|
kendine
göre yorumlayabileceği bir şiiri amaçlamışlardır.
·
Şiirde ritme önem vermişler,sözcüklerin müziğine dayanan
bir iç ahenk kurmaya çalışmışlardır.
·
Şiirin, gerçeği değil, gerçekliğin (doğanın) şairdeki
izlenimlerini anlatması gerektiğini savunmuşlardır.
·
Nesneler birer sembol olarak ele alınmış; sem-bollerde, iç dünya
ile dış dünya arasında bağlantı kurulmuş; bu nedenle mecazlı
anlatıma ve imgeye sık sık başvurulmuştur.
·
Gerçeğin çıplaklığına karşı olduklarından, akşam saatleri,
mehtap, yarı karanlık ve loş ortamlar şiirde dekor
olarak seçilmiştir.
·
En çok, ölüm düşüncesi, sessizlik, durgun sular, sararmış
yapraklar, güneşin batışı, kimsesiz kırlar, uzak ülkeler
anlatılmıştır.
·
Toplum sorunlarından uzak kalınmış, “sanat sanat içindir”
anlayışına yakın durulmuştur.
·
Sembolizm, çağdaş şiiri en çok etkileyen akım olmuştur.
·CHARLES
BAUDELAİRE (1821-1867)
ŞİİR
Sembolizmin ilk temsilcilerindendir. Şiirde biçim kusursuzluğuna
önem vermekle birlikte daima kendi izlenimlerini anlatması,
şiirde kapalılığa önem vermesi, duyguları sözcüklerin açık
anlamlarıyla anlatmaktan çok ahenkleriyle sezdirmeye çalışması
bakımından tam bir sembolisttir.
KÖYÜLÜK
(ELEM) ÇİÇEKLERİ…
·STEPHANE
MALLERME
ŞİİR
·PAUL
VERLAINE (1844-1896)
ŞİİR
Şiirlerinde kapalılığa ve müziğe önem vermiştir.
·MAURICE
MAETERLINCK
TİYATRO
·ARTUR
RİMBAUD (1854-1891)
ŞİİR
·PAUL
VALERY
ŞİİR
• EDGAR
ALLAN POE (1809-1849) ŞİİR, HİKAYE
ANNABEL
LEE VE KUZGUN şiirleri ünlüdür
Bizde
sembolistler :
Servet-i Fünûn’da Cenap Şahabettin’in Elhân-ı Şitâ şiirinde
sembolist özellikler görülür. Tevfik Fikret’in Çınar şiir örneği
sayılabilir. Asıl uygulayıcı Ahmet Hâşim’dir. Yahya Kemâl, Cahit
Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas sembolist özellikli
şairlerimizdir.
EMPRESYONİZM ( İZLENİMCİLİK )
(19.
yüzyılın sonları)
19.
yüzyıl sonlarında resim sanatında egemen olmuş bir
akımdır. Akımın etkileri edebiyat ve müzik sanatında da
görülmüştür, sembolizmin bir aşaması olarak kabul edilir.
Özellikleri
·
Duyuların, nesnel gerçekliğin, dış doğanın olduğu gibi
algılanmasını engellediğinden hareketle, algılanan
|
·
Duyuların, nesnel gerçekliğin, dış doğanın olduğu gibi
algılanmasını engellediğinden hareketle, algılanan
durumların
gerçek ve dış dünya değil, onun hayallerle süslenmiş
izlenimleri olduğu sonucuna varılmıştır.
·
Doğanın tüm ayrıntılarıyla anlatılmasının olanaksızlığı
nedeniyle, ancak doğadan edinilen izlenimlerin
anlatılabileceği savunulmuştur.
·
İnsanın çevresini saran evrene ve sosyal çevreye ilgisiz
kalınmış, sanatçılar kendi iç dünyalarını dile getirmeyi
amaçlamışlardır.
·
Bu nedenle “sanat eseri, onu yaratanın tam kişiliğini
belirtir” düşüncesi öne çıkmıştır.
·T.S.
ELLİOT ( 1888-1965)
Amerikan
asıllı şair; şiir, oyun, deneme ve eleştiri yazarıdır.
ÇORAK
ÜLKE, BOŞ ADAMLAR, KATEDRALDE CİNAYET, KUTLU ÇARŞAMBA…
·JAMES
JOYCE (1882-1941)
İrlanda
asıllı şair, roman ve öykü yazarıdır. “ULYSESS” adlı romanı
dünya çapında üne sahiptir.
DUBLİNLİLER, SÜRGÜNLER, ON PARALIK ŞİİRLER…
·RİLKE
·HOPKİNS
*SAMUEL
BECKET ( 1906-1989)
Hem
İngilizce hem Fransızca romanlar ve oyunlar yazmıştır. 1969’da
Nobel almıştır; fakat reddetmiştir.
GODOT’YU
BEKLERKEN, OYUNUN SONU, MOLLOY…
Türk
Edebiyatı’nda sembolizmin en önemli temsilcisi
Ahmet Haşim birçok kaynakta empresyonist olarak da
nitelenmiştir.
DADAİZM
Fütürizm, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da yerini
Dadaizm’e bırakmıştır. Kişiyi aklın tutsaklığından, aklın
kurduğu düzenden sanatı dil, ölçü, uyak, biçim ve
anlam kaygılarından kurtarmak; kalıplaşmış bütün sistemleri,
kuralları, gelenekleri yıkmak amaç güdülmüştür. Kuralsızlık
kural olarak benimsenmiştir.
Anlamsız
olan “dada” sözcüğünü kendine ad olarak seçen akım,
sanatı da ortadan kaldırma eğilimi göstermiştir.
Kurucusu
Tristan Tzara’dır. Dadaizm 1922’den sonra yerini
sürrealizme bırakmıştır.
NEOKLASİSİZM
19. yy
sonlarında “ Klasisizm” e dönüş eğilimleri şeklinde belirmiştir.
Bizde
Yahya Kemâl’de etkisi görülür. ( Şiirlerinin biçimce eski,
öz yönünden yeni oluşu ile dikkati çeker. )
|
