01. Halk Edebiyatının bütünü dikkate alındığında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlış olur?

A) "Dede Korkut Hikâyeleri", destandan halk hikâyeciliğine geçiş özelliği taşıyan ve Oğuz boylarının yaşamlarına ilişkin bir ön söz ve on iki hikâyeden oluşan hikâyelerdir.

B) Halk Edebiyatı, İslamiyet öncesi sözlü dönemin özelliklerini taşıyan, daha çok sözlü ve doğaçlama bir edebiyattır.

C) Daha çok olağanüstü varlıklar hakkında anlatılan ve tamamen hayal ürünü olan anlatılara "masal" denir.

D)  Meddah, taklitçilikle hikâyeciliğin birleştiği tek kişilik halk tiyatrosunun bir türüdür.

E) Din büyüklerinin ve hayatı menkıbeleşmiş kişilerin yaşamını ve olağanüstü yönlerini anlatan Halk Edebiyatı türüne "siyer" denir.

02. Aşağıdakilerden hangisi Divan Edebiyatı'nın belirleyici özelliklerinden biri değildir?

A) Şiirde "göz için uyak" anlayışı benimsenmiştir.

B) Şiirde konu bütünlüğünden çok, parça bütünlüğüne önem verilmiş, her beyit kendi içinde bir anlam taşımıştır.

C) Toplumsal sorunlara hemen hiç yer verilmemiş, bireysel konulara değinilmiştir.

D) Düzyazı da şiir kadar önem taşımış, bu alanda eser verenlere "münşi" denmiştir.

E)  Divan şiirindeki nazım biçimleri beyitler, dörtlükler, bent­ler biçiminde oluşmuştur.

03. Aşağıdakilerden hangisi Divan Edebiyatı "nesir türünde verilmiş bir eser değildir?

A)  Babürname (Babür Şah)

B)  Koçi Bey Risalesi (Koçi Bey)

C)  Harname (Şeyhi

D)  Cihannüma (Kâtip Çelebi)

E)  Muhakernefül Lügateyn (Ali Şir Nevai)

04. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat roman ve öyküsünün özelliklerinden biri değildir?

A)  Olaylar genellikle günlük yaşamdan ve tarihten alınmıştır.

B)  Yapıtlar genel olarak duygusal ve acıklı konular üzerine kurulmuştur.

C) Teknik ve kompozisyon yönünden ilk örnek olmanın eksikliklerini taşır.

D) Sanatçılar,  eserlerde kişiliklerini gizlemiş, gereksiz betimlemelerden kaçınmışlardır.

E) Kişiler çoğu zaman tek yönlüdür; iyiler hep iyi, kötüler hep kötüdür.

05. ............romanının Batılılaşmayı sindiremeyen züppe tipi Bihruz Bey, birçok noktada …………………Felatun Bey'ine benzemektedir. 1869'da geçen olayların anlatıldığı yapıt, gözlemlere dayanılarak realist bir yöntemle kaleme alınmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A)  Araba Sevdası - Ahmet Mithat'ın

B)  Felatun Bey'le Rakım Efendi - R. Mahmut Ekrem'in

C) Araba Sevdası - Abdülhak Hamit'in

D)  Fatih-Harbiye - Ahmet Mithat'ın

E)  Yaban - Recaizade Mahmut Ekrem'in

06. İşte dünya edebiyatının üç büyük komedyası: Her ne kadar Dante yalnızca "Komedya" adını verdiyse de eseri okuyan Boccacio ona "Divina" sıfatını yakıştırdı ve bu ünlü destanın adı ………………..  olarak kaldı. Balzac ise aslında Komedya adında bir eser yazmadı, o daha da ileri gitti ve tüm eserlerine birden ………………..  adını verdi ve son komedya büyük İngiliz şairi Shakespeare'e ait, o da ……………….. Her biri birbirinden yüce üç komedya!

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakiler­den hangisi gelmelidir?

A)  Yanlışlıklar Komedyası, İlahi Komedya, İnsanlık Komedyası

B)  İlahi Komedya, İnsanlık Komedyası, Yanlışlıklar Komed­yası

C)  İlahi Komedya, Bütün Komedyalarım, Öldüren Komedya

D)  Öldüren Komedya, Yanlışlıklar Komedyası, Bitmeyen Komedya

E)  İlahi Komedya, Yanlışlıklar Komedyası, İnsanlık Komedyası

07. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

       Klasikler                                    Romantikler

A)  Akla ve sağduyuya                    Hayale ve duyguya

önem verirler.                                  önem verirler.

