CAN YÜCEL
21 Ağustos 1926’da İstanbul’da doğdu. Milli Eğitim
eski bakanlarından Hasan Ali Yücel’in oğlu. Ankara
Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi
Klasik Filoloji Bölümü ve İngiltere’de Cambridge
Üniversitesi’nde öğrenim gördü. Uzun süre
Fransa'da Paris ve İngiltere'de yaşadı. Yurda
dönüp 1953'te Kore Savaşı'na katılan Türk
birliğinde askerliğini tamamladı. Tekrar
İngiltere'ye gitti. Londra’da BBC’nin Türkçe
bölümünde spikerlik yaptı. 1963’te Türkiye’ye
döndükten sonra Marmaris'te bir süre turist
rehberi olarak çalıştı. Ardından İstanbul'a
yerleşti. Bağımsız çevirmen ve
şair olarak
yaşamını sürdürdü. 12 Mart döneminde Che
Guevara’nın "Gerilla Harbi" ile "İnsan ve
Sosyalizm" kitaplarının çevirisi nedeniyle 15 yıl
hapis cezasına mahkum edildi. 1974 affıyla
özgürlüğüne kavuştu. İstanbul'da Vatan, Demokrat,
Söz gazetelerinde köşe yazıları yazdı. Önce
İzmir'e oradan da Muğla'nın Datça ilçesine
taşındı. 12 Ağustos 1999'da yaşamını yitirdi.
Edebiyata şiirle başladı. Çeşitli dergilerde
yayınlanan şiirlerini 1950'de basılan ilk şiir
kitabı "Yazma"da topladı. Bu kitabın ardından uzun
süre biçim arayışlarıyla uğraştı. İlk şiirlerinde
uyaklı söyleyiş, coşkulu anlatım, geleceğe umut ve
güvenle bakış belirgin özelliklerdi. 1973'te
basılan ikinci şiir kitabı "Sevgi Duvarı"nda
imge-sözcük-anlam üçlüsünün birbiriyle
dengelendiği insan-doğa ilişkilerini konu alan
şiirleri dikkat çekti. Kara mizah öğeleri taşıyan
siyasal içerikli bazı şiirlerinde tarihsel ve
günlük olayları iç içe işledi. 1974'te çıkan
üçüncü kitabı "Bir Siyasinin Şiirleri", önceki
dönemlerin bileşkesiydi. Bu
şiirlerde
cezaevinden dışarıya dönük gözlemlerini,
izlenimlerini, duygu ve düşüncelerini politik
kiliğini de sorgulayarak yansıttı. Hiciv gücü ve
sözcük oyunlarıyla eriştiği dil ustalığı, geniş
kültürüyle beslenen şiirini yeni boyutlara
ulaştırdı. Halk ağzı, türküleri ve deyişlerinden
de yararlandı. Şiirin yanısıra tiyatro oyunları da
çevirdi. 12 Eylül sonrasında müstehcen olduğu
iddiasıyla "Rengahenk" adlı kitabı toplatıldı.
ESERLERİ
ŞİİR:
Yazma (1950)
Sevgi Duvarı (1973)
Bir Siyasinin Şiirleri (1974)
Ölüm ve Oğlum (1976)
Şiir Alayı (1981, ilk dört şiir kitabının toplu
basımı)
Rengahenk (1982, 1986)
Gökyokuş (1984)
Beşibiyerde 1985 (Bütün şiirleri)
Canfeda (1986)
Çok Bi Çocuk (1988)
Kısa devre (1990)
Kuzgunun Yavrusu (1990)
Gece Vardiyası (1991)
Güle Güle- Seslerin Sessizliği (1993)
Gezintiler (1994)
Maaile (1995)
Seke Seke (1997)
DÜZYAZI:
Düzünden (1994)
Ve Can’dan Yazılar (1995)
ÇEVİRİ ŞİİR:
Her Boydan (1957)
Lorca, Shakespeare, Weiss, Brecht'den tiyatro
oyunları da çevirdi
