|
AZİZ NESİN
20 Aralık 1915’te İstanbul’da doğdu. İki yıl Darüşşafaka
Lisesi'nde öğrenim gördü. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi.
Kara Harp Okulu ve Askeri Fen Okulu'ndan mezun oldu.
Üsteğmen rütbesindeyken "görev ve yetkisini kötüye
kullanmak" suçlamasıyla yargılanıp ordudan uzaklaştırıldı.
Bir süre bakkallık yaptı. Ardından
gazeteciliğe başladı. Yedigün, Karagöz ve Tan
Gazetesi'nde çalıştı. Cumhuriyet adlı bir magazin dergisi
yayınladı.
Sabahattin Ali ile
birlikte, Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Alibaba mizah
dergilerini çıkardı. 1951'de bir kitapçı dükkanı, ardından
bir
fotoğraf stüdyosu açtı. 1954'ten itibaren Akbaba
mizah dergisinde takma isimlerle mizah
öyküleri
yazdı. Yazın yaşamı boyunda 100'ün üzerinde takma isim
kullandı.
Kemal Tahir'le birlikte Düşün Yayınevi’ni
kurdu.Yeni Gazete, Akşam ve Tanin'de köşe yazıları yazdı.
Yazarlığı,
Öncü, Yeni Tanin ve "Ustura" isimli bir mizah eki de
hazırladığı Günaydın gazetesinde sürdürdü. 1962'de Zübük
isimli mizah dergisini çıkardı. 1963'te yayınevinin
yanmasının ardından sadece yazmaya başladı. 1972'de
Çatalca'da kimsesiz çocukların eğitimini gerçekleştirmeyi
amaçlayan Nesin Vakfı'nı kurdu. Kitaplarının tüm gelirini bu
vakfa bağışladı. 1976-1980 arasında her dalda edebiyat
ödülleri veren Nesin Vakfı
Edebiyat
Yıllığı'nı çıkardı. 1979'da seçildiği Türkiye
Yazarlar Sendikası Başkanlığı
görevini yıllarca sürdürdü. Sadece Türk edebiyatının değil
dünya mizah edebiyatının da sayılı isimleri arasında yer
alan Aziz Nesin, düşünceleri ve yazıları nedeniyle siyasi
iktidarlardan sürekli baskı gördü, tutuklandı, yargılandı,
sürgün edildi, cezaevlerinde kaldı. 6 Temmuz 1995 tarihinde
yaşamını yitirdi. Öykülerinde Türk toplumunu ayrıntılarıyla
yansıtır. Anlatımında
halk edebiyatının ana
öğelerinden yararlanır. Yer yer
masal temasıyla ve mizah
aracılığıyla
günlük olayları, toplumsal aksaklıkları
eleştirir. Türk edebiyatında çağdaş mizah yazarlığı
tekniklerini geliştiren, genç mizah yazarlarının doğmasına
yolaçan yazardır.
ESERLERİ
ŞİİR:
Sondan Başa (1984)
Sevgiye On Ölüme
Beş Kala (1986)
Kendini Yakalamak (1988)
Hoşçakalın (1990)
Sivas Acısı (1995)
KONUŞMALAR:
İnsanlar Konuşa Konuşa (1988)
Çuvala Doldurulmuş Kediler (1995)
HİKAYE:
Geriye Kalan (1948)
İt Kuyruğu (1955)
Yedek Parça (1955)
Fil Hamdi (1955)
Damda Deli Var (1956)
Koltuk (1957)
Kazan Töreni (1957)
Toros Canavarı (1957)
Deliler Boşandı (1957)
Mahallenin Kısmeti (1957)
Ölmüş Eşek (1957)
Hangi Parti Kazanacak (1957)
Havadan Sudan (1958)
Bay Düdük (1958)
Nazik Alet (1958)
Gıdıgıdı (1959)
Aferin (1959)
Kördöğüşü (1959)
Mahmut ile Nigar (1959)
Gözüne Gözlük (1960)
Ah Biz Eşekler (1960)
Yüz Liraya Bir Deli (1961)
Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1961)
Biz Adam Olmayız (1962)
Sosyalizm Geliyor Savulun (1965)
İhtilali Nasıl Yaptık (1965)
Rıfat Bey Neden Kaşınıyor (1965)
Yeşil Renkli Namus gazı 81965)
Bülbül Yuvası Evler (1968)
Vatan Sağolsun (1968)
Yaşasın Memleket (1969)
Büyük Grev (1978)
Hayvan Deyip Geçme (1980)
70 Yaşım Merhaba (1984)
Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984)
Maçinli Kız İçin Ev (1987)
Nah Kalkınırsın (1988)
ROMAN:
Kadın Olan Erkek (1955)
Gol Kralı Sait Hopsait (1957)
Erkek Sabahat (1957)
Saçkıran (1959)
Zübük (1961)
Şimdiki Çocuklar Harika (1967)
Tatlı Betüş (1974)
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)
Surname (1976)
Tek Yol (1978)
ANILAR:
Bir Sürgünün Hatıraları (1957)
Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. Bölüm 1966, 2. Bölüm 1976)
Poliste (1967)
Yokuşun Başı (1982)
Salkım Salkım Asılacak Adamlar (1987)
Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)
MASALLAR:
Memleketin Birinde (1987)
Hoptirinam (1960)
Uyusana Tosunum (1971)
Aziz Dededen
Masallar
TAŞLAMA:
Azizname (1970)
FIKRALAR:
Nutuk Makinası (1958)
Az Gittik Uz Gittik (1959)
Merhaba (1971)
Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982)
Ah Biz Ödlek Aydınlar (1985)
Korkudan Korkmak (1988)
GEZİ:
Duyduk Duymadık Demeyin (1976)
Dünya Kazan Ben Kepçe (1977)
OYUNLAR:
Biraz Gelir misiniz (1958)
Bir Şey Yap Met (1959)
Toros Canavarı (1963)
Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı (1968)
Çiçu (1970)
Tut Elimden Rovni (1970)
Hadi Öldürsene Canikom (1970)
Beş Kısa Oyun
(1979)
Bütün Oyunları (Adam Yayınları)(1982)
ÖDÜLLERİ:
Üç Karagöz
Oyunu (1968) ile 6. Karacan
Armağanı birinciliğini (1968)
Çiçu ile Türk Dil Kurumu 1970 Tiyatro Ödülü’nü
Altın Palmiye (İtalya 1956, 1957)
Altın Kirpi (Bulgaristan, 1966)
Krokodil (Sovyetler Birliği, 1069)
Lotus Asya-Afrika Yazarlar Birliği Ödülü 1975
Bulgaristan Uluslararası Gülmece Kitapları Yarışması’nda
Büyük Ödül 1977
|
|