B)  İnsan doğasını anlatmayı            Daha çok dış dünyayı

tercih ederler.                                 anlatmışlardır.

C)  Kusursuz bir dil                         Dilleri savruktur.

hedeflemişlerdir.

D)  İlkçağ sanatını örnek                Roma(Latin) edebiyatını

almışlardır.                                     Örnek almışlardır.

E)  Sanat için sanat görüşünü         Genellikle toplum için

benimserler.                                   Sanat görüşünü benimser

08.    I. Bir şairin, başka bir şairin şiirine benzeterek aynı ölçüyle yazdığı şiir

         II. Kasidelerin içinde söylenen gazel

        III. Gezilip görülen yerlerle ilgili izlenimleri anlatan eser

        IV. Divan edebiyatında, değişik konularda yazılan düzyazılardan oluşan eser

Bu cümlelerde, aşağıdakilerin hangisi ile ilgili bir bilgi yoktur?

A) Tezkire                       B) Seyahatname             C) Münşeat

D) Tegazzül                     E) Nazire

09. Recaizade Mahmut Ekrem'le ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) "Zemzeme"de döneminin şairlik anlayışı üzerinde durmuş, şiirle ilgili görüşlerini açıklamıştır.

B)  Edebiyatımızda ilk gerçekçi roman olan "Araba Sevdası" adlı yapıtı kaleme almıştır.

C) "Çok Bilen Çok Yanılır" ve "Afife Anjelik" tiyatro türündeki yapıtlarıdır.

D) "Sergüzeşt", esir ticaretini realist bir biçimde anlat­tığı romanıdır.

E) "Talim-i Edebiyat" adlı yapıtında edebiyat alanında­ki bilgilerini bir araya getirmiştir.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Baki'nin Kanuni Sultan Süleyman üzerine yazdığı şiir, mersiye türünün önemli örneklerindendir.

B) Sinan Paşa'nın 15. yüzyılda kaleme aldığı "Tazarrunâme" süslü nesrin en güzel örneklerindendir.

C) Nedim, Divan şiirine, yaşanan çevreyi sokan, eğlence yerlerinin güzelliğinden bahseden şairdir.

D) Divan edebiyatında, önemli kişilerin hayatlarından bahseden eserlere "cönk" denir.

E) Divan şiirinin en uzun nazım biçimi olan mesnevide her beyit kendi arasında uyaklanır.

11. Aşağıdakilerin hangisinde aynı sanatçıya ait yapıtlar bir arada verilmiştir?

A)  Savaş ve Barış - Suç ve Ceza

B)  Madam Bovary - Anna Karanina

C)  Parma Manastırı - Nötre Dame'ın Kamburu

D)  Vadideki Zambak - Kötülük Çiçekleri

E)  Fareler ve insanlar - Gazap Üzümleri

12.  I. Şiir dışında; tiyatro, gezi yazısı, özdeyiş türlerinde yapıtlar ortaya koymaları

       II. Aynı edebiyat topluluğunda yer almaları

      III. “Sanat, toplum içindir." ilkesini benimsemeleri

      IV. Parnasizm akımından etkilenmeleri

      V.  Bütün şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanmaları

Yukarıda numaralanmış özelliklerden hangileri Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'de ortaktır?

A) I. ve II.                     B) II. ve IV.                    C) III. ve IV.

D) III. ve V.                   E) IV ve V.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde boş bırakılan yere, ayraç içindeki sözcük getirilirse bilgi yanlışı ortaya çıkar?

A) İslamiyet öncesi Türk edebiyatında, bugünkü atasözünün karşılığı olan ürünlere -— denir, (sagu)

B) -—, Bilge Tonyukuk ve Yolluğ Tigin tarafından yazılmıştır. (Orhun Anıtları)

C) "İlyada" ve "Odysseia" —- ait doğal destanlardır. (Yunanlara)

D)-—, Edip Ahmet Yükneki tarafından kaleme alınmış, didaktik bir yapıttır. (Atabetü'l Hakayık)

E) —-, Ahmet Yesevi tarafından söylenen şiirlerden oluşmuştur. (Divan-ı Hikmet)

14. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde belirtilen sanatçıyla ilgili değildir?

