" deyimi, "güçlük çıkardı" biçiminde çekimlenebilir. 6. Deyimlerin bir çoğu benzetme ve söz sanatları ile süslüdür. Anlatıma güzellik, canlılık ve çekicilik katmak için bu şekilde kullanılırlar. Bu bakımdan, genel kural niteliği taşımazlar. Bu yönleriyle de atasözlerinden ayrılırlar. Çünkü atasözleri genel kural niteliği taşırlar; yol göstermek, ders ve öğüt vermek amacı güderler. "Ağaçtan maşa aptaldan paşa olmaz" ata sözü, netleşmiş bir genel kuraldır. Denenmiş, uygulanmış, her zaman ve herkes için doğru olan bir genel kural niteliğinde biçimlenmiştir. Oysa "fiyatı kırmak" sözünde genel bir kural yoktur. Çünkü her zaman fiyat dondurulmaz. 7. Bazı benzetmeli söyleyişler deyim olmadıkları hâlde deyim gibi kullanılırlar. "Arpacı kumrusu gibi (düşünmek)", "beşlik simit gibi (kurulmak)", "arı kovanı gibi (işlemek)", "kabak çiçeği gibi (açılmak)" deyimleri, bu türdendirler. 8. Kimi ikilemeler de çoklukla deyim sayılmaktadır. "Allak bullak", "oldum olası", "takım taklavat", "süklüm püklüm", "ev bark" gibi. 9. Çoğu zaman deyimlerle birleşik kelimeler karıştırılır. Bu yanlışlara düşmekten kimi bilgilere sahip olmakla kurtulmak mümkündür. Birleşik kelimelerin bitişik yazıldıkları, isim soyundan geldikleri, aralarına yapım ve çekim eki girmeyecek kadar kaynaşmış oldukları unutulmamalıdır. Bunun yanı sıra, deyimleri oluşturan kelime gruplarının isim ve fiil çekimlerine girdikleri, aralarına çekim ekleri aldıkları da hatırdan çıkarılmamalıdır. Ancak, bu ilkeler her ne kadar göz önünde tutulsa da, deyimlerle birleşik kelimeleri kimi zaman tam ayırt etmek imkânı yoktur. 10. Bir milletin söz gücünden doğan ve doğduğu toplumun malı olan deyimler, bazı istisnaları dışında mecazdırlar; kelime grubu olarak da isim, sıfat, zarf görevlerinde bulunurlar: "İçten pazarlıklı bir adam" cümlesinde "içten pazarlıklı" deyimi sıfat olarak; "keyfimi kaçırıp gitti" cümlesinde "keyfi kaçmak" deyimi zarf olarak; "karga derneğinde işim yok benim" cümlesinde "karga derneği" deyimi de isim görevinde kullanılmıştır.

                                                                    www.edebiyatogretmeni.net

şiir  edebiyat  eğitim   Öğretmenler  Edebiyat Forumu  Sohbet  Gazeteler  öss soruları  kpss soruları  oks soruları  videolar   Şarkı Sözleri   gazeteler  Biyografiler Koç Burcu, Boğa Burcu, İkizler Burcu, Yengeç Burcu, Aslan Burcu, Başak Burcu, Terazi Burcu, Akrep Burcu, Yay Burcu, Oğlak Burcu, Kova Burcu, Balık Burcu Tatlı Tarifleri, Kebaplar , Köfteler, Tavuk Yemekleri, Makarnalar, Pilavlar, Çorbalar, Dolmalar, Hamur İşleri , Sakatat Yemekleri, Sandviç - Kanepeler , Soslar , Bisküviler - Kurabiyeler, Deniz Ürünleri, Et Yemekleri, İçki - İçecekler, Kekler - Pastalar , Reçeller - Marmelatlar, Salatalar, Sebze Yemekleri,  Yahniler, Yumurta Yemekleri Matematik, Geometri, İngilizce Video İzle Öğretmen ÖSS şarkı sözleri  Gazeteler  sbs   Anaokulu Yemek Tarifleri Rüya Tabirleri Türkü Sözleri Zeka Soruları Okulöncesi  gebelik Sağlık slaytlar slayt eğitim haberleri Zeka Oyunları ales burç türkü sözleri Şarkı Sözleri  Biyoloji Cinsel Sorunlar Şifalı Bitkiler Gebelik Burun Estetiği, Göğüs Estetiği, Yüz Estetiği Fizik Kimya Biyoloji aşk şiirleri Güzel Sözler Çanakkale IQ Testi Atatürk Öss Puan Hesaplama Zeka Testi Msn İfadeleri Gül Resimleri Cilt Bakımı kitap özetleri  Ansiklopedi Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri Rüya Tabirleri Edebiyat Linkler video Mesajlar Msn Nickleri Rüya Tabirleri Türkü Dinle