AHMET RASİM
1865'te İstanbul'da doğdu, 1932'de İstanbul Heybeliada'daki
evinde yaşamını yitirdi. Menteşeoğulları'ndan Kıbrıslı
Bahaeddin Efendi'nin oğlu. Kendisi doğmadan babası ailesini
terkettiği için annesi Nevber Hanım tarafından yetiştirildi.
Öğrenimini yolsul çocuklara
eğitim hizmetini bugün de sürdüren Darüşşafa'da
tamamladı. Posta ve Telgraf Nezareti kalemine memur olarak
girdi. Bir yandan memurluk yaparken diğer yandan
Ahmed
Mithad'ın yayınladığı Tercüman-ı Hakikat
gazetesinde
yazılar yazmaya başladı.
Kısa bir süre
öğretmenlik yaptı. 2.
Meşrutiyet'ten sonra
Hüseyin Rahmi Gürpınar ile
birlikte "Boşboğaz" isimli bir mizah dergisi çıkardı.
Ceride-i Havadis, Tasvir-i Efkar, Yenigün, Akşam, Vakit,
Cumhuriyet gibi gazetelerle birçok dergide çok sayıda
makale,
fıkra, gezi
mektubu, anı
türlerinde yazıları yayınlandı. Suriye, Sofya ve Romanya'da
muhabir olarak bulundu. 1927'da İstanbul milletvekili oldu.
Bu görevi ölümüne kadar sürdürdü. Daha çok ustası Ahmed
Mithad'ın edebi çizgisini
izleyen,
döneminin güçlü akımı
Servet-i Fünun içinde yer
almayan Ahmet Rasim,
öğrencilik yıllarında
saltanata karşı çıkan
şair ve yazarlara özenerek
şiirler
de yazdı. Daha sonra yazıya yöneldi. Ama şiiri bırakmadı.
Muallim
Naci etkisindeki şiirlerini "Leyla Feride" takma
ismiyle Musavver Malumat dergisinde yayınlattı. Döneminin
tüm edebiyat ve siyasi tartışmalarından uzak kaldı.
Benimsediği gerçekçi-gözlemci çizgide yazılarını sürdürdü.
Kısa, canlı cümlelere, yaygın ve güncel
deyimlere
dayanan arı bir İstanbul Türkçesi ile yazdı.
Darüşşafaka'daki öğrencilik döneminde Zekaî Dede'den müzik
dersleri aldı. Çoğunun güftesi kendisine ait 60 kadar
şarkı besteledi. Bu
şarkılardan 40 kadarı
günümüze ulaştı.
ESERLERİ:
ROMAN-ÖYKÜ:
İlk Sevgili (1891)
Afife (1894)
Güzel Eleni (1893)
Meyl-i Dil (1897)
Bir Sefilenin Evrak-ı Metrukesi (1893)
Sevda-yı Sermedi (1897)
Gam-ı Hicran (1898)
Ülfet (1900)
Hamamcı Ülfet (1922)
İki Günahkar (1922)
ANI-FIKRA-BİYOGRAFİ-MEKTUP:
Eşkâl-i Zaman (fıkra, 1918)
Gülüp Ağladıklarım (anı, 1926)
Muharrir, Şair, Edip (Biyografiler 1924)
Cidd-ü Mizah (Biyografiler, 1920)
Şehir Mektupları (4 cilt, 1910-1911)
Falaka (Anı, 1927)
Fuhş-i Atik (Anı, 1922)
Gecelerim (Anı, 1896)
Ramazan
Sohbetleri (Anı, 1913)
Ömr-i Edebi (4 cilt Anı, 1897-1900)
Romanya Mektupları (Anı-gezi, 1916)
İlk Büyük Muharrirlerden
Şinasi (Biyografi,
1927)
TARİH:
Küçük Tarih-i İslam (1890)
Küçük Tarih-i Osmani (1891)
Resimli ve Haritalı Osmanlı Tarihi (4 cilt, 1910-1912)
İki Hatıra Üç Şahsiyet (1916)
İstibdattan Hakimiyet-i Milliyeye (2 cilt, 1926)