A) Hemen her alanda -aşk, macera, polisiye, tarih, Batılılaşma vb,- roman kaleme almıştır, (Ahmet Vefik Paşa)

B) "Orhun Yazıtları" ve "Kutadgu Bilig" ile ilgili incelemelerde bulunmuştur. (Şemsettin Sami)

C) "Tercüme-i Manzume" adlı yapıtında Fransızcadan yaptığı çeviriler yer alır. (Şinasi)

D) "Zafername" adlı yapıtında Sadrazam Ali Paşa'yı över gibi yapıp onu örtülü bir dille yerer. (Ziya Paşa)

E) Ziya Paşa'nın "Harabat" adlı yapıtına karşı edebiyatımızda ilk eleştiriyi kaleme almıştır. (Namık Kemal)

15. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde belirtilen Divan edebiyatı şiir biçimiyle ilgili değildir?

A)  Bir düşünceyi, nükteyi, yergiyi, övgüyü veya yaşam anlayışını dile getiren, beyit sayısı 2–16 arasında değişen şiirlerdir. (Kıta)

B)  Çoğunlukla devlet büyüklerini övmek amacıyla, belirli kurallar içinde yazılan şiirlerdir. (Kaside)

C) Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı, bestelenmeye elverişli; aşk, sevgili, ayrılık, eğlence gibi konuların işlendiği şiirlerdir. (Murabba)

D)  Her beytinde dizelerin sonuna eklenen ve adına ziyade denilen dizelerin bulunduğu şiirlerdir. (Müstezat)

E)  Genellikle aşk ve aşk yüzünden çekilen acılar, sevgi, güzellik ve şarap gibi konuların işlendiği şiirlerdir. (Gazel)

16. Aşağıdakilerden hangisi, Servet-i Fünûncular ile Fecr-i Aticilerin ortak özelliği değildir?

A)   Şiirlerinde bireysel konuları işlemişlerdir.

B)   Fransız sembolistlerinden etkilenmişlerdir.

C)  Roman, deneme, tiyatro, hikâye türlerinde eser vermişlerdir.

D)   Aşk ve tabiat en çok işledikleri konulardır.

E)   Batı edebiyatını örnek almışlardır.

17. Aşağıdaki yapıt-yazınsal tür eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

A)  Afife Anjelik - şiir

B)  Şiir ve İnşa - makale

C)  Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat - tiyatro

D)  Letaif-i Rivayat - eleştiri

E)  Celaleddin Harzemşah – roman

18. — akımına göre gerçeği olduğu gibi anlatma olanağı yoktur. İnsanlar dış dünyayı duyu organları aracılığıyla, olduğundan farklı algılayabilir. O hâlde insanlar için salt gerçek yoktur. —- gibi bu akıma dâhil olan, anlamda kapalılık isteyen şairler, yarı karanlık temalara, mecazlı anlatıma ve imgeye yönelmişlerdir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisindekiler sırasıyla getirilmelidir?

A)   Romantizm - Victor Hugo

B)   Realizm - G. Flaubert

C)   Sembolizm - Baudelaire

D)   Natüralizm - Emile Zola

E)   Sürrealizm – Andre Breton

19.  Servet-i Fünûn şairlerindendir. Şiirlerinde sembolizm ve parnasizm akımlarının etkisi vardır. "Sanat sanat içindir." anlayışına sıkı sıkıya bağlı olan şair, dönemin sosyal olaylarını işlemekten kaçınmıştır. Aşk, doğa konularında şiirler yazan şairin dili oldukça ağır, söz ve anlam sanatlarıyla doludur. Düzyazı alanında da eserleri vardır..

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tevfik Fikret                         B) Cenap Sahabettin

C) Yahya Kemal Beyatlı            D) Ahmet Haşim

E) Ömer Seyfettin

20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

A)  Moliere, komedileriyle ünlü Fransız yazarıdır.

B)  Emile Zola, natüralizmin kurucusudur ve Meyhane ünlü romanlarından biridir.

C)  Alman yazar Goethe, Faust adlı eserinde ruhunu şeytana satan, acılar çektikten sonra gerçeği bulan bir kişinin dramını işler.

D) Tolstoy, Suç ve Ceza adlı romanında vicdan azabına yenik düşen bir insanın psikolojisini işler.

E)  Ernest Hemingway, Silahlara Veda adlı eserinde II. Dünya Savaşı'na karşı çıktığını ortaya koymuştur.

21. Tanzimat edebiyatıyla Servet-i Fünûn edebiyatını karşılaştıran aşağıdaki yargıların hangisi yanlıştır?

A)  Her iki dönem şairleri de konu birliğine ve bütün güzelliğine önem vermişlerdir.

B) Tanzimatçılar halk için eser verirken, Servet-i Fünûncular "Sanat, sanat içindir." ilkesine bağlı kalmışlardır.

C) Tanzimat edebiyatı şairleri hece ölçüsünü kullanırken, Servet-i Fünûncular heceyle hiç yazmamıştır.

D)  Tanzimatçılar Divan edebiyatı nazım şekillerini kullanırken Servet-i Fünûncular Batıdan alınan şekillerle yazmayı tercih etmişlerdir.

E) Tanzimatçılar yalın bir dil kullanmaya gayret etmişler, Servet-i Fünûncular ise ağır ve sanatlı bir dille eser vermişlerdir.

22.   I.   Eserlere akıl, mantık ve sağduyu egemendir.

  II. Tarafsız bir gözleme ve önyargısız bilimsel deneye dayanır.

       III. “Sanat İçin sanat, anlayışı" ile yazılır ve aydın kişilere seslenir.

       IV. Sanatın gerçek kaynağının bilinçaltı okluğuna dayanır.

Yukarıdaki edebiyat İlkeleri sırasıyla hangi akımlara aittir?

A)  Klasisizm, Realizm, Sembolizm, Sürrealizm

B)  Romantizm, Sembolizm, Realizm, Kübizm

C) Klasisizm, Natüralizm, Pamasizm, Sürrealizm

D) Realizm, Sembolizm, Pamasizm, Romantizm

E)  Klasisizm, Sürrealizm, Natüralizm, Sembolizm

23. Aşağıdakilerin hangisinde Servet-i Fünun Edebiyatı ile ilgili bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

A)  Öykü ve romanda realizm ve natüralizmin etkisi görülür.

B)  Öz ve biçim uyumunu sağlamaya çalışırken yapay bir dil oluşturmuşlardır.

C)  Eserler halk için değil aydınlar için yazılmıştır.

D)  Gözleme önem verilmiş, çağdaş roman ve öykünün temelleri atılmıştır.

E)  Nazım birimi olarak dörtlük kullanılmıştır.

24. Aşağıdakilerden hangisi Fecr-i Âti sanatçıları için söylenemez?

A) Servet-i Fünûn sanatçılarından büyük destek görmüşlerdir.

B) Fransız edebiyatını örnek almış, özellikle sembolizmden etkilenmişlerdir.

C) Sanatın  "şahsi ve muhterem"  olduğunu dile getirmişlerdir.

D)  Aruz veznini ve serbest müstezatı kullanmışlardır.

E)  Arapça,   Farsça kelimeleri sıkça kullanarak sanatlı ve ağır bir dille yazmışlardır.

25. Aşağıdakilerin hangisi Ahmet Haşim'in edebi kişiliği ile ilgili değildir?

A)  Batı edebiyatının sembolist ve empresyonist şairlerinden etkilenmiştir.

B)  Fecr-i Âti topluluğu içinde yer almış, topluluğun dağılması ile sanat hayatına bağımsız olarak devam etmiştir.

C)  Düzyazı türünde de eser veren sanatçının, düzyazılarında dili sadedir.

D) Şiirlerinde sosyal konulara yer vermiş, şekilden ziyade mana­yı önemsemiştir.

E)   Şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmıştır.

26. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A)  Charles Baudelaire'in, "Kötülük Çiçekleri" adlı yapıtı sembolizm akımının özelliklerini yansıtır.

B) Romantizmin ilkeleri ilk kez, Victor Hugo'nun, "Cromvvell" adlı oyununun önsözünde ortaya konmuştur.

C) Realizm, Gustave Flaubert'in "Madame Bovary" adlı romanıyla romantizme üstünlüğü­nü kanıtlamıştır.

D) Realizmi yeterince gerçekçi bulmayan natüralizm akımının ilkelerini Emile Zola, "Deneysel Roman" adlı yapıtında ortaya koymuştur.

E) Düşünsel temelini, Descartes'in rasyonalizm felsefesinin oluşturduğu klasisizmin ilkelerini H. de Balzac, "İnsanlık Komedyası" adlı yapı­tında açıklamıştır.

27. Yazın bunaltıcı günlerinde yaşlı bir adam, bir pas­tanenin önündeki boş sandalyeye oturunca gar­son hemen yaşlı adamın yanında gelip sormuş:

     —  Ne alacaksın amca? Yaşlı adam gülümseyerek:

     —  Nefes alacağım oğlum, demiş.

Yaşlı adamın bu yanıtı aşağıdakilerden hangisine örnek olabilir?

A) Tevriye                           B)  Kinaye                       C) Hüsn-i Talil                          

D) İstiare                            E) Mecaz-ı Mürsel

28. Aşağıdakilerden hangisi Yahya Kemal ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun ortak özelliğidir?

A)  Milli edebiyatın kurucuları olmaları

B)  Nev-Yunaniliğin etkisinde kalmaları

C)  Aynı edebi toplulukta yer almaları

D)  Aruza karşı şiddetlice heceyi savunmaları ve hece ile şiiri yazmaları

E)  Romanlarda Anadolu gerçeklerini yer vermeleri

29. I. Ali Canip ile Ömer Seyfettin 1911'de Selanik'te çıkarmaya başladıkları "Genç Kalemler" dergisiyle Milli edebiyatın doğmasına öncülük etmişlerdir.

       II. Bu dönemde gözleme dayanmanın ve ülke sorunlarına eğilmenin bir sonucu olarak çoğu yazar re­alizm ve natüralizmin ilkelerini benimsemiştir.

      III. Milli Dönem edebiyatında Türkçülük, Turancılık, İs­lamcılık, Batıcılık fikir akımları da hayat bulmuştur.

      IV. Halide Edip, "Sinekli Bakkal" adlı yapıtında Karagöz ve Ortaoyunu hakkında geniş bilgi verirken kendi çocukluğunu da gözler önüne sermiştir.

      V. Yahya Kemal, hece aruz tartışmalarının en güçlü dönemlerinde bile heceden kopamamış, ölçünün şiir içinde bir aracı olduğunu söylemesine karşın bütün şiirlerini heceyle yazmıştır.

Yukarıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.             B) II.             C) III.             D) IV.             E) V.

30. Aşağıdakilerden hangisi "Yeni Lisan" adlı makalenin sunduğu ilkelerden değildir?

A)   Anlamını kaybeden eski Türkçe sözcükler atılmalı­dır.

B)   Diğer Türk lehçelerinden dilimize sözcük alınma­malıdır.

C)   Dil yalın, anlatım akıcı olmalıdır.

D)   Türkçeye mal olmuş Arapça ve Farsça sözcükler kullanılmalıdır.

E)   Şiirlerde aruz yerine hece ölçüsü tercih edilmelidir.

31. "Halk kaynağına ve ulusal değerlere dönme" düşüncesi, şunları içeriyordu: Halkın anlayabileceği sade bir dile gidilecek, roman ve öykülerde kendi yaşamamıza dönülecek, yerli konular işlenecek. Şiirde aruz ölçüsü bırakılıp hece ölçüsü benimsenecek, ayrıca Halk edebiyatı şiir biçimlerinden ve türlerinden yararlanma yolu seçilecek."

Yukarıdaki gibi düşünen Milli edebiyatı topluluğu bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini gerçekleş­tirmeye çalışmaktadır?

A)   Ulusal bir edebiyatı oluşturmayı

B)   Şiiri, Batı şiirine yaklaştırmayı

C)   Halkın sanat zevkini geliştirmeyi

D)   Edebiyatımızın bir tarihini oluşturmayı

E)   Düz yazıyı ön plana çıkarmayı

32. 1911 yılında Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntemin Selanik'te çıkardıkları "Genç Kalemler" dergisinin yazınımızda çok önemli bir yeri vardır.

Bu derginin yazın tarihimizdeki yeri ve önemi aşağıda-kilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?

A)  Milli Edebiyat Dönemi'nin ilk yayın organı olmasından

B)  Yazarlarımızın öykülerini bu dergide yayınlamalarından

C)  Bugünkü sınırlarımız dışında yayınlanan Türkçe, edebi bir dergi olmasından

D)  Yazarların "halk için sanat" ilkesini benimsemelerinden

E)  Dilde sadeleşmenin bir ilke olarak ilk kez bu dergide ele almış olmasından

33. Aşağıdakilerden hangisi Milli edebiyat dönemini hazırlayan nedenlerden değildir?

A) XIX. yüzyılın ikinci yarısında ülkeyi içinde bulunduğu kötü durumdan kurtarmayı amaçlayan Osmanlıcılık, Batıcılık ve İslamcılık gibi eğilimlerin ortaya çıkması

B) II. Meşrutiyet ve sonrasındaki gelişmelerin milliyetçilik akımının güçlenmesine neden olması

C) Ahmet Vefik Paşa, Şemsettin Sami ve Süleyman Paşa gibi aydınlar tarafından dile getirilen Türklük düşüncesinin doğması

D) Türk Derneği, Türk Yurdu, Türk Ocağı gibi kuruluşların ve bunların yayın organlarının ortaya çıkması

E)  Selanik'te Genç Kalemler dergisinin yayınlanması

Yazılı sorularını dosya halinde indirmek için BURAYA tıklayın.

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

Orhan EREN